| Mała Fatra | |
| Megaregion | Region Karpacki |
| Prowincja | Karpaty Zachodnie |
| Podprowincja | Centralne Karpaty Zachodnie |
| Makroregion | Łańcuch Małofatrzański |
| Mezoregion | Mała Fatra |
| Zajmowane jednostki administracyjne |
Słowacja: – kraj żyliński |
Mała Fatra (514.43; słow. Malá Fatra, węg. Kis-Fátra, niem. Kleine Fatra) – pasmo górskie w Karpatach Zachodnich (Słowacja).
Spis treści |
Mała Fatra leży w północno-zachodniej Słowacji. Od zachodu ograniczona jest Kotliną Żylińską, od wschodu Kotliną Turczańską, na północy graniczy z Wyżyną Kysucką i Wyżyną Orawską, na wschodzie – z Wielką Fatrą oraz Kotliną Turczańską, a na południu wcina się pomiędzy Góry Strażowskie (na zachodzie) i Żar (na wschodzie).
Mała Fatra należy do Centralnych Karpat Zachodnich i jest trzecią co do wysokości ich częścią (po Tatrach i Niżnych Tatrach). Całość pasma ma kształt nieregularnej elipsy skierowanej z północnego zachodu na południowy wschód, jego długość wynosi 52 km, a maksymalna szerokość – 16 km.
Mała Fatra słynie głównie z wapiennych i dolomitowych utworów skalnych w postaci bądź to masywnych skalistych szczytów, takich jak Wielki i Mały Rozsutec, bądź to masywów z licznymi wychodniami skalnymi, urwiskami i skalnymi wieżami jak Sokolie czy Boboty, jaskiń, a także głębokich, wąskich wąwozów z bystrymi potokami, progami skalnymi i wodospadami, z których najsłynniejszymi są tzw. Diery. Nie mniej godne uwagi są widokowe odcinki grzbietowe w części zbudowanej ze skał krystalicznych, pokryte rozległymi halami i długie, głębokie doliny porośnięte lasami. Największym bogactwem tych gór jest niezmiernie bogata i urozmaicona flora.
Mała Fatra jest podzielona przez dolinę Wagu na dwie części:
Mała Fatra posiada szereg pięter roślinnych, od podgórskich łąk po alpejskie hale. W lasach dominują buk zwyczajny (55%), świerk pospolity (30%) i jodła pospolita (6%), spotyka się także sosnę pospolitą, jawor (2%) i wiąz, a w szczytowych partiach – kosodrzewinę (2%).
Na terenie pasma znajdują się: różne typy lasów, zachowanych często w stanie pierwotnym, górskie łąki, zespoły roślinności naskalnej, torfowiska. Park jest siedliskiem rzadkich karpackich gatunków roślin i zwierząt (często endemitów).
Większość obszaru wschodniej części Małej Fatry (tzw. Krywańskiej Małej Fatry) jest objęta ochroną jako Park Narodowy Mała Fatra.
Krywańska Mała Fatra od dawna przyciągała uwagę ludzi – na początku byli to pasterze, poszukiwacze minerałów, myśliwi, ale i wędrowcy zwabieni pięknem tutejszej przyrody. Naukowe poznawanie pasma rozpoczęto pod koniec XVIII w. – od 1804 r. botanik Pál Kitaibel prowadził badania na terenie Orawy i doliny Wagu.
Park oferuje możliwości atrakcyjnego wypoczynku i rekreacji:
W jednym z przysiółków wsi Tierchowa (Terchová), na północnym obrzeżu Małej Fatry, urodził się Juraj Jánošík – legendarny zbójnik.