| Maria Orwid Maria Pfeffer |
|
| Data i miejsce urodzenia | 23 lipca Przemyśl |
| Data i miejsce śmierci | 9 lutego 2009 Kraków |
| Miejsce spoczynku | Nowy cmentarz żydowski w Krakowie |
| Zawód | psychiatra |
| Miejsce zamieszkania | Przemyśl, Lwów, Kraków |
| Rodzice | Klara Weistock, Adolf Pfeffer |
| Partner | Marian Szulc |
Maria Orwid, pierwotnie Pfeffer (ur. 23 lipca 1930 w Przemyślu, zm. 9 lutego 2009 w Krakowie) – polska psychiatra żydowskiego pochodzenia, pionierka psychiatrii rodziny i terapii rodzinnej w Polsce.
Spis treści |
Urodziła się w niereligijnej rodzinie żydowskiej, jako córka adwokata Adolfa Pfeffera (zm. 1943) i Klary[1] z domu Weinstock (1903–1988). Podczas II wojny światowej, wiosną 1942 wraz z rodziną została przesiedlona do przemyskiego getta[2]. W rezultacie licznych akcji wysiedleńczych zginęli dziadkowie od strony matki oraz liczna część rodziny. Po ucieczce getta, tuż przed ostatnią akcją likwidacyjną[2], ukrywała się wraz z rodzicami we Lwowie. 17 maja 1943 z wycieńczenia zmarł jej ojciec. Następnie wraz z matką ukrywała się w domu krawcowej Teofili Kic, która za okazaną im pomoc została pośmiertnie odznaczona 22 grudnia 2008 medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata[3]. Po wyzwoleniu Lwowa 27 lipca 1944, matka Marii wyszła za mąż za Daniela Herzhafta (1903–1978), który przyjął nazwisko Orwid.
Po zakończeniu wojny wraz z matką przeniosła się do Krakowa. W 1945 podjęła naukę w gimnazjum i następnie liceum Urszulanek. Od tego czasu przyjaźniła się ze Stanisławem Lemem, dzięki któremu zawdzięczała wybór studiów medycznych[4]. Przez pewien czas także uczęszczała na spotkania syjonistycznej lewicowej organizacji Ha-Szomer Ha-Cair. Studiowała psychiatrię na Akademii Medycznej w Krakowie. Była uczennicą Antoniego Kępińskiego. Była jedną z pierwszych kobiet na psychiatrii, dlatego też musiała wciąż udowadniać, że jest wystarczająco kompetentna[5]. W latach 1959-1964 razem z Kępińskim stworzyła tzw. program oświęcimski. Dotyczył badań nad psychicznymi skutkami wojennych przeżyć obozowych byłych więźniów obozów koncentracyjnych[6]. Program ten był jednym z pierwszych opracowań na świecie dotyczących traumy poobozowej.
Maria Orwid była pracownicą naukową Katedry Psychiatrii Wydziału Lekarskiego Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Specjalizowała się w psychiatrii dzieci i młodzieży oraz psychoterapii. W 1978 założyła pierwszą w Polsce Klinikę Psychiatrii Dzieci i Młodzieży w Krakowie, którą kierowała do 2000[7]. Była także współtwórczynią modelu pracy multiprofesjonalnych zespołów w psychiatrii, współautorką pierwszych prac o psychicznych skutkach wojennych przeżyć obozowych, inicjatorką projektu terapeutycznego dla Dzieci Holocaustu i Drugiego Pokolenia. Uczestniczyła w pracach Sekcji Naukowej Terapii Rodzin Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego i Polsko-Izraelskiego Towarzystwa Zdrowia Psychiczego[7]. Była honorową członkinią Europejskiego Towarzystwa Terapii Rodziny i Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego oraz członkinią Stowarzyszenia Dzieci Holocaustu i Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie. Była członkinią-założycielką B'nai B'rith Polska, reaktywowanego w 2007[6]. Regularnie uczestniczyła w Marszach Tolerancji[8].
Nigdy nie założyła rodziny oraz nie chciała mieć dzieci. Powodem tej decyzji była śmierć jej ośmioletniego kuzyna Ludwika, wywiezionego w 1942 z przemyskiego getta do obozu zagłady[9]. Została pochowana 11 lutego na nowym cmentarzu żydowskim przy ulicy Miodowej w Krakowie[10].