Ludy paleoazjatyckie

Ludy paleoazjatyckie, ludy paleosyberyjskie, Paleoazjaci – mianem tym określa się kilkanaście niewielkich grup narodowych, stanowiących pozostałości dawnego zaludnienia północno-wschodniej Azji. Do czasów obecnych narodów tych pozostało ok. 10. Ludy paleoazjatyckie dzieli się na kilka niespokrewnionych ze sobą grup językowych:

• grupa północna – obejmująca ludność typu paleoazjatyckiego i arktycznego, są to spokrewnieni językowo: Czukcze i Kerekowie na Półwyspie Czukockim, Koriacy i Alutorzy w północno-zachodnich regionach Kamczatki, Itelmeni (Kamczadalowie) na zachodzie Kamczatki.
• grupa południowa – składająca się z Ajnów i Niwchów (Gilaków); ich pokrewieństwo językowe jest kwestią sporną.

• Całkiem odrębną grupę stanowią Ketowie, zamieszkujący nad rzeką Jenisej, którzy są pozostałością ludów jenisejskich; jeszcze w XIX wieku na ludy te składało się 6 odrębnych plemion.
• Niektórzy badacze do Paleoazjatów zalicza się też Jukagirów, będącym ostatnim z 3 istniejących niegdyś ludów jukagirskich, jednak ich zaliczanie do ludów paleoazjatyckich jest kwestią sporną; część badaczy łączy ich z ludami uralskimi w rodziną uralo-jukagirską.
• Zwykle do grupy ludów paleoazjatyckich zalicza się też Aleutów i Eskimosów azjatyckich (czasem wszystkich Eskimosów)
• Czuwańcy są narodem pochodzenia jukagirskiego, który utracił własny język i używa języków rosyjskiego i czukockiego, stąd zaliczenie ich w poczet ludów paleoazjatyckich jest niejasne i czasem wiązane jest m.in. z zaliczeniem do tej grupy także Jukagirów

Liczebność poszczególnych narodów paleoazjatyckich (wg wyników spisów powszechnych)

Naród	liczebność w 2002 r.	liczebność w 1989 r.
Ajnowie	b.d.1)	b.d.1)
Czukcze	15.767	15.184
Czuwańcy	1.087	1.384
Itelmeni	3.180	2.481
Jukagirzy	1.509	1.142
Kamczadale2)	2.293	b.d.3)
Kerekowie	8	b.d.4)
Ketowie	1.494	1.113
Koriacy (wraz z Alutorami)	8.743	9.242
Niwchowie	5.162	4.673
1) W Japonii do pochodzenia ajnuskiego przynaje się ok. 24 – 50 tys. osób, jednak tylko kilkuset spośród nich zachowało pewną odrębność kulturową, zaś zaledwie kilkadziesiąt, zwykle starych – odrębność antropologiczną i językową 2) Nazwa "Kamczadalowie" to w większości języków (w tym polskim) synonimiczne, dawniej stosowane określenie Itelmenów, jednak w rosyjskim spisie powszechnym z 2002 r. istniała możliwość zaznaczenia przynależności narodowej zarówno do Itelmenów, jak i Kamczadali. 3) W spisie powszechnym z 1989 liczeni razem z Itelmenami 4) W spisie powszechnym z 1989 liczeni razem z Koriakami

Zobacz też

• języki paleoazjatyckie
• ludy i plemiona świata.