Tworzenie książki (wyłącz)
 Dodaj tę stronę do książki Pokaż książkę (0 stron) Proponowane strony

MBxd2

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
To jest dobry artykuł
MBxd2
MBxd2-212+Bxhpi w Jantarze
MBxd2-212+Bxhpi w Jantarze
Producent FAUR Rumunia w epoce komunizmu
Układ osi B'2'
Masa służbowa 24,4 t
Długość ze zderzakami 15920 mm
Szerokość 2400 mm
Wysokość 3300 mm
Średnica kół 750 mm
Typ silnika D2156HMU
Liczba i moc silników 141 kW
Rodzaj przekładni hydrauliczna
Prędkość konstrukcyjna 60 lub 40 km/h*
Liczba miejsc siedzących 39
Całkowita liczba miejsc 60
60 km/h dla toru 1000 mm, 40 km/h dla toru 750 mm
Commons-logo.svg Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Wagon motorowy MBxd2-213 Śmigielskiej Kolei Dojazdowej w Starym Bojanowie Wąsk.

MBxd2 (typ A20D-P) – wąskotorowy wagon spalinowy produkowany w latach 1984–86 przez zakłady FAUR w Bukareszcie. Powstały 32 egzemplarze tego pojazdu. Kupno i eksploatacja wagonów MBxd2 uratowały przed likwidacją wiele sieci kolei wąskotorowej w Polsce.

Spis treści

[edytuj] Historia

[edytuj] Tło historyczne

Koleje wąskotorowe w Polsce już od lat 50. były stopniowo likwidowane. Do tego procesu przyczyniło się wiele różnych czynników, takich jak np. rozwój motoryzacji[1]. Dodatkowym czynnikiem powodującym likwidacje i ograniczenia w ruchu kolei wąskotorowych był fatalny stan infrastruktury i taboru, w dużej mierze mocno przestarzałego, pochodzącego nawet sprzed II wojny światowej. W celu zapobiegnięcia likwidacji wszystkich kolei wąskotorowych w 1983 roku Ministerstwo Komunikacji zakupiło w Rumunii w Zakładach Metalowych "23 August" w Bukareszcie 32 sztuki wagonów motorowych MBxd2 oraz 100 wagonów doczepnych oznaczonych serią Bxhpi. Wagony doczepne były przeznaczone do wagonów motorowych i nosiły to samo oznaczenie typu (A20D-P). Transakcje poprzedziło dostarczenie dwóch pojazdów testowych[2].

[edytuj] Produkcja i testy

W 1984 roku rumuńskie zakłady zbudowały 2 testowe wagony, które zostały skierowane do Gryfic i Piaseczna. Egzemplarze testowe różniły się nieco wyglądem od późniejszych egzemplarzy. Podczas testów wykryto wiele usterek, które potem zostały uwzględnione w budowie kolejnych wagonów. W sumie powstało 12 wagonów motorowych o metrowym rozstawie toru oraz 20 pojazdów o rozstawie szyn 750 mm, które dostarczono w latach 1984–1987. Wagony przeznaczone na różne szerokości toru różniły się od siebie nie tylko szerokością wózków, ale też zastosowaniem odmiennego przełożenia w przekładni redukcyjnej[2]..

[edytuj] Eksploatacja

[edytuj] 750 mm

Na podstawie[3] i[2]

Nr boczny Nr fabr. Nr inw. Rok prod. Stan Historia
210 25114 00-390044 820-8 1986 zezłomowany w 1996 Nowy Dwór Gdański Wąsk. (1986-1996)
211 25115 00-390044 821-6 1986 zezłomowany w 1996 Nowy Dwór Gdański Wąsk. (1986-1996)
212 25116 00-390044 822-4 1986 sprawny Nowy Dwór Gdański Wąsk. (1986-1996)

Ełk Wąsk. (1996-2004)
Nowy Dwór Gdański Wąsk. (od 2004)
213 25117 00-390044 823-2 1986 sprzedany do Czech w 2006 Lisewo Wąsk. (1986-1993)

Nowy Dwór Gdański Wąsk. (1993-1996)
Śmigiel (1996-2006)
214 25118 00-390044 824-0 1986 odstawiony Krośniewice (od 1986)
215 25119 00-390044 825-7 1986 odstawiony Krośniewice (od 1986)
216 25192 00-390044 826-5 1986 sprawny Opalenica Wąsk. (1986-1996)

Śmigiel (1996-1999)
Pleszew Wąsk. (od 1999)
217 25193 00-390044 827-3 1986 odstawiony Krośniewice (od 1986)
218 25194 00-390044 828-1 1986 sprawny Śmigiel (od 1986)
219 25195 00-390044 829-9 1986 odstawiony Krośniewice (od 1986)
220 ? 00-390044 830-7 1986 sprawny Lisewo Wąsk. (1986-1993)

Nowy Dwór Gdański Wąsk. (1993-1996)
Ełk Wąsk. (od 1996)
221 ? 00-390044 831-5 1986 zezłomowany w 1996 Lisewo Wąsk. (1986-1993)

Nowy Dwór Gdański Wąsk. (1993-1996)
222 ? 00-390044 832-3 1986 sprawny Śmigiel (od 1986)
223 ? 00-390044 833-1 1986 sprzedany do Czech w 2005 Śmigiel (1986-2001)

Bytom Rozbark (2001-2003)
Rudy (2003-2005)
Stanica (2005-2005)
224 ? 00-390044 834-9 1986 sprawny Krośniewice (od 1986)
225 ? 00-390044 835-6 1986 sprawny Opalenica Wąsk. (1986-1996)

Ełk Wąsk. (od 1996)
226 ? 00-390044 836-4 1986 sprawny Śmigiel (od 1986)
227 ? 00-390044 837-2 1986 zezłomowany w 1997 Opalenica Wąsk. (1986-1996)

Ełk Wąsk. (1996-1997)
228 ? 00-390044 838-9 1986 sprzedany do Rumunii w 2004 roku Opalenica Wąsk. (1986-1996)

Śmigiel (1996-2003)
Środa Miasto (2003-2004)
229 ? 00-390044 839-8 1986 odstawiony Krośniewice (1986-2000)

Środa Miasto (2000-2001)
Śmigiel (od 2001)

[edytuj] 1000 mm

Na podstawie[3] i[2]

Nr boczny Nr fabr. Nr inw. Rok prod. Stan Historia
301[4] 24962 00-390044 803-0 1984 sprawny Gryfice Wąsk. (od 1985)
302[4] 24979 00-390044 804-8 1984 odstawiony Piaseczno Wąsk. (1985-1988)

Koszalin Wąsk. (1988-1988)
Białogard Wąsk. (1988-1992)
Dobra Nowogardzkie (1992-2001)
Piaseczno Wąsk. (od 2001)
303 25071 00-390044 805-5 1985 sprzedany do Czech w 2005 roku Koszalin Wąsk. (1985-1985)

Białogard Wąsk. (1985-1988)
Koszalin Wąsk. (1988-2005)
304[5] 25072 00-390044 806-3 1985 sprawny Koszalin Wąsk. (1985-2001)

Dobra Nowogardzkie (2001-2004)
Nowy Dwór Gdański Wąsk. (od 2004)
305 25073 00-390044 807-1 1985 sprzedany do Czech w 2005 roku Piaseczno Wąsk. (1985-1988)

Koszalin Wąsk. (1988-2005)
306 25074 00-390044 808-9 1985 zezłomowany w 1996 roku Dobra Nowogardzkie (1985-1996)
307 25075 00-390044 809-7 1985 sprawny Dobra Nowogardzkie (1985-2008)

Koszalin Wąsk. (od 2008)[6]
308 25076 00-390044 810-5 1985 odstawiony Gryfice Wąsk. (1985-1987)

Dobra Nowogardzkie (od 1987)
309 25077 00-390044 811-3 1985 zezłomowany w 1996 roku Gryfice Wąsk. (1985-1989)

Dobra Nowogardzkie (1989-1996)
310 25078 00-390044 812-1 1985 sprawny Gryfice Wąsk. (od 1985)
311 25190 00-390044 813-9 1986 eksponat muzealny Gryfice Wąsk. (1986-2001)

MKW Gryfice (od 2001)
312 25191 00-390044 814-7 1986 zezłomowany w 1999 roku Gryfice Wąsk. (1986-1999)

[edytuj] Budowa

[edytuj] Nadwozie

MBxd2 226 w Zieminie, widok z boku

Nadwozie samonośne, wykonane ze stali. W konstrukcji użyto profili giętych na zimno, a następnie pokrytych blachą. Na obu końcach znajdowała się kabina sterownicza. Po obu bokach były po dwie pary drzwi, jedne do kabiny sterowniczej i drugie wejściowe dla pasażerów. Na każdej ścianie bocznej znajdowało się 7 okien mających 1170 mm szerokości, górna część okna była uchylna, podobnie jak w dolnym pokładzie wagonów typu Bhp[2].

[edytuj] Wnętrze

Wnętrze składało się z jednego przedsionka oraz dwóch przedziałów: mniejszego 15-miejscowego i większego 24-miejscowego, w większym przedziale znajdowała się ubikacja oraz piec, siedzenia były w układzie 2+1, czyli typowym dla kolei wąskotorowych. Miejsca do siedzenia były wykonane z listewek. Dodatkowo wnętrze było wyposażone w półki na bagaż, śmietniki oraz uchwyty dla stojących pasażerów[2].

[edytuj] Podwozie i wózki

Wagon został oparty na dwóch dwuosiowych wózkach podwójnie sprężynowanych. Sprężynowanie to miało jednak wielką wadę, gdyż powodowało bujanie się pojazdu na nierównościach, których sporo można spotkać na wąskotorowych szlakach. W pojeździe zastosowano hamulec systemu Knorr, hamujący na wszystkie osie wagonu oraz piasecznice na wózku napędzającym, sypiące piasek zgodnie z kierunkiem jazdy pod pierwszą oś wózka. Pod podwoziem zamontowano akumulatory typu 12ES180 o pojemności 180 Ah i napięciu 24 V, zbiorniki paliwa i powietrza do sprężarek oraz chłodnice[2].

[edytuj] Napęd

Jednostkę napędzał silnik diesla D2156HMU produkcji węgierskiej firmy RABA, produkującej silniki między innymi do autobusów marki Ikarus. Silnik posiadał moc 192 KM przy 2100 obrotach na minutę, co teoretycznie powodowało zdolność do ciągnięcia dwóch wagonów doczepnych, jednakże ze względu na słabe chłodzenie stosowano maksymalnie 1 wagon doczepny. Napęd był przenoszony przez przekładnię hydrauliczną typu 16HRS, opracowaną dla maszyn budowlanych[2].

[edytuj] Urządzenia sterujące

Nastawnik miał 8 pozycji jazdy oraz pozycję zerową, poza tym na pulpicie znajdował się nawrotnik, pozwalający na zmianę kierunku jazdy oraz dźwignia zmiany biegów. Oprócz urządzeń sterujących na pulpicie znajdowały się wskaźniki kontrolno-pomiarowe[2].

[edytuj] Karoseria wagonów

MBxd2-222 w nietypowym malowaniu
Wagon doczepny w malowaniu Ełckiej Kolei Dojazdowej

Najbardziej charakterystycznym było malowanie fabryczne w czerwone i kremowe pasy wraz z czerwonymi drzwiami. Na czole pas środkowy posiadał załamanie i schodził pod kątem 45° w dół. Poza tym w WMD Śmiegiel zastosowano układ uproszczony – bez załamania czerwonego pasa na czole, a w pojeździe MBxd2-222 – zamiast czerwonego zastosowano kolor zielony. Od 2002 roku w Ełckiej Kolei Wąskotorowej zamiast odcienia szarego / kości słoniowej zastosowano kolor żółty[2].

[edytuj] Oznaczenie literowe

Wagon nosi oznaczenie typu A20D-P, które zostało nadane przez producenta ze względu na zasadnicze cechy projektu:

Na PKP wagon zyskał oznaczenia literowe serii MBxd2, oznaczające[7]:

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Teofil Lijewski: Geografia Transportu Polski. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, 1968, s. 31. ISBN 83-208-0474. 
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 2,9 Paweł Korcz. Wagony Motorowe MBxd2. „Świat Kolei”. 10/2002, s. 36-39. Łódź: EMI-PRESS. ISSN 1234-5962. 
  3. ↑ 3,0 3,1 Paweł Cieślar: tabor (pol.). [dostęp 25 sierpnia 2009].
  4. ↑ 4,0 4,1 Egzemplarz testowy różniący się nieco od innych
  5. ↑ Przebudowany później na 750mm
  6. ↑ Koszalińska Kolej Wąskotorowa Kursy rozkładowe 2009 MBXd2-307
  7. ↑ Wm11 - Przepisy o znakowaniu taboru wąskotorowego. Warszawa: Ministerstwo Komunikacji, 1960. 
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=MBxd2&oldid=30141678”
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach

Polecamy: Pozycjonowanie, wózki dziecięce, Kino domowe, Viagra, Kredyty