| Maria Probosz | |
| Prawdziwe imię i nazwisko | Maria Zydorek |
| Data i miejsce urodzenia | 7 lutego 1961 Łódź, Polska |
| Data i miejsce śmierci | 14 września 2010 Łódź, Polska |
| Zawód | aktorka filmowa i telewizyjna |
| Lata aktywności | 1977-2000 |
Maria Probosz, właściwie Maria Zydorek (ur. 7 lutego 1961 w Łodzi, zm. 14 września 2010 tamże[1]) – polska aktorka filmowa i telewizyjna, która zdobyła największą popularność w latach 80. jako odtwórczyni ról współczesnych dziewczyn słabych, naiwnych i niedojrzałych.
Spis treści |
W 1976 roku, jako uczennica pierwszej klasy liceum ogólnokształcącego wzięła udział w konkursie filmowym tygodnika "Szpilki", na który jej fotografię wysłał jej znajomy. W efekcie otrzymała zaproszenie na zdjęcia próbne do telewizyjnej komedii Janusza Kondratiuka Czy jest tu panna na wydaniu? (1977). Był to jej aktorski debiut - niewielka rola uczennicy w zakładzie fryzjerskim u boku Romana Kłosowskiego, Krzysztofa Kowalewskiego i Zbigniewa Buczkowskiego. Wkrótce wygrała telewizyjny konkurs "Kto nas zatrudni w filmie?". To przesądziło o jej zawodowej drodze. Po ukończeniu XXX LO w Łodzi rozpoczęła studia na Wydziale Aktorskim PWSTiF w Łodzi, które ukończyła w 1983 i obroniła dyplom aktorski dzięki roli mężczyzny-homoseksualisty w spektaklu Jeana Geneta Ścisły nadzór w reżyserii Wiktora Grodeckiego.
Na pierwszym roku studiów zagrała Julkę w filmie Franciszka Trzeciaka Punkty za pochodzenie (1982), na drugim roku – dziewczynę Witka w obrazie Andrzeja Barańskiego Niech cię odleci mara (1982), pielęgniarkę w szpitalu więziennym w dramacie politycznym Janusza Zaorskiego Matka Królów (1982) i Urszulę w filmie psychologicznym Przeklęta ziemia (1982) i na trzecim roku – Mariolę, kandydatkę na żonę Staszka w komedii telewizyjnej Janusza Kidawy Żeniac (1983).
W sezonie 1983/1984 związana była z Teatrem Powszechnym im. Zygmunta Hübnera w Warszawie za dyrekcji Kazimierza Dejmka. W 1984 zaangażowała się do Teatru Dramatycznego w Warszawie, w latach 1998–1999 występowała w roli Pięknisi w sztuce Johanna Wolfganga von Goethego Faust na scenie Teatru Nowego w Łodzi.
Stworzyła sugestywną i tragiczną ekranową postać narkomanki Gośki w dramacie Czas dojrzewania (1984), za którą otrzymała nagrodę publiczności 'Jantar' na Koszalińskich Spotkaniach Filmowych "Młodzi i Film" i nagrodę ZW ZSMP we Włocławku. Podobną kreację zagrała w melodramacie Alabama (1984) jako Bożena.
Pojawiła się w serialach: 07 zgłoś się (1984, 1987), Tulipan (1986), Mistrz i Małgorzata (1988) na podstawie powieści Michaiła Bułhakowa w reżyserii Macieja Wojtyszki jako bezlitosna Hella, członek świty Wolanda (Gustaw Holoubek) i Pogranicze w ogniu (1991). Wystąpiła za granicą, m.in. w słowackim filmie Cena odwagi (Cena odvahy, 1986) jako dziennikarka Lenka Vanáková, NRD-owskim romansie Młodzi ludzie w mieście (Junge Leute in der Stadt, 1986) w roli Susi, berlińskiej tencerki rewiowej lat 20. i ZSRR Czas pełni księżyca (Czas połnołunija, 1988) w roli poganki Pime, córki duchownego. Znalazła się w obsadzie obrazu Krzysztofa Gradowskiego Pan Kleks w kosmosie (1988). W melodramacie Trzy kroki od miłości (1988) u boku Jana Frycza zagrała postać sekretarki.
W latach 80. uznawana była za jedną z najpopularniejszych i najbardziej obiecujących aktorek polskich młodego pokolenia[2].
Chociaż jak sama kiedyś powiedziała na łamach tygodnika Film: "W filmie chciałabym kiedyś dostać zadanie, takie jak Mia Farrow w Dziecku Rosemary lub Catherine Deneuve we Wstręcie."[2], z wyjątkiem kilku udanych ról dramatycznych, najczęściej na ekranie prezentowała się w kreacjach, seksownych, niezbyt rozgarniętych i ubranych dziewczyn, eksponujących swoje wdzięki.
Pochowana została na części komunalnej Cmentarza Zarzew w Łodzi[3]. Oficjalne informacje o jej śmierci pojawiły się dopiero kilka dni po tym fakcie. Nie podano przyczyny zgonu.
Była pierwszą żoną aktora Marka Probosza.