| Ten artykuł należy dopracować zgodnie z zaleceniami edycyjnymi: należy wykorzystań informacje z dyskusji przeniesione ze strony na ten temat ale o nieprawidłowej nazwie oraz zweryfikować poprawność obu artykułów. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
| Mary Rose | |
"Mary Rose" na ilustracji w "Anthony Roll", ok. 1546 |
|
| Bandera | |
| Port macierzysty | Portsmouth |
| Data budowy | 1509-1510 |
| Data wodowania | 1511 |
| Data zatonięcia | 19 lipca 1545 |
| Materiał | drewno |
| Typ | Karaka |
| Liczba żagli | 9 |
| Liczba masztów | 4 |
| Szerokość (B) | 12 m |
| Załoga | 415-729 |
Mary Rose – XVI-wieczna karaka, flagowy okręt floty wojennej króla Henryka VIII. Imię Mary otrzymał od imienia siostry króla, zaś róża była symbolem królewskiej linii Tudorów.
Zbudowany w latach 1509-1510 był jednym z pierwszych okrętów Navy Royal budowanych w celach typowo wojennych, prawdopodobnie nigdy nie pełnił funkcji jednostki handlowej.
10 sierpnia 1512 uczestniczył w ataku na flotę francuską - starł się z "Marie la Cordelière", okrętem flagowym admirała Ren de Clermont. Oba okręty zostały uszkodzone, "Mary Rose" osiadł na mieliźnie, natomiast "Marie la Cordelière" dostał się pod ogień innych okrętów angielskich i spłonął.
W latach 1528 i 1536 "Mary Rose" została przebudowana, osiągając ostatecznie wyporność 700 ton, długość 65 metrów, wyposażona była w cztery maszty i uzbrojona w 91 dział, przez współczesnych uważana był za okręt niezwyciężony.
W 1545 król Francji Franciszek I, z udziałem więcej niż 200 okrętów i 30 tys. armii, podjął próbę inwazji na Anglię. Anglicy dysponowali siłą 80 okrętów i 12 tys. ludzi. Do decydującej, choć nierozstrzygniętej bitwy, doszło 19 lipca 1545 r. w cieśninie Solent znajdującej się pomiędzy wyspą Wight i Anglią. W jej trakcie, podczas gwałtownego zwrotu okręt nabrał wody przez otwarte furty działowe i błyskawicznie poszedł na dno wraz z 400-osobową załogą. Nazajutrz, 20 lipca, Henryk VIII kazał powiesić szkutników, obwiniając ich o katastrofę.
W 1836 r., na spoczywający na głębokości 14 m. wrak statku przypadkowo natrafili rybacy, a poinformowani o znalezisku pionierzy nurkowania John Deane oraz William Edwards dokonali jego pierwszych eksploracji. Wydobyte wówczas działa przerobili na pamiątkowe kałamarze i laski. Potem o okręcie, który tkwił pod mułem i wodorostami zapomniano na długie lata. Dopiero na początku lat siedemdziesiątych XX w. okręt został powtórnie zlokalizowany przez archeologów, którym udało się wydobyć z niego niektóre cenne przedmioty. W 1982 r. przeprowadzono relacjonowaną na żywo przez telewizję operację jego wydobycia. Okazało się, że nie posiada on uszkodzeń, jakie powstają w czasie bitwy. Dlatego już sam kadłub okazał się niezwykłym zabytkiem techniki. Umieszczono go w suchym doku w Muzeum Morskim w Portsmouth, gdzie zajmują się nim konserwatorzy i gdzie można go oglądać. Wewnątrz kadłuba „Mary Rose” zewidencjonowano łącznie ok. 20 tys. przedmiotów m.in. urządzenia nawigacyjne, przyrządy medyczne, broń, żywność, odzież, przedmioty codziennego użytku, instrumenty i gry.