Makowiec lub strucla z makiem[1][2] – ciasto (najczęściej drożdżowe, rzadziej kruche) zawijane z masą z maku[3][4][5] lub z masą makową na biszkopcie[6]. Typowe danie wigilijne w kuchni polskiej[7]. Mak na masę płucze się i parzy lub moczy przez noc, a potem krótko gotuje przez kilka minut aż do miękkości[8]. Ugotowany i osączony mak mieli się (dwukrotnie, a nawet trzykrotnie) w maszynce do mięsa przez sitko o najmniejszych okach lub uciera w makutrze. Do masy makowej dodaje się grubo posiekane orzechy włoskie, migdały, (namoczone, całe) rodzynki i kandyzowaną skórkę pomarańczową lub inne bakalie oraz miód[9]. Upieczone ciasto polewa się lukrem i ewentualnie ozdabia ziarenkami maku lub kawałeczkami smażonej skórki pomarańczowej. W języku angielskim nazywany poppy seed roll[10].
Według ludowych wierzeń mak spożywany w wigilię Bożego Narodzenia miał zapewniać szczęście, zaś "dziewczyny tarły mak na Wigilię aby rychło wyjść za mąż"[11]. W tradycji chrześcijańskiej mak – roślina, która zawiera w makówce tysiące nasion – jest symbolem urodzaju i płodności[12] oraz spokojnego snu[13].