| Marcus Stephen | |
![]() |
|
| Data urodzenia | 1 października 1969 |
| Okres urzędowania | od 19 grudnia 2007 do 10 listopada 2011 |
| Poprzednik | Ludwig Scotty |
| Następca | Frederick Pitcher |
| Minister Spraw Wewnętrznych | |
| Okres urzędowania | od 19 grudnia 2007 |
| Minister Edukacji i Finansów | |
| Okres urzędowania | od 8 sierpnia 2003 do 22 czerwca 2004 |
| Członek Parlamentu Nauru | |
| Okres urzędowania | od 3 maja 2003 |
| Prezes Naurańskiego Komitetu Olimpijskiego | |
| Okres urzędowania | od 2009 |
| Poprzednik | Vinson Detenamo |
Marcus Ajemada Stephen (ur. 1 października 1969) – naurański polityk i sportowiec, deputowany, prezydent Nauru od 19 grudnia 2007 do 10 listopada 2011. Były zawodowy sztangista, prezes Naurańskiego Komitetu Olimpijskiego od 2009.
Spis treści |
Marcus Stephen urodził się 1 października 1969 na Nauru. Uczęszczał do miejscowej szkoły podstawowej Aiwo Primary School. Następnie kształcił się w St. Bedes College w Mentone w Australii oraz w Royal Melbourne Institute of Technology w Melbourne, na którym uzyskał dyplom z księgowości[1].
W młodości jako sportowiec początkowo grał w futbol australijski w lokalnej drużynie Aces lecz ostatecznie zdecydował się zająć podnoszeniem ciężarów. W 1988 na Nauru powołano do życia Nauru Weightlifting Federation, specjalnie w celu umożliwienia Stephenowi, jedynemu wówczas profesjonalnemu sztangiście na wyspie, udziału w międzynarodowych zawodach. Mierzy 160 centymetrów[2]. Podczas kariery sportowej ważył 59-62 kilogramów[2].
W 1992 wziął udział w Igrzyskach Olimpijskich w Barcelonie. Ponieważ Nauru nie miało w tym czasie Komitetu Olimpijskiego, Stephen wystąpił o obywatelstwo Samoa i rywalizował podczas olimpiady w barwach samoańskich, zajmując 9. miejsce[2]. Gdy w 1993 w Nauru utworzono Komitet Olimpijski, przeszedł ponownie w barwy narodowe i reprezentował swój kraj w czasie Igrzysk Olimpijskich w Atlancie w 1996 (nie ukończył rywalizacji)[2] oraz cztery lata później na Olimpiadzie w Sydney (11. lokata)[2]. W czasie wędrówki ognia olimpijskiego do Sydney Stephen dostąpił zaszczytu niesienia olimpijskiego znicza w trakcie jego pobytu w Nauru[3][1].
Marcus Stephen zdobył w swojej karierze 12 medali Igrzysk Wspólnoty Narodów. W 1990 zdobył złoty medal w rwaniu (dzięki niższej wadze ciała niż, mający taki sam rezultat, reprezentant Indii Parvesh Chander Sharma) oraz srebra w podrzucie i dwuboju w kategorii 60 kg. Na igrzyskach w 1994 sięgnął po trzy złote medale w kategorii 59 kg, a w 1998 zdobył trzy złote medale w kategorii 62 kg. W swoim ostatnim starcie w 2002 w Manchesterze zdobył natomiast trzy srebrne medale w kategorii 62 kg[1][4].
W mistrzostwach świata brał udział ośmiokrotnie, od 1989 do 1999[1]. Jego największym osiągnięciem było zajęcie drugiego miejsca w zawodach podrzucie w kategorii 62 kg podczas mistrzostw w Atenach w 1999[5].
Stephen jest wielokrotnym złotym medalistą regionalnych imprez sportowych: mistrzostw Oceanii oraz igrzysk południowego Pacyfiku[1].
W 1997 zajął stanowisko skarbnika Naurańskiego Komitetu Olimpijskiego. W 2005 został członkiem hali sław Międzynarodowej Federacji Podnoszenia Ciężarów[6]. Od listopada 2006 do stycznia 2009 był sekretarzem generalnym Naurańskiego Komitetu Olimpijskiego[7]. W lutym 2009 objął stanowisko prezesa krajowego Komitetu Olimpijskiego[1]. Od 2006 do 2008 pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Oceania Weightlifting Federation[8]. W 2008 wybrano go przewodniczącym tej organizacji[9].
W latach 2001-2003 pracował w Banku Nauru. Od 30 marca do 4 czerwca 2001 był jego tymczasowym generalnym menadżerem, następnie prezesem (5 czerwca 2001 - 24 marca 2003), a od 25 marca do 6 sierpnia 2003 generalnym menadżerem. 3 maja 2003 został wybrany w skład parlamentu Nauru, zajmując pierwsze miejsce w okręgu Ewa i Anetan. W czasie prezydentury Rene Harissa był od 8 sierpnia 2003 do 22 czerwca 2004 ministrem edukacji i finansów. Ze stanowiska zrezygnował kiedy kolejnym prezydentem został wybrany Ludwig Scotty. W październiku 2004 Stephen po raz drugi został wybrany do parlamentu[1].
15 czerwca 2005, po tym jak Nauru dołączyło do Międzynarodowej Komisji Wielorybniczej (IWC, International Whaling Commission), Stephen został wybrany delegatem swojego kraju w organizacji. Reprezentował Nauru w czasie kongresu IWC w Ulsan w Korei Południowej w czerwcu 2005[10]. W latach 2004-2006 zajmował stanowisko dyrektora Urzędu ds. Rybołówstwa i Zasobów Morskich[1].
W wyborach parlamentarnych w sierpniu 2007 uzyskał ponownie reelekcję. 28 sierpnia 2007 wziął udział w wyborach na prezydenta, jednak wówczas to Ludwig Scotty zyskał poparcie parlamentu[11]. Od listopada do grudnia 2007 był ministrem rybołówstwa i zasobów morskich, informacji i komunikacji, technologii i sportu[1].
Prezydent Scotty stracił jednak zaufanie parlamentu, gdy sprzeciwił się wszczęciu postępowania przeciw swojemu zastępcy, który był podejrzewany o korupcję. 19 grudnia 2007 parlament przegłosował przeciw niemu wotum nieufności stosunkiem głosów 10 do 7. Nowym prezydentem został wówczas wybrany Marcus Stephen, który w nowym rządzie objął także resort spraw wewnętrznych[12].
Po elekcji Marcusa Stephena na stanowisko prezydenta, zwolennicy nowego szefa rządu i opozycja zajmowali po 9 miejsc w 18-osobowym parlamencie, co było źródłem licznych napięć[13]. W marcu 2008 opozycja pod przewodnictwem byłego ministra spraw zagranicznych Davida Adeanga zamierzała wysunąć przeciw rządowi Stephena wotum nieufności w parlamencie. Jednakże ruch ten uniemożliwiła rezygnacja Riddella Akui ze stanowiska przewodniczącego parlamentu[14].
Nowym przewodniczącym izby został wybrany David Adeang[14]. Zwołał on na 22 marca 2008 posiedzenie parlamentu, o którym nie poinformował prezydenckich ministrów. Pod ich nieobecność parlament uchwalił ustawę zakazującą posiadania podwójnego obywatelstwa przez członków parlamentu. Oznaczałoby to konieczność rezygnacji z mandatów przez dwóch parlamentarzystów – członków gabinetu i utratę większości parlamentarnej przez prezydenta[15].
Prezydent uznał ustawę za niekonstytucyjną z powodu braku kworum przy jej uchwalaniu i skierował ją do Sądu Najwyższego[15]. 31 marca 2008 Adeang ogłosił zaś, że prezydent dokonał w kraju zamachu stanu, gdyż nie chciał podporządkować się przepisom ustawy[16].
7 kwietnia 2008 Sąd Najwyższy unieważnił ustawę parlamentu o podwójnym obywatelstwie parlamentarzystów[17]. Jednakże 11 kwietnia 2008 Adeang zawiesił wszystkich 9 "prezydenckich" członków parlamentu z powodów dyscyplinarnych, zarzucając im obrazę swojego urzędu w czasie posiedzenia parlamentu[18].
W obliczu poważnego kryzysu politycznego, prezydent Marcus Stephen ogłosił stan wyjątkowy w kraju i wcześniejsze wybory parlamentarne[19]. W wyborach, które odbyły się 26 kwietnia 2008, zwolennicy Stephena zdobyli większość 12 miejsc w 18-osobowym parlamencie[20]. 29 kwietnia 2008 parlament ponownie wybrał go na urząd szefa państwa. W nowym gabinecie objął także resort służb publicznych, policji, więziennictwa i służb ratunkowych, spraw wewnętrznych oraz Nauru Phosphate Royalties Trust[1].
We wrześniu 2009 został wybrany kanclerzem Uniwersytetu Południowego Pacyfiku[21].
16 marca 2010 prezydent Stephen rozwiązał parlament. Powodem jego decyzji był konflikt polityczny i wielokrotne próby wysuwania przez opozycję wotum nieufności wobec jego rządu[22]. W wyniku wyborów parlamentarnych przeprowadzonych 24 kwietnia 2010 do parlamentu dostało się 9 zwolenników administracji prezydenta i 9 jej przeciwników[23].
Wyniki wyborów doprowadziły do trwającego 7 tygodni kryzysu politycznego, w czasie których parlament zbierał się 14 razy, jednak nie był w stanie dokonać wyboru nowego prezydenta. W tej sytuacji 11 czerwca 2010 Stephen, wykonujący obowiązki prezydenta do czasu wyboru nowej głowy państwa, po raz kolejny rozwiązał parlament i zarządził nowe wybory parlamentarne na 19 czerwca 2010. Decyzję argumentował potrzebą wyboru władz posiadających pełen mandat wyborczy oraz niekorzystnymi następstwami przeciągającego się kryzysu dla gospodarki, stabilności społecznej i międzynarodowego wizerunku wyspy[24].
W wyborach tych Stephen kolejny raz odnowił swój mandat parlamentarny[25]. 1 listopada 2010 Stephen został po raz trzeci wybrany na urząd prezydenta. W głosowaniu, stosunkiem głosów 11-6 pokonał popieranego przez opozycję kandydata niezależnego, Miltona Dube[26].
10 listopada 2011 zrezygnował ze stanowiska prezydenta z powodu oskarżeń o korupcję. Jego rezygnacja nastąpiła w dniu, w którym parlament miał głosować nad wotum zaufania wobec jego rządu. Wniosek, złożony przez opozycyjnego deputowanego Davida Adeanga, opierał się na oskarżeniu prezydenta o żądanie łapówki od tajskiego biznesmena za sprzedaż 25 tys. ton fosforanów. Informacje te Adeang miał pozyskać z prywatnej korespondencji mailowej Stephena. Stephen zaprzeczył oskarżeniom, uznając je za nieuzasadnione. Swoją rezygnację tłumaczył natomiast dobrem urzędu. Na stanowisku zastąpił go były minister Frederick Pitcher, który w głosowaniu pokonał kandydata opozycji Miltona Dube. Stephen zachował stanowisko w rządzie[27][28][29].
|
|||||
|
|||||