Makaronezja, z gr. Μακάροι Νήσοι (Makároi Nēsoi) (Wyspy Szczęśliwe) lub Μακάρων Νήσοι (Makárōn Nēsoi - Wyspy Szczęśliwych) - zbiorcza nazwa wulkanicznych wysp (łączna pow. 14 676 km²; 3 148 tys. mieszkańców), położonych na północno-wschodnim Atlantyku przy wybrzeżach Europy i Afryki.
W skład Makaronezji wchodzą:
Do Makaronezji nie zaliczają się niewulkaniczne Wyspy Brytyjskie, ani wyspy położone na północ od nich, w tym w pobliżu Norwegii, ani też wulkaniczne wyspy na zachodnim Atlantyku - przy Morzu Karaibskim czy Islandii.
Region ten wydzielono ze względów geofizycznych i botanicznych, nazwa Makaronezja znajduje także zastosowanie w terminologii programów polityki regionalnej Unii Europejskiej na określenie obszaru objętego programem wsparcia Interreg III-B.
Niekiedy pojęciem biogeograficznym "Makaronezji" obejmuje się także fragmenty wybrzeży Afryki - w Mauretanii (lub od Sahary Zachodniej po rzekę Gambia; niekiedy dodając nawet południowo-zachodnie wybrzeże Portugalii).