Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane stronyLudwik Jaxa-Bykowski (ur. 19 stycznia 1881, zm. 28 czerwca 1948) – polski biolog i pedagog, profesor Uniwersytetu Poznańskiego, rektor konspiracyjnego Uniwersytetu Ziem Zachodnich.
Urodził się w folwarku Zagwoźdź na Podolu, którego dzierżawcą był jego ojciec Stanisław Jakub Jaxa-Bykowski herbu Gryf. Wywodził się ze starego, szlacheckiego rodu o dużych tradycjach patriotycznych.
Studiował na Uniwersytecie Lwowskim u profesora filozofii Kazimierza Twardowskiego. W latach 1921–1927 prowadził wykłady w Akademii Medycyny Weterynaryjnej we Lwowie. Od 1927 stał na czele katedry pedagogiki na Uniwersytecie Poznańskim. W 1934 decyzją ministra szkolnictwa Janusza Jędrzejewicza został pozbawiony tej funkcji. Był jednym z pionierów pedagogiki eksperymentalnej.
Filister honorowy i kurator Korporacji Masovia oraz (od 1931) Korporacji Chrobria.
Był związany ze Stronnictwem Narodowym, w ramach którego sympatyzował z grupą tzw. młodych skupionych wokół Kazimierza Kowalskiego i Jędrzeja Giertycha. Po klęsce kampanii wrześniowej, pod koniec 1939 współtworzył Narodowo-Ludową Organizację Wojskową. W listopadzie 1940 został pierwszym rektorem podziemnego Uniwersytetu Ziem Zachodnich z siedzibą w Warszawie. Funkcję tę sprawował do 1943. W okresie jego kadencji rozbudowano stopniowo strukturę organizacyjną UZZ; z dwóch wydziałów w 1940 do sześciu w 1943. UZZ tworzyli głównie przebywający w stolicy pracownicy naukowi Uniwersytetu Poznańskiego. Następnie został członkiem Służby Cywilnej Narodu, sprawując stanowisko kierownika Grupy Wychowania Narodowego. W latach 1943–1945 był członkiem Zarządu Głównego SN.
8 października 1947 został aresztowany przez UB, a następnie skazany na 6 lat więzienia.
Zmarł na zapalenie płuc.
| Poprzednik Bronisław Niklewski |
Rektor tajnego Uniwersytetu Ziem Zachodnich 1940–1943 |
Następca Roman Pollak |
