Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Markowa | |
 Kościół pw. św. Doroty |
|
| Państwo |  Polska |
| Województwo | podkarpackie |
| Powiat | łańcucki |
| Gmina | Markowa |
| Liczba ludności (2006) | 4100 |
| Strefa numeracyjna | (+48) 17 |
| Tablice rejestracyjne | RLA |
|
Położenie na mapie Polski
  Markowa
|
|
| Na mapach: | |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Markowa – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie łańcuckim, w gminie Markowa. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego. Miejscowość jest siedzibą gminy Markowa, leży na szlaku architektury drewnianej.
Spis treści |
Wieś lokowana na surowym korzeniu, na co wskazuje karczunkowy charakter osadnictwa, gdzie zwarte obszary leśne na tym terenie w średniowieczu ciągnęły się od Łańcuta aż po Handzlówkę, lokowaną w roku 1381 [1], [2]. Markowa była lokowana w XIV w. jako Markhof na prawie niemieckim i zasiedlona osadnikami z Górnej Saksonii, Łużyc i Dolnego Ślaska, sprowadzanymi przez Kazimierza Wielkiego po przyłączeniu tych ziem do Korony [3]. Kolejna fala osadników przybyła tu ok. roku 1571 o czym wspomina Ignacy Krasicki w jednym z komentarzy do herbarza Kacpra Niesieckiego [4] (zob. Głuchoniemcy). Właścicielami Markowej byli w XV w. Pileccy, potem Stadniccy, Korniaktowie, Lipscy, Bratkowscy i Lubomirscy. W 1624 roku na wieś napadli Tatarzy[5] i wzięli w jasyr 900 osób[potrzebne źródło]. Ofiary jasyru zostały odbite przez hetmana Stanisława Koniecpolskiego podczas słynnego pogromu ordy Kantymira Murzy pod Martynowem nad Dniestrem. W Markowej istniał niewielki folwark, rozparcelowany przez Lubomirskich w 1926 roku. Na pocz. XX w. powstały we wsi: kółko rolnicze, kasa pożyczkowa, straż pożarna, kółko teatralne a w latach międzywojennych spółdzielnia mleczarska i jedna z pierwszych w Polsce spółdzielnia zdrowia.
|
24 marca 1944 r. niemieccy żandarmi i policjanci granatowi rozstrzelali polską, ośmioosobową rodzinę Józefa i Wiktorii Ulmów oraz ukrywanych przez nich w domu ośmioro Żydów z rodzin Szallów i Goldmanów.[6] Wydarzenie to upamiętnia odsłonięty w 2004 r. pomnik, znajdujący się przy drodze do skansenu, planowane jest także muzeum (Muzeum Polaków Ratujących Żydów na Podkarpaciu im. Rodziny Ulmów).[7] [edytuj] Toponimika nazwyNajstarsza, zachowana wzmianka o wsi (wtedy Markenhof) pochodzi z listu biskupa Demetriosa do kapituły przemyskiej, pisanego w 1384 r., zachowanego w przemyskim Archiwum Diecezjalnym. Niemiecka kolonia, początkowo Markenhow, podobnie jak sąsiednie wsie z końcówkami na -hau/how oznaczające w języku niemieckim porębę; np. pobliska Henselshow, Albigowa (Helwygheshow), Husowa (Langenkow) oraz Sonina (Schonerwald)[8]. |
Na terenie gminy Markowa zachowała się stosunkowo duża liczba drewnianych domów pochodzących z XIX w. i początku XX w. Reprezentacyjne i najlepiej zachowane przykłady tego typu budownictwa znajdują się na terenie skansenu w Markowej, zorganizowanego w latach 80. XX w. z inicjatywy mieszkańców wsi.
Znajdują się tu m.in. następujące zabytki:
Do miejsc wartych zobaczenia należy smukły, neogotycki kościół pw. Św. Doroty wybudowany w 1910 roku na miejscu dwóch poprzednich drewnianych świątyń. Wewnątrz ołtarz projektu Stanisława Majerskiego, w ołtarzach bocznych z 1935 r. obrazy z XVII-XVIII w. Polichromię wykonał Stanisław Jakubczyk w 1973 r.
Chałupa przysłupowa
Wnętrze chałupy
Piec kuchenny
Studnia i stodoła
Spichlerz ("sołek")
Wiatrak "koźlak"
Chata "biedniacka"
Wozownia
Na terenie wsi działalność duszpasterską prowadzą:
|
|||||||||||
