Mózgowie

Preparat ludzkiego mózgu:
1. śródmózgowie 2. most 3. rdzeń przedłużony 4. móżdżek 5. kresomózgowie

Porównanie wielkości mózgów ssaków

Mózgowie (łac. encephalon) – najważniejsza, centralna część ośrodkowego układu nerwowego u kręgowców (w tym u człowieka) znajdująca się w czaszce. Najważniejsze jego funkcje to sterowanie, nadzorowanie działania, homeostaza organizmu (m.in. częstość akcji serca, ciśnienie tętnicze krwi, równowaga wodno-elektrolitowa, temperatura ciała), a także wyższe funkcje nerwowe (funkcje poznawcze, popędowe, pamięć i uczenie się).

Stopień skomplikowania budowy mózgowia odzwierciedla zazwyczaj stopień rozwoju ewolucyjnego organizmu. U ssaków mózgowie składa się z pięciu zasadniczych części. Są to:

1. kresomózgowie (telencephalon)
2. międzymózgowie (diencephalon)
3. śródmózgowie (mesencephalon)
4. tyłomózgowie wtórne (metencephalon)
5. rdzeniomózgowie (rdzeń przedłużony) (myelencephalon lub medulla oblongata)

Klinicyści często używają uproszczonego podziału:

1. półkule mózgu
2. pień mózgu

Wyróżnia się trzy opony mózgowia (meninges encephali):

1. opona twarda mózgowia (dura mater encephali) – najbardziej zewnętrzna
2. pajęczynówka mózgowia (arachnoidea encephali) – środkowa
3. opona miękka mózgowia (pia mater encephali) – bezpośrednio przylegająca do mózgowia

W mózgowiu występują komory mózgowia (ventriculi cerebri):

• w kresomózgowiu dwie komory boczne (czyli komora I oraz II),
• w międzymózgowiu komora III (połączona z komorami bocznymi),
• w rdzeniomózgowiu komora IV (która łączy się z komorą III w śródmózgowiu wodociągiem Sylwiusza).

Komory mózgowia wypełnia płyn mózgowo-rdzeniowy (liquor cerebrospinalis) – wodnista, przejrzysta, zasadowa ciecz (wypełnia również kanał ośrodkowy rdzenia kręgowego, jamę podtwardówkową i podpajęczynówkową oraz zbiorniki podpajęczynówkowe).