| Marek Probosz | |
| Data i miejsce urodzenia | 24 marca 1959 Żory |
| Zawód | aktor, reżyser, scenarzysta, producent filmowy, pisarz |
| Lata aktywności | od 1979 |
Marek Probosz (ur. 24 marca 1959 roku w Żorach) – polski aktor, reżyser, scenarzysta i producent filmowy, pisarz i wykładowca w szkole kształcącej aktorów. Jego dziadek ze strony ojca, Jerzy Probosz, był prozaikiem i poetą, autorem książki Wesele górali istebniańskich.
Spis treści |
Syn Stanisława i Franciszki Proboszów, mając sześć lat wystąpił w baśni Hansa Christiana Andersena Księżniczka na ziarnku grochu jako błazen. Jego matka pracowała w Domu Kultury w Żorach, gdzie zetknął się z teatrzykiem, a później z teatrem jako maszynista sceny. Debiutował na małym ekranie w serialu Ślad na ziemi (1978), rok później pojawił się w kinowej adaptacji powieści Emila Zegadłowicza Zmory (1979) w reżyserii Wojciecha Marczewskiego. W 1983 roku ukończył Wydział Aktorski w PWSFTviT w Łodzi, gdzie poznał aktorkę i przyszłą żonę Marię Probosz, z którą zagrał w dwóch filmach Andrzeja Barańskiego Niech Cię odleci Mara (1982) i Mieczysława Waśkowskiego Czas dojrzewania (1984). Jego scenicznym profesjonalnym debiutem była komedia Williama Shakespeare'a Wieczór Trzech Króli (1984) na scenie Teatru Polskiego w Warszawie.
Pod koniec lat 80. wyjechał do Hollywood i zamieszkał w Los Angeles. Przez kilka miesięcy utrzymywał się z pisania różnych tekstów: opowiadań, wierszy i scenariuszy (m.in. AUM - makabra w trzech aktach). Następnie znalazł pracę w teatrze jako pracownik techniczny. Okazjonalnie pojawiał się na ekranie; w dramacie wojennym I skrzypce przestały grać (And the Violins Stopped Playing, 1988) u boku Horsta Buchholza, dramacie Jerzego Skolimowskiego Ferdydurke (Fort 13, 1991) na podstawie powieści Witolda Gombrowicza z Crispinem Gloverem oraz melodramacie Przygoda miłosna (Love Affair, 1994) u boku Warrena Beatty, Annette Bening, Katharine Hepburn, Kate Capshaw i Pierce'a Brosnana. W 1993 roku ukończył wydział reżyserii filmowej w The American Film Institute w Los Angeles.
Polskim telewidzom przypomniał się w operze mydlanej TVP 2 M jak miłość (2004-2006) jako homoseksualny Grzegorz Górski, zakochany w byłym koledze Michale (Paweł Okraska) oraz telenoweli TVP1 Klan (2008) w roli profesora Cezarego Smosarskiego, wykładowcy w Wyższej Szkole Humanistyki Stosowanej, gdzie studiowała Olka Lubicz (Kaja Paschalska). W 2008 roku ukazała się napisana przez niego baśń dla dzieci Eldorado, która jest rezultatem jego podróży po Peru. W filmie Janosik. Prawdziwa historia (Pravdivá história o Jurajovi Jánošíkovi a Tomášovi Uhorčíkovi, 2009) zagrał postać zbója Satory.