Mariany

Mariany (Mariana Islands; Wyspy Mariańskie, Wyspy Złodziejskie) – archipelag wysp wulkanicznych w Mikronezji, w południowo-zachodniej części Oceanu Spokojnego. Klimat wysp jest wilgotny, często nawiedzają je tajfuny. Wyspy porasta bujna roślinność tropikalna.

Wyspy zostały odkryte w 1521 przez Magellana. W latach 1565-1898 stanowiły własność hiszpańską (w 1668 misjonarz – jezuita San Vitores nazwał wyspy na cześć królowej, Marianny Habsburg). W 1898 roku położona najbardziej na południe wyspa Guam przeszła w posiadanie Stanów Zjednoczonych; pozostała część (Mariany Północne) została zakupiona przez Niemcy. Po I wojnie światowej, podobnie jak pozostałe posiadłości kolonialne Niemiec, przeszła pod zarząd międzynarodowy jako terytorium mandatowe. Od 1920 mandat Ligi Narodów sprawowała tu Japonia. W 1945 wyspy zdobyli Amerykanie. 6 sierpnia 1945 z jednej z wysp wystartował bombowiec Enola Gay, którego zadaniem było zrzucenie bomby atomowej na Hiroszimę. Z tej samej wyspy wystartował 9 sierpnia 1945 bombowiec, który zrzucił bombę atomową na Nagasaki. W latach 1947-1990 jako terytorium powiernicze wchodziły w skład Powierniczych Wysp Pacyfiku administrowanych przez Stany Zjednoczone. Jednocześnie od 1978 roku, posiadając autonomię wewnętrzną, uzyskały status wspólnoty stowarzyszonej z USA.

Obecnie cały archipelag Marianów należy do Stanów Zjednoczonych: większość wysp stanowi terytorium Mariany Północne, natomiast największa i położona najbardziej na południe wyspa archipelagu jest osobnym terytorium o nazwie Guam.