Mały Gerlach

Mały Gerlach
Masyw Gerlacha widoczny z Tatrzańskich Zrębów. Nad Kotłem Gerlachowskim góruje Mały Gerlach.
Państwo	Słowacja
Pasmo	Tatry, Karpaty
Wysokość	2601 m n.p.m.
Pierwsze wejście	lata 60. XIX wieku Martin Spitzkopf
Położenie na mapie Tatr Mały Gerlach
49°09′42.01″N 20°08′08.99″E
Multimedia w Wikimedia Commons

Mały Gerlach górujący ponad Kotłem Gerlachowskim

Mały Gerlach, Mały Gierlach (słow. Kotlový štít, dawniej Malý Gerlach, niem. Kleine Gerlsdorfer Spitze, węg. Kis-Gerlachfalvi-csúcs, 2601 m n.p.m.) – szczyt w masywie Gerlacha (Gerlachovský štít, 2655 m) w Tatrach Wysokich, kończący jego grań biegnącą od Zadniego Gerlacha (Zadný Gerlach, 2616 m) w grani głównej.

Pierwszego znanego wejścia na Mały Gerlach dokonał w latach 60. XIX wieku spiskoniemiecki przewodnik Martin Spitzkopf.

Topografia

Mały Gerlach jest szczytem zwornikowym, od jego wierzchołka odchodzą dwie granie, które okalają Gerlachowski Kocioł (Gerlachovský kotol).

Głównym ramieniem jest grań południowo-wschodnia, znajdują się w niej kolejno następujące obiekty:

• Lawiniasta Przełączka (Lavínová lávka) – opada z niej znany z wypadków Żleb Karczmarza (Krčmárov žľab)
• Ponad Kocioł Turnia (Čertova veža)
• Przełączka nad Kotłem (Sedielko nad Kotlom) – przechodzi przez nią zwykła droga na Gerlach (od Wielickiej Próby)
• Ponad Próbę Turnie (Čertove zuby) – trzy urwiste turnie
• Ponad Ogród Turnia (Kvetnicová veža, 2433 m)
• Ponad Staw Przełączka
• Ponad Staw Turnia.

Bocznym ramieniem jest grań południowo-zachodnia, w której wznoszą się:

• Przełączka pod Małym Gerlachem (Štrbina pod Kotlovým štítom) – płytkie siodełko, przez które prowadzi zwykła droga na Gerlach
• Urbanowe Turnie (Dromedárov chrbát) – grupa pięciu wybitnych turni
• Urbanowa Szczerbina (Dromedárova štrbina)
• Urbanowa Czuba (Dromedárov hrb, 2367 m)
• Urbanowa Kopka (Urbanova kôpka).

Mały Gerlach góruje nad dolinami:

• od zachodu nad Doliną Batyżowiecką (Batizovská dolina)
• od wschodu nad Doliną Wielicką (Velická dolina)
• od południowego wschodu nad Gerlachowskim Kotłem (Gerlachovský kotol), górnym piętrem Doliny Stos (Hromadná dolina).

Nazewnictwo

Polska nazwa odnosi się do masywu Gerlacha (Mały Gerlach jest najniższym szczytem w tym masywie), natomiast nazwa słowacka Kotlový štít pochodzi od Kotła Gerlachowskiego. Nazwa "Kotłowy Szczyt" (spolszczona wersja dzisiejszej słowackiej) była dawniej używana w odniesieniu do najwyższego szczytu masywu Gerlacha. Oboczną formą nazwy szczytu jest „Mały Gierlach”, utworzona na podstawie nazwy „Gierlach” (zob. wyjaśnienie w haśle Gerlach).

Bibliografia

1. Józef Nyka: Tatry słowackie. Przewodnik. Wyd. II. Latchorzew: Trawers, 1998. ISBN 83-901580-8-6. 
2. Tatry Wysokie słowackie i polskie. Mapa turystyczna 1:25 000. Warszawa: Wyd. Kartograficzne Polkart Anna Siwicka, 2005/06. ISBN 83-87873-26-8. 
3. Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie przewodnik taternicki część 12. Warszawa: Sklep Podróżnika, 1993. ISBN 83-7136-017-7. 
4. Grzegorz Barczyk, Ryszard Jakubowski (red.), Adam Piechowski, Grażyna Żurawska: Bedeker tatrzański. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000. ISBN 83-01-13184-5.