Malawi

Republic of Malawi Dziko la Malaŵi Republika Malawi
Flaga Malawi
Hymn: Mlungu salitsani malawi
Język urzędowy	angielski, cziczewa
Stolica	Lilongwe
Ustrój polityczny	republika
Głowa państwa	prezydent Joyce Banda
Szef rządu	prezydent Joyce Banda
Powierzchnia  • całkowita  • wody śródlądowe	100. na świecie 118 480 km² 20,6%
Liczba ludności (2010)  • całkowita   • gęstość zaludnienia	68. na świecie 13 656 346▲ 115 osób/km²
Jednostka monetarna	kwacha (MWK)
Niepodległość	od Wielkiej Brytanii 6 lipca 1964
Strefa czasowa	UTC +2
Kod ISO 3166	MW
Domena internetowa	.mw
Kod samochodowy	MW
Kod samolotowy	7Q
Kod telefoniczny	+265

Malawi, Republika Malawi (ang. Republic of Malawi; cziczewa Malaŵi, Dziko la Malaŵi) dawniej Niasa – państwo we wschodniej Afryce, bez dostępu do morza. Graniczy z Tanzanią, Mozambikiem i Zambią.

Ustrój polityczny

Republika wielopartyjna. Prezydent, wybierany w głosowaniu powszechnym na pięcioletnią kadencję, jest jednocześnie szefem rządu, ustalając skład Rady Ministrów. Głównym organem władzy ustawodawczej jest jednoizbowy parlament - Zgromadzenie Narodowe, którego 193 członków wybieranych jest w głosowaniu powszechnym na pięcioletnią kadencję.

Geografia

Malawi to kraj pozbawiony dostępu do morza. Położony jest w Afryce południowo-wschodniej. Z północy na południe kraju rozciąga się Wielki Rów Zachodni, w obrębie którego znajduje się trzecie co do wielkości jezioro afrykańskie - Niasa, powstałe w wyniku ruchów tektonicznych na obszarze Wielkich Rowów Afrykańskich. Z południowych krańców jeziora wypływa rzeka Shire, będąca dopływem Zambezi. Na wschód i zachód od jeziora Niasa w krajobrazie dominują wysokie płaskowyże. Położona na północy kraju wysoczyzna Nyika sięga 2600 m n.p.m. Na południe od jeziora Niasa rozciąga się wyżyna Shire, która przechodzi w masyw górski Mlandżi, osiągający wysokość 3002 m n.p.m. Klimat Malawi jest podrównikowy na przeważającym obszarze kraju.

Podział administracyjny

Malawi zostało podzielone na 3 regiony, które składają się z 28 dystryktów:

• Region Centralny
• Region Południowy
• Region Północny

Historia

XX w. p.n.e. - osiedlenie się Buszmenów
XV w. n.e. - powstanie konfederacji plemion pod wodzą Karongi
XVII w - kontakty z arabskimi sułtanami
1859-1863 - początki penetracji brytyjskiej
1907 - Malawi staje się kolonią Brytyjską
1915 - powstanie antybrytyjskie, skutecznie zdławione
1944 - pierwsza organizacja polityczna - Afrykański Narodowy Kongres Niasy
1959 - niepokoje wewnętrzne przyczyną delegalizacji ANKN, kontynuatorką stała się Partia Kongresu Malawi
1963 - utworzenie autonomii wewnętrznej Malawi
1964 - niepodległe państwo brytyjskiej Wspólnoty Narodów, członkostwo w ONZ
1966 - utworzenie republiki, na jej czele stanął Hastings Kamuzu Banda
1967 - nawiązanie stosunków dyplomatycznych z RPA
1975 - przeniesienie stolicy z Zomby do Lilongwe
1989 - dotknięcie skutkami wojny domowej w Mozambiku
1993 - po referendum wprowadzono system wielopartyjny
1994 - wybory do rządu, zwyciężył Zjednoczony Front Demokratyczny, przewodniczący partii, E. B. Muluzi stał się prezydentem kraju

Gospodarka

Malawi należy do grona najsłabiej rozwiniętych krajów świata. Gospodarka praktycznie w całości opiera się na rolnictwie, a na obszarach wiejskich mieszka ok. 90% ludności kraju. Na potrzeby własne produkuje się fasolę, ryż, kassawę. Głównym produktem żywnościowym jest kukurydza, której nadwyżki produkcji pozwoliły Malawi wesprzeć w latach 80. dotkniętych klęską suszy sąsiadów. Duże ilości tytoniu i herbaty przeznacza się na eksport. Oprócz złóż boksytów i apatytów Malawi posiada niewiele bogactw mineralnych. Obiekty przemysłowe skupione są wokół miasta Blantyre. RPA i Zimbabwe, dwaj najwięksi partnerzy handlowi Malawi, wprowadziły ułatwienia w obrocie towarowym z tym krajem, znosząc cło na pochodzące z Malawi produkty. Ważną rolę w budżecie Malawi odgrywa pomoc międzynarodowa, zwłaszcza wsparcie finansowe ze strony MFW i Banku Światowego. Rząd Malawi musi stawiać czoła takim wyzwaniom, jak związane z prymitywnymi sposobami gospodarowania wyjałowienie gleby i rozprzestrzeniająca się epidemia AIDS.

Demografia

Dane można znaleźć w CIA Factbook [2]

Struktura etniczna:

• Nyanja: 60,7%
• Tumbuka: 8,2%
• Ajao: 8,2%
• Lomwe: 7,7%
• Nyakyusa: 3%
• Sena: 2,2%
• Kokola: 1,7%
• pozostali: 8,3%

Religie (2000):

• Chrześcijaństwo - 71,5%:
  • Protestantyzm - 47,9%:
    • Niezależne Wspólnoty Afrykańskie - 15,6%
    • Kościół Prezbiteriański - 12,5%
    • Zielonoświątkowcy - 6,4%, gł. Zbory Boże
    • Baptyzm - 3%
    • Kościół Adwentystów Dnia Siódmego - 2,8%
    • Kościół Anglikański - 2%
    • Kościół Chrystusowy - 1%
  • Katolicyzm - 22,9% (zobacz: Podział administracyjny Kościoła katolickiego w Malawi)
  • Świadkowie Jehowy - 0,6% (zobacz: Świadkowie Jehowy w Malawi)
• Islam - 13%
• Animizm - 6,2%

Przypisy

• [3]

Zobacz też

Podział administracyjny Malawi, Malawijskie Siły Powietrzne

Święta państwowe

Data	Polska nazwa	Oryginalna nazwa
6 lipca	Święto Niepodległości	Independence Day