Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Maria Piskorska Maryśka |
|
 Maria Piskorska w 1936 r. |
|
| Data i miejsce urodzenia | 5 lipca 1906 Warszawa |
| Data i miejsce śmierci | 15 sierpnia 1980 Warszawa |
| Zawód | nauczycielka |
| Odznaczenia | |
   |
|
Maria Anna Piskorska (ur. 5 lipca 1906 w Warszawie, zm. 15 sierpnia 1980 w Warszawie) – polska działaczka niepodległościowa, wybitna działaczka ZHP, harcmistrzyni, nauczycielka.
Spis treści |
Była córką Przemysława Podgórskiego i Anny Podgórskiej. W wieku 2 lat wyjechała z rodzicami do Belgii, a później spędziła 2 lata w Moskwie, gdzie mieszkała jej babcia Wanda Podgórska. Po powrocie do Polski zamieszkała z rodzicami w Lublinie, gdzie uczyła się na stancji panny Papieskiej. W wieku 14 lat przeniosła się z rodzicami do Częstochowy, gdzie kontynuowała naukę w szkole sióstr nazaretanek. Po kolejnej przeprowadzce, do Warszawy, kontynuowała naukę w Gimnazjum im. Marii Konopnickiej. Świadectwo dojrzałości uzyskała w maju 1924 r. Po maturze odbyła 3-miesięczny kurs nauczycielski w Płocku.
W 1925 r. zaczęła studia na Uniwersytecie Warszawskim. Studiowała kilka kierunków. Ukończyła studia w 1936 r. uzyskując magisterium z filozofii w zakresie chemii.
Maria Piskorska uzyskała stopień podharcmistrzowski na obozie w Sromowcach Wyżnych w 1926 r. Rozpoczęła pracę w Wydziale Zuchów w Komendzie Warszawskiej, m.in. z dr Jado-Zwolakowską. Od 1928 r. redagowała obozowe pismo harcerskie „Skrzydła”, a 21 stycznia 1929 r. otrzymała stopień harcmistrzyni[1].
W latach 1930-1932 współpracowała z Wydziałem Starszoharcerskim w Komendzie Chorągwi Warszawskiej w „Gromadzie Jeżów”, wraz z mężem Tomaszem Piskorskim opracowała wytyczne pracy starszoharcerskiej.
Po wojnie, od 1945 r. do 1948 r. była pierwszą hufcową żeńskiego hufca ZHP w Zabrzu[2]. Redagowała audycję harcerską w rozgłośni radia Katowice, wizytowała środowiska harcerskie Komendy Śląsko-Dąbrowskiej Chorągwi Harcerek.
Na fali odnowy, w 1957 r. wróciła do pracy w harcerstwie. Do 1960 r. działała w Kręgu „Wigierskim”, była zastępczynią hufcowej Hufca Wilanów w Warszawie do 1961 r., kiedy zawiesiła swoją aktywność w harcerstwie ze względu na polityczne zmiany w ZHP.
Po maturze została nauczycielką w szkole w Zgorzałej, a po pewnym czasie została nauczycielką w szkole powszechnej w Piasecznie. Od 1925 r. była członkinią Związku Nauczycielstwa Polskiego.
Od 1930 r. pracowała jako nauczycielka w szkole powszechnej i jako kierownik świetlicy w Robotniczym Instytucie Oświaty i Kultury im. Stefana Żeromskiego, często była prelegentką na Uniwersytecie Robotniczym i Ludowym. Od 1936 r. do 1939 r. – po uzyskaniu uprawnień – była nauczycielką chemii i fizyki w Gimnazjum i Liceum Żeńskim Haliny Gepnerówny w Warszawie[3].
W czasie wojny pracowała w Lublinie jako robotnica w cukrowni. Po roku, w 1940 r., wróciła do Warszawy i podjęła pracę w gazowni. Po aresztowaniu i zabraniu jej matki i brata na Pawiak przez pewien czas ukrywała się z całą rodziną. W latach 1941-1944 pracowała w Pierwszym Miejskim Gimnazjum Zawodowym oraz w tajnym szkolnictwie, jako kierowniczka kompletów, bądź nauczycielka[4].
Po upadku Powstania Maria Piskorska przeniosła się do Konstancina. Pracowała przy transporcie owoców, ale już w listopadzie 1944 r. prowadziła sklepik spożywczy. Od kwietnia do września 1945 r. uczyła w Państwowym Gimnazjum i Liceum im. Tadeusza Rejtana w Konstancinie. We wrześniu 1945 r. przeniosła się do Zabrza, gdzie pracowała Państwowym Gimnazjum Żeńskim. W Liceum dla dorosłych i Liceum przy Ośrodku Szkolenia Zawodowego Przemysłu Spożywczego wykładała chemię, fizykę, technologię i materiałoznawstwo[5].
W 1948 wróciła do Warszawy, odbudowując z ruin dom swoich rodziców – (”Willę Podgórskich”).
Do 1950 r. pracowała w Gimnazjum Przemysłu Cukierniczego, a jednocześnie – w okresie od 1 września 1948 r. do 1 września 1951 r. – w Gimnazjum Przemysłowym Mirkowskiej Fabryki Papierniczej w Jeziornie[6] i w Państwowej Szkole Pracy Społecznej nr 2[7], była starszym radcą Biura Programowego Centralnego Urzędu Szkolenia Zawodowego. W Komisji Ochrony Pracy ZG ZZNP opracowywała programy BHP dla CUSZ i resortów Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych, Ministerstwa Przemysłu Ciężkiego, Górnictwa i Energetyki, Przemysłu Chemicznego.
W latach 1951-1953 pracowała w Technikum Chemiczno-Ceramicznym w Warszawie i w Liceum Sióstr Zmartwychwstania na warszawskim Żoliborzu, później w Technikum Budowlanym dla Pracujących i w Liceum Sióstr Nazaretanek NMP przy ul. Czerniakowskiej w Warszawie.
Od 1956 do 1965 znów pracowała jako nauczycielka chemii w Technikum Przemysłu Papierniczego w Jeziornie[8], skąd została usunięta z powodów politycznych. Potem pracowała w Technikum Mechaniczno-Elektrycznym nr 1 przy ul. Okopowej i w Technikum Chemicznym. W 1966 r. przeniosła się do Liceum Sztuk Pięknych. W latach 1968-1971 pracowała w Liceum im. Jana Poniatowskiego, po czym przeszła na emeryturę.
Maria Piskorska od wczesnej młodości należała do młodzieżowych organizacji niepodległościowych, m.in.: „Zet”, „PET”, później ZPMD.
W 1925 r. – wraz ze swym późniejszym mężem, Tomaszem Piskorskim – reaktywowali „PET” (po likwidacji tej organizacji w 1921 r.)[9].
W 1929 r. w czasie III Ogólnopolskiego Zjazdu ZPMD została wybrana w skład Wydziału Wykonawczego Związku[10].
We wrześniu 1939 r. jako ochotniczka kierowała obroną przeciwlotniczą na odcinku Mariensztat-Nowy Zjazd-Dobra[11][12][10]. W połowie września w obawie przed oblężeniem stolicy wyjechała z córkami do Lublina. W 1940 r. wróciła do Warszawy.
Była poszukiwana przez Gestapo za ukrywanie i niesienie pomocy Żydom. W ramach akcji „Żegota” uczestniczyła w przerzutach broni do getta. W jej mieszkaniu przy Nowym Zjeździe 3, po wybuchu powstania w getcie warszawskim byli ukrywani Żydzi, w tym 4-osobowa rodzina[13]. Część z nich została zadenuncjowana przez sąsiadów i rozstrzelana na moście Kierbedzia. Maria Piskorska cudem uniknęła rozstrzelania. Organizowała też przechowywanie broni, którą otrzymywała od Jana Błońskiego i Ludwika Bergera[13].
Na wiosnę 1941 r. przystąpiła do pracy w Sekcji Opieki nad Dziećmi i Młodzieżą. Była lustratorką RGO[14].
Maria Piskorska była oficerem łączności w AK. Była również łączniczką batalionu Wigry[15]. W czasie powstania warszawskiego – po zburzeniu jej domu przy ul. Nowy Zjazd i przeprowadzce do domu rodziców (Willa Podgórskich) na Sadybie – działała w zgrupowaniu „Wichra” i „Jaszczura”, w służbie łączności Czerniaków-Sadyba.
 |
W 1977 włączyła się w działalność opozycji demokratycznej, aktywnie dystrybuując wydawnictwa Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela, udostępniając dom na zebrania, zbierając pieniądze dla robotników. Później w jej domu działała podziemna drukarnia wydawnictw niezależnych.
Maria Piskorska wyszła za mąż za Tomasza Piskorskiego 21 grudnia 1927 r. Mieli 2 córki:
Do ostatnich lat życia była osobą niezwykle aktywną i ciekawą życia,
Maria Piskorska zmarła w 1980 r., została pochowana na warszawskich Powązkach w grobie, w którym wcześniej, symbolicznie został pochowany jej mąż, w kwaterze 18-1-1[17].
