Magical Mystery Tour

Magical Mystery Tour
Okładka
Kompilacja grupy The Beatles
Wydany	27 listopada 1967
Nagrywany	24 listopada 1966 - 7 listopada 1967
Gatunek	rock psychodeliczny
Długość	36:52
Wytwórnia	Capitol Records
Producent	George Martin
Płyta po płycie
Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band (1967)	Magical Mystery Tour (1967)	The Beatles (1968)

Magical Mystery Tour
Okładka
Minialbum grupy The Beatles
Wydany	8 grudnia 1967 (Wielka Brytania)
Nagrywany	25 kwietnia – 7 listopada 1967
Gatunek	rock psychodeliczny
Długość	19:08
Wytwórnia	Parlophone
Producent	George Martin
Płyta po płycie
Nowhere Man (1966)	Magical Mystery Tour (1967)	–

Magical Mystery Tour to tytuł dwóch odrębnych wydawnictw płytowych zespołu The Beatles, jakie ukazały się w 1967 na rynku muzycznym, LP i podwójnej EP-ki; oba wydania zawierały składający się z 6 piosenek soundtrack z filmu telewizyjnego pod tym samym tytułem.

Chronologicznie pierwszy był wydany w USA album, który wypełniły, obok ścieżki dźwiękowej, nagrania singlowe zespołu z 1967. Wersja ta weszła do oficjalnej dyskografii zespołu jako płyta długogrająca i ukazała się również w wersji CD.

8 grudnia 1967 ukazała się na rynku brytyjskim podwójna EP-ka, zawierająca 6 wspomnianych piosenek ze ścieżki dźwiękowej filmu Magical Mystery Tour.

Soundtrack okazał się komercyjnym i artystycznym sukcesem, został nominowany do nagrody Grammy, pomimo że sam film okazał się artystyczną i komercyjną klapą.

Wydanie albumu Magical Mystery Tour stało się jednym z największych komercyjnych sukcesów w historii wytwórni Capitol; w ciągu 3 pierwszych tygodni sprzedaży przyniósł on 8 mln dolarów zysku. Do połowy stycznia 1968 sprzedano 1,75 mln egzemplarzy albumu. 23 grudnia 1967 album zadebiutował na liście Top 200 najlepiej sprzedawanych albumów w USA na miejscu nr 157 a już 6 stycznia 1968 znalazł się na pozycji 1., którą okupował przez 8 tygodni

Historia projektu Magical Mystery Tour

Film Magical Mystery Tour

Po albumie Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band, Paul McCartney chciał stworzyć film bazujący na zespole The Beatles i jego muzyce. Film miał być improwizowany: rozmaici "zwykli" ludzie mieli podróżować autobusem i przeżywać bliżej nieokreślone "magiczne" przygody. Film Magical Mystery Tour został nakręcony, a jego ilustrację dźwiękową stanowiło sześć nowych piosenek The Beatles; oczekiwane z nadzieją "magiczne" przygody jednakże nie wydarzyły się. Film został wyświetlony przez telewizję BBC w okresie świąt Bożego Narodzenia 1967 i został bezlitośnie potraktowany przez krytykę.

Album i EP-ka Magical Mystery Tour

Wykorzystane w filmie piosenki stanowiły pewien problem zarówno dla The Beatles jak i dla wytwórni EMI, ponieważ było ich za mało jak na album a za dużo jak na EP-kę. Jednym z rozważanych pomysłów było wydanie materiału muzycznego w formie EP-ki, która byłaby odtwarzana z szybkością 33¹/₃ obrotów na minutę, co jednakże spowodowałoby stratę w jakości dźwięku, więc pomysł zarzucono. Ostatecznie zdecydowano się na pomysłowe wydanie piosenek jako podwójnej EP-ki w rozkładanej okładce z dołączoną 28-stronicową książeczką (tzw. bookletem), zawierającą teksty piosenek i kolorowe zdjęcia. Krytyk muzyczny Bob Neaverson tak napisał o tym wydawnictwie: "Było to z pewnością rozwiązanie, jeśli chodzi o ilość piosenek, ale można podejrzewać, że częściowo dało znać o sobie pionierskie zamiłowanie The Beatles do eksperymentowania z tradycyjnymi formatami i opakowaniami". Wydawnictwo ukazało się (zarówno w wersji mono jak i stereo) w Wielkiej Brytanii 8 grudnia 1967, w okresie sezonu świątecznego i było sprzedawane w cenie 19 szylingów i 6 pensów.

W USA, gdzie EP-ki nie były w tym czasie popularne, wytwórnia Capitol zdecydowała się (wbrew życzeniu The Beatles) wydać piosenki na albumie, uzupełniając je o aktualne nagrania singlowe zespołu. Album ten ukazał się 27 listopada 1967 (11 dni przed wydaniem EP-ki) w rozkładanej okładce z dołączoną kolorową 24-stronicową książeczką zawierającą zdjęcia z filmu. Na wewnętrznej okładce znalazły się też teksty piosenek. Pierwsza strona LP zawierała piosenki wykorzystane w filmie (wydane później na EP-ce) natomiast na drugiej stronie umieszczono zagrania z singli zespołu wydanych w 1967 (m. in. "Penny Lane", "Baby, You're a Rich Man" i "All You Need Is Love"); piosenki zostały wydane w wersji duofonicznej.

Historia wydań Magical Mystery Tour na świecie

Kraj	Data	Wytwórnia	Format	Nr kat.	Uwagi
USA	27 listopada 1967	Capitol	LP monofoniczny	MAL 2835
			LP stereofoniczny	SMAL 2835
Wielka Brytania	8 grudnia 1967	Parlophone	mono podwójny EP	MMT 1-2	tylko jako soundtrack (6 utworów)
			podwójny EP stereo	SMMT 1-2
Nowa Zelandia	1970	World Record Club	stereo LP	SLZ 8308	w różnych okładkach, zatytułowany: Magical Mystery Tour and Other Splendid Hits
RFN	1971	Hor Zu/Apple	stereo LP	SHZE 327	w różnych okładkach; w pierwszym wydaniu wszystkie nagrania w wersji stereo
Wielka Brytania	1973	EMI	kaseta stereo	TC-PCS 3077	jako: Magical Mystery Tour & other titles
Wielka Brytania	19 listopada 1976	Apple, Parlophone	stereo LP	PCTC 255
na całym świecie	21 września 1987	Apple, Parlophone, EMI	stereo CD	CDP 7 48062 2
USA	1988	Capitol	stereo LP	C1-48061
Wielka Brytania	15 czerwca 1992	Parlophone	stereo CD	CDMAG 1	tylko jako soundtrack (6 utworów)
Japonia	11 marca 1998	Toshiba-EMI	CD	TOCP 51124
Japonia	21 stycznia 2004	Toshiba-EMI	LP	TOJP 60144	zremasterowany
na całym świecie	9 września 2009		mono CD		zremasterowany
			stereo CD

Adnotacje:

W 1969 i 1971 stworzono wersje stereo, przedtem nieosiągalne, co pozwoliło na wydanie pierwszego LP w wersji stereo (1971, RFN).

Ponieważ w Wielkiej Brytanii pojawiło się zapotrzebowanie na LP, zaczęto sprowadzać wydawnictwo Capitolu z USA; w styczniu 1968 album osiągnął pozycję 31. na brytyjskiej liście najlepiej sprzedawanych albumów. W 1976 wytwórnia EMI wydała album w Wielkiej Brytanii ale wykorzystała ponownie wersję duofoniczną Capitolu.

Kiedy 21 września 1987 wydano dyskografię The Beatles na płytach CD, pojawiła się w niej albumowa wersja stereo Magical Mystery Tour jako oficjalna część dyskografii zespołu. Również włączenie do albumu w wersji CD nagrań z singli z 1967 oznaczało, iż stał się on oficjalnym albumem; jego czas trwania (36:52) też był porównywalny z innymi wydawnictwami The Beatles. Z tego względu nagrań tych nie uwzględniono na kompilacyjnym wydawnictwie Past Masters wydanym 7 marca 1988, stanowiących głównie zbiór nagrań singlowych zespołu z lat 1962 – 1970.

Album Magical Mystery Tour został zremasterowany i wydany ponownie na CD w 2009.

Lista utworów wersji LP (USA)

Wszystkie utwory duetu Lennon-McCartney, poza zaznaczonymi.

Strona pierwsza:

1. "Magical Mystery Tour"
2. "The Fool on the Hill"
3. "Flying" (Lennon-Paul McCartney-Harrison-Starkey)
4. "Blue Jay Way" (Harrison)
5. "Your Mother Should Know"
6. "I Am the Walrus"

Strona druga:

1. "Hello, Goodbye"
2. "Strawberry Fields Forever"
3. "Penny Lane" (Lennon/McCartney)
4. "Baby You're a Rich Man"
5. "All You Need Is Love"

Lista utworów wersji podwójna EP-ka (Wielka Brytania)

Wszystkie utwory duetu Lennon-McCartney, poza zaznaczonymi.

Strona pierwsza:

1. "Magical Mystery Tour"
2. "Your Mother Should Know"

Strona druga:

1. "I Am the Walrus"

Strona trzecia:

1. "The Fool on the Hill"
2. "Flying" (Lennon-McCartney-Harrison-Starkey)

Strona czwarta:

1. "Blue Jay Way" (Harrison)

Muzycy

The Beatles:

• George Harrison – gitara, śpiew, harmonijka ustna w "The Fool on the Hill"
• John Lennon – gitara, fortepian elektryczny, melotron, śpiew, harmonijka ustna w "The Fool on the Hill"
• Paul McCartney – gitara basowa , fortepian, mellotron, śpiew, flet prosty w "The Fool on the Hill"
• Ringo Starr – perkusja, śpiew

Inżynierowie dźwięku:

• Geoff Emerick i Ken Scott

Muzycy studyjni:

• "Magical Mystery Tour": Mal Evans i Neil Aspinall – instrumenty perkusyjne, David Mason, Elgar Howarth, Roy Copestake i John Wilbraham – trąbki
• "The Fool on the Hill": Christoper Taylor, Richard Taylor i Jack Ellory – flety
• "I Am the Walrus": Sidney Sax, Jack Rothstein, Ralph Elman, Andrew McGee, Jack Greene, Louis Stevens, John Jezzard i Jack Richards – skrzypce, Lionel Ross, Eldon Fox, Brian Martin i Terry Weil – wiolonczele, Neill Sanders, Tony Tunstall i Morris Miller – rogi, Peggie Allen, Wendy Horan, Pat Whitmore, Jill Utting, June Day, Sylvia King, Irene King, G. Mallen, Fred Lucas, Mike Redway, John O'Neill, F. Dachtler, Allan Grant, D. Griffiths, J. Smith i J. Fraser – wokal wspierający
• "Hello, Goodbye": Ken Essex, Leo Birnbaum – altówki
• "Strawberry Fields Forever": Mal Evans – instrumenty perkusyjne, Tony Fisher, Greg Bowen, Derek Watkins i Stanley Roderick – trąbki, John Hall, Derek Simpson, Norman Jones – wiolonczele
• "Penny Lane": Ray Swinfield, P. Goody, Manny Winters i Dennis Walton – flety, Leon Calvert, Freddy Clayton, Bert Courtley i Duncan Campbell – trąbki, Dick Morgan i Mike Winfield – rożki angielskie, Frank Clarke – kontrabas, David Mason – trąbka piccolo
• "Baby, You're a Rich Man": Eddie Kramer – wibrafon
• "All You Need Is Love" – George Martin – fortepian, Mick Jagger, Keith Richards, Marianne Faithfull, Keith Moon, Eric Clapton, Pattie Boyd, Jane Asher, Mike McCartney, Maureen Starkey, Graham Nash z żoną, Gary Leeds i Hunter Davies – wokal wspierający, Sidney Sax, Patrick Halling, Eric Bowie i Jack Holmes – skrzypce, Rex Morris i Don Honeywill – saksofony, David Mason i Stanley Woods – trąbki, Evan Watkins i Henry Spain - rogi, Jack Emblow – akordeon, Brian Martin – wiolonczela

Bibliografia

1. Mark Lewisohn: The Beatles Recording Sessions. New York: Harmony Books, 1988. ISBN 0-517-57066-1.  (ang.)
2. Ian MacDonald: Revolution in the Head: The Beatles' Records and the Sixties. Wyd. 2. popr.. London: Pimlico (Rand), 2005. ISBN 1-844-13828-3.  (ang.)
3. Barry Miles: Paul McCartney: Many Years From Now. New York: Henry Holt and Company, 1997. ISBN 0-8050-5249-6.  (ang.)
4. Jeff Russell: The Beatles Album File and Complete Discography. New York: J.P. Russell and Blanford Books Ltd, 1982.  (ang.)
5. Neville Stannard: THE LONG AND WINDING ROAD: A History Of The Beatles On Record. Wyd. 2. Great Britain: Virgin Books Ltd., 1981, s. 145. ISBN 0-907080-96-0.  (ang.)

Linki zewnętrzne

• RareBeatles.com: Photos of unique Beatles rarities - Magical Mystery Tour (ang.). [dostęp 2010-11-06].
• Bob Neaverson w: The Beatles Movies: Magical Mystery Tour Part 1 - Background and Production (ang.). [dostęp 2010-11-06].
• Steve Marinucci w: Abbeyrd’s Beatles page: The Beatles' (and solo Beatles) Grammy Awards, Academy Awards and Emmy Award Nominations (ang.). [dostęp 2010-11-06].
• Beatles Interview Database: Magical Mystery Tour (ang.). [dostęp 2010-10-26]. Wypowiedzi członków The Beatles o piosenkach zawartych na “Magical Mystery Tour”
• Norwegian Wood - Den norske Beatlesklubben: 76: Magical Mystery Tour (norw.). [dostęp 2010-10-26]. dokładne dane o albumie na stronie norweskiego fan clubu The Beatles