Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
 |
Ten artykuł od 2010-02 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Marcjon (ur. ok. 100 w Synopie, w Poncie nad Morzem Czarnym (na terenie obecnej Turcji), w rodzinie biskupa; zm. po 160) – teolog, herezjarcha chrześcijański, twórca herezji marcjonizmu, częściowo powiązanego z gnostycyzmem.
Spis treści |
Dorobił się majątku jako armator. Został wyłączony ze wspólnoty kościelnej przez własnego ojca, prawdopodobnie z powodu wyznawanych nauk, uznanych za błędne. Ok. 140 r. przybył do Rzymu. Przez pewien czas był członkiem gminy rzymskiej w której odgrywał znaczną rolę, gdyż ofiarował na potrzeby gminy swój pokaźny majątek. Około roku 144 z powodu głoszonych doktryn został wyłączony z gminy rzymskiej, która całkowicie zwróciła mu wcześniej ofiarowany majątek. Wówczas Marcjon założył własny kościół, który posiadał własną hierarchię złożoną z biskupów, kapłanów, diakonów. Zgromadzenia liturgiczne wzorował na liturgii rzymskiej. Jego kościół bardzo szybko rozpowszechnił się w całym cesarstwie, co dla Kościoła stanowiło poważne zagrożenie, zarówno w kwestii doktrynalnej jak i instytucjonalnej. Zmarł ok. 160 r.
Odrzucenie przez Marcjona hebrajskich ksiąg Pisma Świętego, zaalarmowało biskupów Kościoła i pobudziło do rozpoczęcia prac nad określeniem chrześcijańskiego kanonu Pisma Świętego. Marcjon ustanowił bowiem własny kanon. Spośród Ewangelii uznał jedynie przerobioną przez siebie Ewangelię św. Łukasza - usunął z niej m.in. tekst dotyczący narodzin Chrystusa. Była to tzw. Ewangelia Marcjona. Nie zachowała się do naszych czasów, została jedynie zrekonstruowana przez Adolfa Harnacka na podstawie anty-marcjonickich dzieł Tertuliana i Pseudo-Tertuliana. Z Nowego Testamentu Marcjon wykorzystał dziesięć listów św. Pawła[potrzebne źródło]. Całkowicie zrezygnował ze Starego Testamentu, uważając go za zbyt skażony religią żydowską. Odosobnione głosy uczonych uznają, że piąty rozdział Listu do Rzymian jest późną wstawką do Listu do Rzymian, którą wiążą z Marcjonem, przypisując mu stworzenie koncepcji grzechu pierworodnego[1]. Jest to jednak teoria na tyle arbitralnie przyjęta, że nie została uznana przez ogół uczonych za zasługującą na poważną dyskusję[2].
Marcjon jest jednym z tych wczesnochrześcijańskich teologów, nauczających niezgodnie z nauczaniem Kościoła, który do dziś fascynuje wielu intelektualistów. Jego dzieło "Antytezy", w którym wyłożył zasady swojej doktryny, nie zachowało się – jego streszczenie podaje Tertulian w traktacie "Przeciw Marcjonowi".
