Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane stronyMarian Muszkat, ang. Marion Mushkat, heb. מריון מושקט, (właśc. Maus Mendel Muszkat) - (ur. 5 listopada 1909 r. w Suwałkach, zm. 30 września 1995 r. w Hajfie) – polski prawnik, sędzia wojskowy, specjalista z zakresu prawa międzynarodowego, wojskowego oraz stosunków międzynarodowych.
Spis treści |
| Marian Muszkat pułkownik |
 |
| 5 XI 1909 Suwałki - 30 IX 1995 Hajfa | |
|
|
|
|
|
|
| • szef Wydziału NSW ds. Zbrodnii Wojennych | |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 Medal za Odwagę |
|
 Medal Zasłużony na Polu Chwały |
|
 Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski |
|
 Order Krzyża Grunwaldu |
|
 Medal 10-lecia PRL |
|
Syn Marka i Zofii z domu Halberska. Dzieciństwo spędził w Suwałkach, tam też ukończył gimnazjum i liceum (I Liceum Ogólnokształcące im. Marii Konopnickiej w Suwałkach), po czym w 1927 r. wyjechał na studia do Warszawy. Studiował na Uniwersytecie Warszawskim, polonistykę oraz prawo. W czasach studenckich, by zdobyć środki na utrzymanie, pracował jako urzędnik w warszawskich fabrykach, a także nauczyciel w szkole powszechnej. Był jednocześnie zagorzałym sympatykiem lewicy udzielającym się w akademickich organizacjach socjalistycznych "Pochodnia" i ,,Życie”. Jako wyróżniający się student, wyjechał na stypendium do Francji, gdzie na uniwersytecie w Nancy 1931 r. uzyskał tytuł inżyniera ekonomisty. Na tym samym uniwersytecie 11 lipca 1936 r. uzyskał tytuł doktora prawa na podstawie pracy z zakresu prawa karnego. W tym czasie pogłębiał swe zainteresowania jakimi były: prawo międzynarodowe publiczne, międzynarodowe prawo karne, stosunki międzynarodowe a także kwestie dotyczące państw Trzeciego Świata (zwłaszcza afrykańskich) oraz norm prawnych bezwzględnie obowiązujących (ius cogens).
Po wybuchu II wojny światowej wyjechał do Wilna, gdzie pracował dla Prawdy Wileńskiej, jednocześnie wykładał na tamtejszym uniwersytecie. Na skutek wybuchu wojny niemiecko-radzieckiej, ewakuował się do ZSRR, gdzie w latach 1941–1943 był urzędnikiem w kołchozie w obwodzie gorkowskim, a następnie nauczycielem w Instytucie Pedagogicznym w Gzy-Ordzie. W maju 1943 r. wstąpił do ludowego Wojska Polskiego, gdzie po ukończeniu kursów na oficerów polityczno wychowawczych służył jako podporucznik w 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. Piastował tam m.in. funkcje zastępcy dowódcy 2 pułku czołgów i szefa wydziału wychowawczego 1 Brygady Czołgów. W październiku 1943 r., brał udział w ciężkich bojach w bitwie pod Lenino. Od 1944 r. wykładał w Szkole Oficerów Polityczno-Wychowawczych przy 1 Dywizji, w tym samym roku został sędzią Sądu Wojskowego 1 Armii Wojska Polskiego. W 1945 r. awansował na sędziego Najwyższego Sądu Wojskowego. Pełnił w nim funkcję szefa wydziału orzekającego w sprawach zbrodni wojennych, zaś w latach 1945-1946 wiceprezesa Najwyższego Sądu Wojskowego.
Od 1945 r. członek Polskiej Partii Robotniczej/Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej.
5 grudnia 1946 r. dr inż. Muszkat został zdemobilizowany z wojska w stopniu pułkownika, jak czytamy ,,for his heroic combat against Germany tj. za swój heroiczny wkład w walce przeciwko Niemiec"[1].
W latach 1945-1946 został mianowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości szefem Głównej Komisji Badania Zbrodni Niemieckich w Polsce. Między innymi wraz z prof. T. Cyprianem, reprezentował Polskę przy Komisji Narodów Zjednoczonych do Spraw Zbrodni Wojennych w Londynie[2].
15 lutego 1950 r. uzyskał stopień doktora habilitowanego i jednocześnie docenta UW, na podstawie rozprawy habilitacyjnej pt. "Międzynarodowe prawo karne, rozwój nowej dziedziny". Był współzałożycielem i redaktorem dwutygodnika prawniczego "Prawo i Życie". Pisał również do miesięczników Państwo i Prawo, Wojskowego Przeglądu Prawniczego a nawet Zeszytów historycznych.[3]
Od 1 października do 1954 r., samodzielny pracownik nauki Studium Zaocznego Wydziału Prawa UW. Na Uniwersytecie Warszawskim wykładał prawo karne wojskowe, a także prawo międzynarodowe w Katedrze Międzynarodowego Prawa Publicznego i Prywatnego kierowanej przez prof. Cezarego Berezowskiego (1953-54). 1954/1955 zastępca profesora przy Katedrze Prawa Międzynarodowego WP UW. Od 1955 do 30 kwietnia 1957 profesor nadzwyczajny Prawa Międzynarowego na Wydziale Prawa UW. Wykładał również w Centralnej Szkole Prawniczej imienia prof. Teodora Duracza (1950-53), Akademii Sztabu Generalnego i w Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych (1950–51 – jego dyrektor). W 1954 r. delegowany przez PRL jako obserwator do Korei.
W swoich poglądach propagował socjalistyczne idee popierając przy tym swojego mentora jakim był Prokurator Generalny ZSRR Andriej Wyszynski. Muszkat miał wśród naukowców zagorzałych oponentów, jednym z nich był prof. Stefan Korboński. Według niego poglądy Muszkata robiły z sądu instytucję polityczną, z prokuratorów panów życia i śmierci każdego człowieka (...) a z adwokatów pomocników funkcjonariuszy milicji.[4]. Warto nadmienić iż na ową krytykę Korboński odważył się dopiero po swojej ucieczce z kraju, tak było i z innymi[5].
W latach 50. Muszkat zauważył, że sprawy w Polsce nie idą w dobrym kierunku, co wpłynęło na złagodzenie jego rewolucyjnych poglądów. Jak wspomina prof. Eugeniusz Piontek[6], W prywatnych rozmowach profesor Muszkat dystansował się wyraźnie od panujących stosunków. Nie wierzył też w możliwość demokratyzacji systemu. Akcentował raczej celowość unieruchamiania jego naturalnych skłonności do despotyzmu za pośrednictwem umacniania rygorów prawnych, krępujących samowolę władzy (...) Po 1956 r. skonstatował (...) Ten eksperyment już się skończył, od tej chwili można się już tylko spodziewać postępującego rozkładu.
W 1957 r. Muszkat wyjechał do Izraela[7], gdzie na Uniwersytecie w Tel Awiwie wykładał prawo międzynarodowe i stosunki międzynarodowe. Na prośby rządu Izraela był opiniodawcą w wielu strategicznych kwestiach polityki międzynarodowej podejmowanych przez ten kraj. W 1961 r. Instytut Yad Vashem wyznaczył go jako doradcę i koordynatora do procesu Adolfa Eichmanna.
Prof. Muszkat był członkiem wielu międzynarodowych instytutów, organizacji i stowarzyszeń, m.in.:
Uczestniczył w wielu kongresach i sympozjach na całym świecie także z zakresu nauk politycznych, badań nad pokojem i futurologii. Jest autorem setek publikacji naukowych wydanych obok języka polskiego także po angielsku, francusku, rosyjsku, hebrajsku, węgiersku, czesku, a nawet chińsku. Redaktor i współautor pierwszego[8] polskiego powojennego podręcznika do nauki prawa międzynarodowego - "Zarys prawa międzynarodowego publicznego" (Outline of the international public law), Muszkat M. (red.), Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1955 i 1956 w dwóch tomach. Współtwórcami tegoż podręcznika byli również profesorowie: Cezary Berezowski, Remigiusz Bierzanek, Alfons Klafkowski, Kazimierz Kocot, Tadeusz Łychowski, Andrzej Skowroński i Krzysztof Skubiszewski.
Uczniami profesora Muszkata byli tacy profesorowie prawa międzynarodowego jak m.in. Lech Antonowicz[9] oraz Eugeniusz Piontek[10].
