| Mariusz Czerkawski | |
| Pozycja | prawoskrzydłowy |
| Uchwyt kija | lewy |
| Przydomek | Polish Prince (Polski Książę)[1], Marre, Mario[2] |
| Wzrost | 183 cm |
| Masa | 90 kg |
| Klub | PLH SEL ALV SML NLA |
| Numer | 21 |
| Narodowość | |
| Urodzony | 13 kwietnia 1972 w Radomsku |
| Draft NHL | 5 runda, 106 numer, 1991 Boston Bruins |
| Oficjalna strona internetowa | |
Mariusz Czerkawski (ur. 13 kwietnia 1972 w Radomsku) – były polski hokeista, reprezentant Polski, olimpijczyk z Albertville 1992, komentator sportowy.
Swoje pierwsze kroki na lodzie stawiał w GKS Tychy, a dobre występy w polskiej lidze i tytuł najlepszego gracza w sezonie 1990/91 nie umknęły uwadze działaczy Boston Bruins, którzy 22 lipca 1991 wybrali go w 5. rundzie draftu NHL jako 106. w kolejności.
Dziewiętnastoletni Mariusz Czerkawski zadebiutował w barwach Djurgårdens IF w rozgrywkach Elitserien 26 września 1991 w wyjazdowym spotkaniu 1. kolejki przeciwko Brynäs IF. W 12. minucie asystował przy golu Jensa Öhlinga na 2:0, a w 55. minucie przy bramce Orwara Stamberta dającej gościom zwycięstwo 4:3. W meczu 2. kolejki przeciwko Malmö IF (29 września) zdobył swojego pierwszego gola w Szwecji trafiając w 17. minucie na 1:0, jednak w tym meczu Djurgårdens zeszli z lodowiska pokonani. Choć po 22-ch początkowych meczach miał na swym koncie 12 punktów za 7 goli i 5 asyst, w drugiej części sezonu zanotował tylko jedną bramkę wyraźnie tracąc skuteczność.
W sumie rozegrał 39 meczów fazy zasadniczej (nie wystąpił tylko 26 stycznia 1992 przeciwko VIK Västerås HK), zdobywając 8 goli i asystując przy dalszych 5 (miał również 4 minuty kar). Trzykrotnie w sezonie kończył mecz z dorobkiem 2 punktów. Jego zespół zgromadził 43 punkty (16 zwycięstw, 11 remisów i 13 porażek) i zakwalifikował się do decydującej fazy rozgrywek, w której dotarł do finału, ale nie sprostał Malmö IF ulegając w pięciu meczach w stosunku 2:3.
Czerkawski w fazie play-off zagrał jedynie 3 razy nie notując żadnego punktu.
W sezonie 1992/93 Czerkawski wypożyczony został do II-ligowego Hammarby IF, gdzie uzyskał status jednego z najskuteczniejszych zawodników w historii klubu. W 45 meczach zdobył 55 bramek oraz zaliczył 37 asyst, co dało mu 92 punkty w całym sezonie.
W pierwszej rundzie rozgrywek (18 meczów) zdobył 19 goli i zanotował 15 asyst, ale Hammarby zajęło dopiero 4. miejsce. Kolejną rundę, w której nie grały już dwie najsilniejsze ekipy, Hammarby wygrało bezdyskusyjnie (13 zwycięstw i jeden remis), a Polak w 14 meczach trafił do bramki rywali 20 razy dodając 15 asyst. W okresie od 17 do 28 lutego 1993 zdobył w 4 meczach 12 bramek (m. in. pięć w meczu Arvika - Hammarby zakończonym wynikiem 4:9), a cała drużyna - 36. W play-offach, których stawką był udział w finałowym turnieju o awans do szwedzkiej elity, Czerkawski w 7 meczach zdobył 13 punktów (9 goli i 4 asysty) notując przy tym hat-trick w wygranym 6:4 spotkaniu z AIK Ishockey, które dało Hammarby przepustkę do finału.
Decydujące zawody z udziałem czterech ekip Hammarby zaczęło od 2 zwycięstw, w których Polak strzelił 3 gole i miał 2 asysty. Potem przyszły jednak 4 porażki i drużyna Czerkawskiego (4 gole i asysta w tym okresie) nie awansowała do Elitserien.
Po świetnym sezonie w Hammarby Mariusz Czerkawski powrócił do Sztokholmu i występów w najwyższej klasie rozgrywkowej Elitserien.
Czerkawski ostatni raz w szwedzkiej lidze wystąpił 1 kwietnia 1994, gdy Djurgårdens IF przegrali drugi półfinałowy mecz z MoDo Hockey 2:5 i odpadli z rozgrywek. Kilka dni później był już w USA gotowy do debiutu w NHL.
Swój pierwszy mecz rozegrał 9 kwietnia 1994 w Bostonie przeciwko Tampa Bay Lightning (porażka 0:3). Oddał 2 strzały na bramkę Wendella Younga, ale jego zespół stracił wszystkie 3 gole, gdy Czerkawski przebywał na lodowisku. Kolejne spotkanie, następnego dnia przeciwko Flyers w Filadelfii, było bardziej udane. Boston zwyciężył 4:3, a Polak zanotował swój pierwszy punkt asystując wspólnie z Adamem Oatesem przy golu Dona Sweeneya na 3:3. Mecz w Ottawie przeciwko Senators wygrany 8:0 przyniósł Czerkawskiemu - obchodzącemu w tym dniu 22. urodziny - pierwszego gola za oceanem. W 39. minucie trafił do bramki bronionej przez Craiga Billingtona podwyższając wynik na 4:0, a asystowali mu Oates i Dave Reid. W zamykającym sezon regularny występie przeciw Hartford Whalers (14 kwietnia w Bostonie, porażka 2:3) znów wpisał się na listę strzelców pokonując pod koniec gry Seana Burke'a i był to jednocześnie jego pierwszy w NHL gol zdobyty w przewadze.
W sezonie 2002-03 Czerkawski nie znajdował uznania w oczach trenerów Montreal Canadiens i dwukrotnie odsyłany był do Hamilton Bulldogs, filialnej drużyny występującej w AHL, bezpośrednim zapleczu NHL.
W Buldogach zadebiutował 28 grudnia 2002 w meczu przeciwko St. John's Maple Leafs (wygrana na własnym lodowisku 4:1) strzelając gola i notując asystę. Pięć dni później w meczu z Binghamton Senators (wygrana w domu 5-2) zaliczył 4 asysty przebywając na lodzie także wtedy, gdy jego zespół zdobywał 5. bramkę. W okresie od 6 do 12 stycznia 2003 (4 mecze) trafił do bramki rywali 5-krotnie dodając 3 asysty, za co uznany został najlepszym graczem tygodnia ligi AHL. Dobre występy spowodowały, że po rozegraniu 9 meczów oraz zanotowaniu 15 punktów (6 goli i 9 asyst), 16 stycznia powrócił do pierwszego składu Canadiens na mecz z Philadelphia Flyers.
Niespełniająca oczekiwań forma Czerkawskiego w NHL (3 gole i asysta w 18 meczach) jeszcze raz zmusiła sztab szkoleniowy (tym razem ostatecznie, nie zagrał już więcej w barwach Canadiens) do przesunięcia polskiego zawodnika do rezerw. Wrócił do składu Buldogów 28 lutego asystując przy jednym z goli w wygranym 4-2 meczu z Philadelphia Phantoms. Do końca sezonu regularnego wystąpił jeszcze w 10 meczach (w 6 ostatnich nie zagrał z powodu kontuzji łokcia) odnotowując 4 punkty za 2 gole i 2 asysty, a Hamilton ze 110 punktami okazali się najlepszą drużyną tej części rozgrywek.
Choć Hamilton Bulldogs dotarli do finału Pucharu Caldera (przegrali go 3:4 z Houston Aeros), Czerkawski wziął udział tylko w dwóch pierwszych rundach przeciwko Springfield Falcons (4 mecze, wygrana 3:1) oraz Manitoba Moose (2 mecze, wygrana 4:3). Polak punktował w dwóch pierwszych występach zaliczając w sumie jednego gola i 3 asysty. Zwłaszcza udał mu się drugi mecz z Falcons, w którym strzelił bramkę i zanotował 2 podania, w tym jedno przy zwycięskim golu na 7:6.
Sezon AHL zakończył z dorobkiem 20 punktów (8 goli i 12 asyst) w 20 występach.
W ciągu 10-ciu rozegranych sezonów w lidze NHL, reprezentował barwy 5-ciu klubów w tych rozgrywkach (2 amerykańskie i 3 kanadyjskie). W sumie rozegrał w NHL 745 meczów, strzelił 215 bramek, zaś przy 220 asystował. Bilans ten uzupełniają 42 mecze w fazie play-off, a w nich 8 goli i 7 asyst.
| Sezon | Wiek | Drużyna | numer | Mecze | Gole | Asysty | Punkty | kary w min. |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1993-1994 | 21 | Boston Bruins | 19 | 4 | 2 | 1 | 3 | 0 |
| 1994-1995 | 22 | Boston Bruins | 19 | 47 | 12 | 14 | 26 | 31 |
| 1995-1996 | 23 | Boston Bruins | 19 | 33 | 5 | 6 | 11 | 10 |
| jw. | jw. | Edmonton Oilers | 10 | 37 | 12 | 17 | 29 | 8 |
| 1996-1997 | 24 | Edmonton Oilers | 21 | 76 | 26 | 21 | 47 | 16 |
| 1997-1998 | 25 | New York Islanders | 25 | 68 | 12 | 13 | 25 | 23 |
| 1998-1999 | 26 | New York Islanders | 25 | 78 | 21 | 17 | 38 | 14 |
| 1999-2000 | 27 | New York Islanders | 25 | 79 | 35 | 35 | 70 | 34 |
| 2000-2001 | 28 | New York Islanders | 21 | 82 | 30 | 32 | 62 | 48 |
| 2001-2002 | 29 | New York Islanders | 21 | 82 | 22 | 29 | 51 | 48 |
| 2002-2003 | 30 | Montreal Canadiens | 21 | 43 | 5 | 9 | 14 | 16 |
| 2003-2004 | 31 | New York Islanders | 21 | 81 | 25 | 24 | 49 | 16 |
| 2005-2006 | 33 | Toronto Maple Leafs | 21 | 19 | 4 | 1 | 5 | 6 |
| 2005-2006 | 33 | Boston Bruins | 29 | 16 | 4 | 1 | 5 | 4 |
| Podsumowanie | 745 | 215 | 220 | 435 | 274 |
| Sezon | Wiek | Drużyna | numer | Mecze | Gole | Asysty | Punkty | kary w min. |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1993-1994 | 21 | Boston Bruins | 19 | 13 | 3 | 3 | 6 | 4 |
| 1994-1995 | 22 | Boston Bruins | 19 | 5 | 1 | 0 | 1 | 0 |
| 1996-1997 | 24 | Edmonton Oilers | 21 | 12 | 2 | 1 | 3 | 10 |
| 2001-2002 | 29 | New York Islanders | 21 | 7 | 2 | 2 | 4 | 4 |
| 2003-2004 | 31 | New York Islanders | 21 | 5 | 0 | 1 | 1 | 0 |
| Podsumowanie | 42 | 8 | 7 | 15 | 18 |
W wyniku dobrej gry w pierwszej połowie sezonu 1999/2000, Czerkawski został powołany przez władze NHL do historycznego, 50. meczu gwiazd NHL, który odbył się 6 lutego 2000 roku w Toronto. Wystąpił w drużynie "Świata" (World All-Stars), która w obecności 19 300 widzów pokonała "Amerykę Północną" (North America All-Stars) 9-4. Polski zawodnik, który oddał w meczu 5 strzałów na bramkę (więcej - 8 - miał tylko Rosjanin Pawieł Bure wybrany najlepszym graczem zawodów), asystował w 51. minucie (wspólnie z Czechem Radkiem Bonkiem) przy golu Słowaka Miroslava Šatana na 8-4.
Ostatnie dwa lata kariery spędził w szwajcarskiej drużynie Rapperswil-Jona Lakers, występującej w lidze National League A.
W dniu 24 lipca 2008 pierwotnie ogłosił zakończenie kariery sportowej[4]. Jednakże swój ostatni oficjalny mecz rozegrał 25 stycznia 2009 w barwach GKS-u Tychy[5] - pojawił się wówczas na lodzie jednorazowo w meczu ze Stoczniowcem Gdańsk.
Na początku kariery Czerkawski występował w reprezentacji Polski juniorów. Został najlepszym strzelcem podczas Mistrzostw Europy Juniorów w 1990. Na Mistrzostwach Świata Juniorów Grupy B w 1991 był najlepszym strzelcem, najlepiej punktującym graczem oraz został wybrany Najbardziej Wartościowym Graczem zawodów.
Był wielokrotnym reprezentantem Polski. Wystąpił na zimowej Olimpiadzie w Albertville w 1992 roku oraz w pięciu Mistrzostwach Świata (1991 Jugosławia, 1992 Czechosłowacja, 1998 Słowenia, 2000 Polska, 2002 Szwecja). W meczach reprezentacyjnych rangi olimpijskiej oraz mistrzowskiej rozegrał w sumie 30 meczów, zdobywając w nich 13 goli. Łącznie w 42 meczach strzelił 24 bramki.
(Opracowane na podstawie strony oficjalnej Mariusza Czerkawskiego:[7])
Obecnie dziennikarz i komentator meczów hokejowych w stacjach TVP, TVP Sport i Polsat Sport.
21 czerwca 2004 prezydent Aleksander Kwaśniewski nadał Czerkawskiemu Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi dla rozwoju hokeja na lodzie, za osiągnięcia w działalności społecznej [15].
23 stycznia 2009 na uroczystej sesji inaugurującej obchody 75-lecia nadania Tychom praw gminy miejskiej tytuł Honorowego Obywatela Miasta Tychy zostały wręczony Mariuszowi Czerkawskiemu za: osiągnięcia sportowe w kanadyjsko-amerykańskiej lidze hokejowej NHL, za promowanie Tychów w Polsce, Europie i na świecie, za promowanie wśród mieszkańców miasta sportu i zdrowego stylu życia.
Był dwukrotnie żonaty. Pierwszą jego żoną była aktorka Izabella Scorupco (w 1996 był ślub cywilny, 1998 rozwód). Z tego małżeństwa ma córkę Julię (ur. 1997). Od 1 września 2007 jego żoną jest modelka Emilia Raszyńska (I wicemiss Polonia, 1999), ma z nią syna Iwo (ur. 2009).
|
||||||||||||||
|
||||||||||||||
|
||||||||||||||