| Maciej Radziwiłł | |
Maciej Radziwiłł |
|
Trąby |
|
| Data urodzenia | 10 listopada 1749 |
| Miejsce urodzenia | Warszawa |
| Data śmierci | 2 września 1800 |
| Miejsce śmierci | Dobrut |
| Rodzina | Radziwiłłowie |
| Rodzice | Leon Michał Radziwiłł Anna Mycielska |
| Małżeństwo | Elżbieta Chodkiewicz |
| Dzieci | Antonina Juraha-Giedroyć Konstanty Mikołaj Radziwiłł |
| Odznaczenia | |
Maciej Radziwiłł (ur. 1749 w Warszawie, zm. 2 września 1800 w Dobrucie) – kompozytor, polityk, 1786-1795 podkomorzy wielki litewski, 1790 kasztelan wileński, członek Zgromadzenia Przyjaciół Konstytucji Rządowej[1], członek konfederacji targowickiej, [2]wolnomularz[3].
Spis treści |
Szczyt popularności Radziwiłła przypadł na okres wojny 1792. Wówczas to w imieniu swoim i D. H. Radziwiłła oddał do dyspozycji wojsk litewskich wszystkie zamki i arsenały oraz opłacaną przez siebie milicję. Za ten czyn na sesji sejmowej 25 maja 1792 wyrażono wdzięczność dla obydwu Radziwiłłów, zaś list Macieja do Komisji Wojskowej ze słowami: "pierwej Ojczyznę a potem dom Radziwiłłowski widzieć żądam szczęśliwie"[4] rozpowszechniano w prasie i licznych drukach ulotnych. Zwycięstwo konfederacji targowickiej osłabiło pozycję Macieja, którego pozbawiono opieki nad Dominikiem.
Na początku 1794 należał do najbardziej poszkodowanych przez konfederatów targowickich, znalazł się w kręgu podejrzanych o przygotowania insurekcji na Litwie, co wsparto aresztowaniem bliskiego mu gen. M. Radziszewskiego. Po wybuchu powstania na Litwie został 24 kwietnia 1794 powołany do grona członków Deputacji Skarbu Publicznego Litewskiego. W czasie powstania należał do tych właścicieli ziemskich, którzy zgadzali się na udział swoich poddanych w walkach, a nawet uwalniał z poddaństwa uczestników powstania.
Zmarł w Dobrucie, jednak na jego prośbę został pochowany w Szydłowcu (prawdopodobnie pod ołtarzem głównym). Po śmierci jego posiadłości przeszły na własność rządu austriackiego który wystawił je na licytacje.
W 1788 został kawalerem Orderu Orła Białego oraz odznaczony został Orderem Świętego Stanisława[5].
Napisał libretto opery-wodewilu Agatka, czyli przyjazd pana, do której muzykę skomponował kapelmistrz nieświeski Jan Dawid Holland. Agatka jest jednym z pierwszych polskich dzieł tego rodzaju, wystawiona została 17 września 1784 dla uświetnienia pobytu króla Stanisława Augusta w Nieświeżu (od 1799 grana była w wersji dwuaktowej pt. Pan dobry jest ojcem poddanych); a także: Imieniny wójta osady albańskiej wystawione w Albie prawdopodobnie zarówno z librettem i muzyką Macieja Radziwiłła, które być może były przymiarką do późniejszej opery Historia osady albańskiej - z premierą 4 listopada 1786 w Albie z okazji imienin K. S. Radziwiłła.
Twórczość kompozytorska Macieja Radziwiłła jest mało znana. Do dzisiaj zachowały się nieliczne jego utwory, m.in. Polonez C-dur na klawesyn, Sonata G-dur na skrzypce i klawesyn, orkiestrowe Serenada B-dur i Divertimento D-dur oraz sześć polonezów orkiestrowych zachowanych w Archiwum Saskim w Dreźnie. Utwory te są napisane w stylu galant, charakterystycznym dla pierwszej fazy klasycyzmu muzycznego.
W obu utworach orkiestrowych Radziwiłł posługuje się orkiestrą kameralną; w Serenadzie (po 1790) - orkiestrą smyczkową bez kontrabasów, w Divertimencie - orkiestrą smyczkową powiększoną o dwa flety i dwie waltornie. Divertimento (1797) składa się z trzech krótkich (ok. 2-3 minuty) części w typowym układzie: szybka-wolna-szybka.
Istnieją co najmniej dwa nagrania Divertimenta i Serenady:
Istnieje co najmniej jedno nagranie Poloneza G-dur i Poloneza D-dur:
| Poprzednik Mikołaj Radziwiłł |
Hrabia na Szydłowcu 1795-1800 |
Następca Konstanty Mikołaj Radziwiłł |
|
||||||||||||||||||||||||||