Maria Zientara-Malewska

Maria Zientara-Malewska (pierwsza z prawej) z uczennicami; przed nią siedzi ks. Maksymilian Grochowski, po lewej siedzi ks. Bolesław Domański, a za nim stoją: (w jasnym garniturze) inspektor szkolny Józef Mozolewski i (w okularach) dyrektor szkoły polskiej w Złotowie, Juliusz Zieliński

Pomnik Marii Zientary-Malewskiej w Brąswałdzie

Maria Zientara-Malewska (ur. 4 września 1894 w Brąswałdzie, zm. 2 października 1984 w Olsztynie) – poetka, nauczycielka i działaczka warmińska. Patronka Szkoły Podstawowej nr 30 w Olsztynie oraz Szkoły Podstawowej nr 3 w Kętrzynie.

Życiorys

W 1926 ukończyła Seminarium Nauczycielskie w Krakowie. W latach 1921–1923 pracowała w Gazecie Olsztyńskiej. W tym czasie organizowała też koła Kobiet Polek i Związku Towarzystw Młodzieży w Prusach Wschodnich. Krótko prowadziła polskie przedszkole w Gietrzwałdzie, a 10 kwietnia 1929 rozpoczęła nauczanie w polskiej szkole w Chaberkowie. Następnie kierowała Wydziałem Przedszkoli i Opieki Religijnej Związku Polskich Towarzystw Szkolnych w Niemczech (w latach 1929-1935 w Zakrzewie, od 1935 do 1939 w Nowym Kramsku).

11 września 1939 została aresztowana przez hitlerowców, a później wywieziona do obozu koncentracyjnego Ravensbrück, z którego została zwolniona 18 kwietnia 1940.

W 1945 podjęła pracę w Wydziale Oświaty Pełnomocnika Rządu na Okręg Mazurski. Była członkiem Okręgowego Polskiego Komitetu Narodowościowego oraz Instytutu Mazurskiego, działała też w Polskim Stronnictwie Ludowym. W połowie 1952 została przyjęta w poczet Związku Literatów Polskich.

Jedną ze swoich książek kończy słowami:

„	Przyjemnie pomyśleć, że i ja złożyłam cegiełkę pod budowę nowego życia na Warmii i Mazurach...	”
— Maria Zientara-Malewska: Śladami twardej drogi. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1966.

Twórczość

Debiutowała wierszem Pory roku zamieszczonym w Gazecie Olsztyńskiej (4 grudnia 1920).

Jej wiersze w latach międzywojennych były drukowane prawie we wszystkich czasopismach polskich w Niemczech, także w dwóch antologiach Warmia i Mazury oraz Nasi poeci. Po 1945 wydano jej 20 samodzielnych książek. Można je podzielić na trzy grupy:

• baśnie i legendy, m.in:
  • Legendy dwóch rzek (1955)
  • Baśnie znad Łyny (1970)
• wspomnienia i opracowania z zakresu warmińskiego folkloru:
  • Warmio moja miła (1959)
  • Śladami twardej drogi (1966)
  • Wspomnienia nauczycielki (1985)
• wiersze - 6 zbiorków, m.in:
  • Pieśni Warmianki (1963)
  • Na warmińską nutę (1982)
  • Miłość prostego serca (1985)

Odznaczenia

15 lipca 1955 została odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi oraz Medalem 10-lecia Polski Ludowej. 28 października 1959 przyznano jej Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski. Odznaczona również Orderem Budowniczych Polski Ludowej.

Linki zewnętrzne

• Strona poświęcona Marii Zientarze-Malewskiej