Markizy

Markizy
Flaga Markizów
Kontynent	Oceania
Państwo	Polinezja Francuska
Akwen	Ocean Spokojny
Powierzchnia	1127,8 km²
Populacja (2007 VIII)  • liczba ludności  • gęstość	8632▼ 7,65 os./km²
Mapa wyspy
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Mieszkanka Markizów

Tradycyjne maczugi markizańskie u'u

Markizy (franc. Îles Marquises) – grupa wulkanicznych wysp na Oceanie Spokojnym. Są najdalej na północ wysuniętą częścią Polinezji Francuskiej, leżącą w odległości ok. 1500 km na północ od Tahiti.

Wyspa Fatu Hiva

Geografia

Rozciągają się z pn.-zach. na pd.-wsch., na przestrzeni ok. 670 km. Ich powierzchnia wynosi 1128 km². Główną wyspę – Nuku Hiva 8°52′S 140°06′W (ośrodek administracyjny Taiohae) o powierzchni 339 km² zamieszkiwało 2660 osób (2007), zaludnienie 7,85 os./1 km². Pozostałe ważniejsze, zamieszkane wyspy wchodzące w skład Markizów:

• Hiva Oa (Atuona – ośrodek administracyjny południowej grupy wysp) pow. 387 km²; 1986 mieszk.; zaludnienie 5,13 os./1 km²; 9°45′S 139°00′W
• Ua Pou pow. 105,3 km²; dł. 28 km; szer. 25 km; Mont Oave 1230 m n.p.m.; 2157 mieszk.; zaludnienie 20,5 os./1 km²; 9°25′S 140°05′W
• Fatu Hiva pow. 84,0 km²; dł. 16 km; szer. 9 km; Mont Touaouoho 1125 m n.p.m.; 587 mieszk.; zaludnienie 6,99 os./1 km²; 10°29′S 138°39′W
• Ua Huka pow. 83,4 km²; dł. 14,5 km; szer. 9,5 km; Mont Hitikau 857 m n.p.m.; 571 mieszk.; zaludnienie 6,85 os./1 km²; 8°54′S 139°33′W
• Tahuata pow. 61 km²; dł. 15 km; Mont Tumu Meae Ufa 1050 m n.p.m.; 671 mieszk.; zaludnienie 11,0 os./1 km²; 9°56′S 139°06′W

Pozostałe, niezamieszkane wyspy archipelagu

• Eiao pow. 43,8 km²; dł. 13 km; szer. 3,5 km; 576 m n.p.m.; 8°00′S 140°42′W
• Moho Tani pow. 15 km²; dł. 8 km; szer. 2 km; 520 m n.p.m.; 10°00′S 138°50′W
• Hatutu pow. 6,5 km²; dł. 6,5 km; szer. 1,1 km; 428 m n.p.m.; 7°55′12″S 140°34′11″W
• Fatu Huku pow. 1,3 km²; 361 m n.p.m.; 9°26′10″S 138°55′26″W
• Motu Oa pow. 1 km²; 9°28′47″S 140°02′50″W
• Motu Iti pow. 0,3 km²; dł. 670 m; szer. 565 m; 220 m n.p.m.; 8°40′48″S 140°37′00″W
• Terihi pow. 0,15 km²; linia brzegowa 3400 m; 10°01′05″S 138°48′08″W
• Motu One (2 wysepki) pow. 3 ha; dł. 310 m; szer. 110 m; 3 m n.p.m.; 7°51′00″S 140°22′48″W
• Motu Nao pow. 1 ha; Rocher Thomasset 4 m n.p.m.; 10°22′12″S 138°24′00″W

Krajobraz wulkaniczny o wysokich postrzępionych szczytach; najwyższe wulkany – 1260 m n.p.m. na wyspie Nuku Hiva i 1195 m n.p.m. na wyspie Hiva Oa. Klimat podzwrotnikowy, średnie temperatury miesięczne wynoszą +27° do +28 °C; opady od 1000 mm do 2500 mm, wykazują dużą zmienność w poszczególnych latach. W ciągu roku długotrwałe posuchy. Roślinność na stokach nawietrznych bujna, tropikalne lasy, na stokach zawietrznych – krzewiaste sawanny.

Historia

Odkryte w lipcu 1595 przez Hiszpana Álvaro Mendana de Neyra, a nazwane na cześć Markiza de Mendozy, ówczesnego wicekróla Peru. Od 1842 francuska kolonia w ramach Polinezji Francuskiej.

Ludność

Markizy zamieszkiwało 8632 mieszkańców (dane szacunkowe z 2007). Rdzenni mieszkańcy archipelagu posługują się polinezyjskim językiem markiskim. Językiem administracji i szkolnictwa jest język francuski.

Gauguin na Markizach

Na Hiva Oa spędził ostatnie lata swojego życia słynny malarz Paul Gauguin. Tam też na cmentarzu w Atuonie znajduje się jego grób.