Macierzanka

Macierzanka
Morfologia (macierzanka piaskowa)
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Klad	rośliny naczyniowe
Klad	Euphyllophyta
Klad	rośliny nasienne
Klasa	okrytonasienne
Klad	astrowe
Rząd	jasnotowce
Rodzina	jasnotowate
Rodzaj	macierzanka
Nazwa systematyczna
Thymus L. Sp. Pl. 590. 1753
Zdjęcia i grafiki w Commons

Macierzanka karpacka

Macierzanka (Thymus L.) – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae). Według niektórych ujęć taksonomicznych należy do niego ok. 300 gatunków. Występują w Eurazji, północnej Afryce, na Wyspach Kanaryjskich. We florze Polski występuje 10 gatunków. Gatunkiem typowym jest Thymus vulgaris L..

Morfologia

Rośliny zielne lub krzewinki o aromatycznym zapachu. Liście drobne. Cechą charakterystyczną jest występowanie w kwiatach różnosłupkowości. Kwiaty drobne, rurkowate, najczęściej białe, różowe lub fioletowe.

Systematyka

Pozycja systematyczna wg APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

Należy do rodziny jasnotowatych (Lamiaceae) Lindl., która jest jednym z kladów w obrębie rzędu jasnotowców (Lamiales) Bromhead z grupy astrowych spośród roślin okrytonasiennych.

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa jasnotowe (Lamiidae Takht. ex Reveal), nadrząd Lamianae Takht., rząd jasnotowce (Lamiales Bromhead), podrząd Lamiineae Bessey in C.K. Adams, rodzina jasnotowate (Lamiaceae Lindl.), plemię Thymeae Bartl., podplemię Thyminae Coss. & Germ., rodzaj macierzanka (Thymus L.).

Gatunki flory Polski

• macierzanka austriacka (Thymus austriacus Bernh.)
• macierzanka cytrynowa (Thymus citriodorus Schreb.) – gatunek uprawiany
• macierzanka halna (Thymus alpestris Tausch ex A. Kern.)
• macierzanka karpacka (Thymus carpaticus Čelak.)
• macierzanka Marschalla (Thymus marschallianus Willd.)
• macierzanka nadobna (Thymus pulcherrimus Schur)
• macierzanka nagolistna (Thymus glabrescens Willd.)
• macierzanka pannońska (Thymus kosteleckyanus Opiz, syn. Th. pannonicus All)
• macierzanka piaskowa (Thymus serpyllum L.)
• macierzanka wczesna (Thymus praecox Opiz)
• macierzanka zwyczajna (Thymus pulegioides L.)

Inne gatunki (wybór)

Thymus adamovicii Velen. Thymus alternans Klokov Thymus antoninae Rouy & Coincy Thymus aranjuezii Jalas Thymus atlanticus (Ball) Roussine Thymus atticus C Kelak. Thymus aznavourii Velen. Thymus baeticus Boiss. ex Lacaita Thymus bashkiriensis Klokov & Roussine Thymus bihoriensis Jalas Thymus binervulatus Klokov & Roussine Thymus borysthenicus Klokov & Roussine Thymus bracteatus Lange ex Cutanda Thymus bracteosus Vis. ex Benth. Thymus bulgaricus (Domin & Podp.) Ronniger Thymus caespititius Brot. Thymus camphoratus Hoffmanns. & Link Thymus capitatus (L.) Hoffmanns. & Link Thymus capitellatus Hoffmanns. & Link Thymus carnosus Boiss. Thymus cephalotos L. Thymus cherlerioides Vis. Thymus ciliatissimus Klokov Thymus comosus Heuff. ex Griseb. Thymus comptus Friv. Thymus degenii Heinr.Braun Thymus dimorphus Klokov & Roussine

Thymus doerfleri Ronniger Thymus dolomiticus H.J.Coste Thymus dolopicus Formánek Thymus dubjanskii Klokov & Roussine Thymus embergeri Roussine Thymus eupatoriensis Klokov & Roussine Thymus glabrescens Willd. Thymus glandulosus Lag. ex Villar, non Req. Thymus hirtus Willd. Thymus kirgisorum Dubj. Thymus leptophyllus Lange Thymus longicaulis C.Presl Thymus longiflorus Boiss. Thymus munbyanus Boiss. & Reut. Thymus ocheus Heldr. & Sart. ex Boiss. Thymus pallasianus Heinr.Braun Thymus pannonicus All. Thymus parnassicus Halácsy Thymus pulcherrimus Schur Thymus richardii Pers. Thymus sibthorpii Benth. Thymus spinulosus Ten. Thymus striatus Vahl Thymus thracicus Velen. Thymus tomentosus Willd. Thymus ×porcii Borbás

Zastosowanie

Niektóre gatunki są uprawiane jako rośliny ozdobne, niektóre mają własności lecznicze.