Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
Marynarka Wojenna Ukrainy (ukr. Військово-Морські Сили Збройних Сил України (ВМС ЗСУ), Wijśkowo-Morśki Syły Zbrojnych Sył Ukrajiny (WMS ZSU)) – jeden z trzech, obok Wojsk Lądowych i Sił Powietrznych, rodzajów Sił Zbrojnych Ukrainy. Powstała w 1992 roku. Składa się z sił nawodnych, podwodnych, lotnictwa morskiego, artylerii obrony wybrzeża i piechoty morskiej[1]; służy w niej 15 470 oficerów, żołnierzy i marynarzy[2].
MWU operuje w basenie Morza Czarnego (w tym także na Morzu Azowskim i w delcie Dunaju[1]. Działalność oceaniczna nie jest z logistycznego i strategicznego punktu widzenia brana pod uwagę, chociaż MWU bierze udział w wielonarodowych akcjach prewencyjnych na Morzu Śródziemnym i Arabskim.
Kwatera główna dowództwa MWU mieści się w Sewastopolu[1]. Dowódcą jest, od 18 marca 2010 roku, wiceadmirał Wiktor Maksimow.
Spis treści |
Dzieje ukraińskiej obecności na morzu sięgają XVI i XVII wieku, kiedy to Kozacy Zaporoscy organizowali wyprawy w dół Dniepru i Bohu, by atakować na swych zwrotnych czajkach miasta imperium osmańskiego nad Morzem Czarnym, zapuszczając się aż do Konstantynopola i Trapezuntu[3]. Jednym z najgroźniejszych dla Turków atamanów był Piotr Konaszewicz-Sahajdaczny.
W czasie wojny domowej w Rosji załogi kilku okrętów Floty Czarnomorskiej obsadzonych i dowodzonych przez Ukraińców uznały się za Marynarkę Wojenną nowo powstałej Ukraińskiej Republiki Ludowej. Dalsze poczynania uniemożliwiła utrata nadmorskich terytoriów.
Ukraina miała swoją flotę przez zaledwie pięć miesięcy. Początkowo było to 9 pancerników, 7 krążowników, 18 niszczycieli i wiele mniejszych jednostek, ale kres nadszedł bardzo szybko. Armia niemiecka maszerowała na Sewastopol z zamiarem przechwycenia Floty Czarnomorskiej. Dowódca floty kontradmirał Sablin (Rosjanin), kazał wciągnąć na maszty wszystkich okrętów błękitno-żółte bandery, by dać Niemcom znak, że panuje nad sytuacją, ale ci nie zamierzali respektować żadnych porozumień, tym bardziej, że zdominowane przez bolszewików załogi zaczęły wyprowadzać okręty w morze i kierować je do Noworosyjska.
W grudniu 1918, kiedy pod Sewastopolem pojawiły się okręty Ententy, ukraiński kontradmirał W. Kłoczkowski (Вячеслав Клочковський) kazał podnieść na okrętach rosyjskie bandery św. Andrzeja, co miało być gestem dobrej woli. Jednak dowódcy sił Sprzymierzonych odczytali ów gest inaczej: zajęli okręty i przekazali je „białym”. Ukraińcom z całej floty został tylko niewielki oddział piechoty morskiej. Dowództwo marynarki istniało do roku 1921.
We wrześniu 1991 roku w Sewastopolu powstał Związek Oficerów Ukraińskich[4]. Związek ów stał się zalążkiem organizacyjnym ukraińskiej floty.
Na początku 1992 roku część presonelu Floty Czarnomorskiej opowiedziała się za niepodległością Ukrainy. Już w styczniu przysięgę na wierność narodowi ukraińskiemu złożył personel kompanii szkolnej Szkoły Nurków Floty, żołnierze 880 Wydzielonego Batalionu Piechoty Morskiej i załogi kilku okrętów nawodnych[4].
Historia współczesnej Marynarki Wojennej Ukrainy rozpoczęła się 1 sierpnia 1992 roku, kiedy to została oficjalnie powołana do życia dekretem prezydenta Leonida Krawczuka. To zapoczątkowało długotrwały i bolesny proces podziału Floty Czarnomorskiej pomiędzy niepodległe państwo ukraiskie i Federację Rosyjską.
Jednym z epizodów tego procesu był wypadek dozorowca „SKR-112” - pierwszego okrętu MWU[5]: 20 lipca 1992 załoga „SKR-112” oznajmiła, że jest to ukraińska jednostka i podniosła ukraińską banderę. Dowództwo Floty w Moskwie uznało to za bunt i poleciło odpowiednio zareagować. Tymczasem okręt opuścił swą bazę na Krymie i skierował się do Odessy, co spowodowało pościg i próby staranowania przez okręty wciąż lojalne wobec Moskwy. Wkrótce kilka kolejnych okrętów, jak również jednostek pomocniczych i załóg instalacji brzegowych Floty Czarnomorskiej poszło w ślady „SKR-112”, ale reakcja nie była już tak ostra.
W roku 1997 nastąpił oficjalnie podział okrętów, baz i wyposażenia pomiędzy oba państwa. Nowa rosyjska zachowała historyczną nazwę „Floty Czarnomorskiej”, jak również prawo do użytkowania większości baz na Krymie na dziesięć lat, tj. do roku 2017. Nowo utworzona MWU otrzymała pewną liczbę okrętów (w większości przestarzałych lub nie nadających się do użytkowania) i część instalacji brzegowych. Flota Czarnomorska straciła jednak kilka ważnych instalacji, takich jak NITKA (skrót nazwy symulatora lotów) w bazie treningowej lotnictwa morskiego w Saki, czy też bazę sił specjalnych w Oczakowie. Podział floty nadal wywołuje emocje, tym więcej, że wiele problemów dotyczących współpracy obu flot nie zostało rozwiązanych, co prowadzi do odnawiania się konfliktów.
Po roku 1997 większość ukraińskich jednostek została oddana na złom. W 2009 roku jedynie fregata „Hetman Sahajdaczny” była zdolna do podejmowania trudniejszych misji[6].
Wspólne ćwiczenia MWU i Floty Czarnomorskiej podjęto ponownie w roku 2010, po siedmioletniej przerwie[7].
Większość sprzętu, uzbrojenia i wyposażenia MWU, podobnie jak w pozostałych rodzajach sił zbrojnych Ukrainy, jest wciąż sowieckiego pochodzenia, a żaden plan modernizacji nie został dotąd przedstawiony, za wyjątkiem planu nowej korwety, który został ukończony w roku 2009[8].
Flota MWU w roku 2008/09 składała się z:
Inne okręty:
Nieukończony - nie oddany do eksploatacji:
19 grudnia 2008 roku ambasador Stanów Zjednoczonych w Kijowie William Taylor poinformował, że minister obrony Ukrainy Yuriy Yekhanurov i sekretarz obrony USA Robert Gates rozmawiali o możliwości odsprzedania Ukrainie 1-3 fregat z rezerw United States Navy[9]. W grudniu 2009 roku ukończono prace projektowe nad nową korwetą (ma być budowana w ukraińskich stoczniach) dla MWU[10].
| Aparat | Pochodzenie | Typ | Wersja | W służbie |
|---|---|---|---|---|
| Antonow An-26 |  ZSRR |
Transportowy | An-26 | 7 |
| Mil Mi-8 | ZSRR |
Śmigłowiec transportowy | Mi-8 | 8 |
| Mil Mi-14 | ZSRR |
Śmigłowiec wielozadaniowy | Mi-14PL | 5 |
| Beriew Be-12 | ZSRR |
Wodnopłat patrolowy | Be-12 | 6 |
| Kamow Ka-29 | ZSRR |
Śmigłowiec szturmowy | Ka-29 | 16 |
| Kamow Ka-27 | ZSRR |
Śmigłowiec morski | Ka-27/28 | 21 |
Dowództwo MWU i główna baza floty mieszczą się w Sewastopolu[1].
Pozostałe bazy to:
