| Masów | |
| Państwo | |
| Województwo | opolskie |
| Powiat | opolski |
| Gmina | Łubniany |
| Sołectwo | Masów |
| Liczba ludności (2009) | 324 |
| Strefa numeracyjna | (+48) 77 |
| Kod pocztowy | 46-024 |
| Tablice rejestracyjne | OPO |
| SIMC | 0499175 |
| Na mapach: | |
Masów (dodatkowa nazwa w j. niem. Massow) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Łubniany, 12 km w kierunku północno-wschodnim od Opola[1]. Miejscowość zajmuje 230 hm² (ha), w tym 10 hm² (ha), ok. 4%, to lasy[2] i mieszkają w niej 324 osoby (stan na 2002 r.)[3]. Większość zabudowy miejscowości jest skupiona wzdłuż ulicy Opolskiej, będącej główną drogą Masowa.
W miejscowości znajdują się m.in.: świetlica wiejska, boisko, leśnictwo, sklepy spożywczy i spożywczo-przemysłowy, bar, stadnina koni oraz wyróżniające się drzewo (lipa)[4][2].
Miejscowość jest położona na Równinie Opolskiej, na Obszarze Chronionego Krajobrazu Lasy Stobrawsko-Turawskie, w pobliżu Stobrawskiego Parku Krajobrazowego, Borów Kupskich i Jeziora Turawskiego. Najbliższe (pozamiejskie) duże zakłady przemysłowe to: PGE Elektrownia Opole SA w Brzeziu[4]. Najbliższe miasta to: Kluczbork, Olesno, Dobrodzień, Kolonowskie, Ozimek, Opole i Wołczyn. Zgodnie z uchwalonym w 1999 r. Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Łubniany Masów został objęty strefą K konserwatorskiej ochrony krajobrazu kulturowego[5].
Spis treści |
Masów należy administracyjnie do gminy Łubniany, w powiecie opolskim, w województwie opolskim. Miejscowość stanowi samodzielne sołectwo[6]; w wyborach do Rady gminy tworzy razem z Łubnianami wspólny okręg wyborczy (nr 8), posiadający 3 mandaty[7]. W obrębie Masowa wyróżniona jest administracyjnie 1 część miejscowości – Kąt[8].
W swojej historii miejscowość prawie zawsze była związana administracyjnie z Opolem: od 1815 r. do zakończenia II wojny światowej należała do powiatu opolskiego (niem. Landkreis Oppeln) w rejencji opolskiej (niem. Regierungsbezirk Oppeln), a od 1950 r., niezależnie od zmian podziału administracyjnego, należy do województwa opolskiego. W latach 1946–1950 miejscowość należała do województwa śląskiego.
Najbliższe ośrodek zdrowia i apteka znajdują się w Łubnianach; są to SPZOZ Gminny Ośrodek Zdrowia i Apteka „Pod Lipami”[9][10]. Zgodnie z kontraktem NFZ-u, przypisaną do Masowa placówką świadczącą usługi w zakresie nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej jest EMC Instytut Medyczny SA Szpital Świętego Rocha w Ozimku[11]. Najbliższe jednostki państwowego ratownictwa medycznego znajdują się w Dobrzeniu Wielkim (specjalistyczny zespół ratownictwa medycznego) i Opolu (podstawowy i specjalistyczny zespół ratownictwa medycznego oraz szpitalny oddział ratunkowy)[12]. Najbliższa jednostka straży pożarnej to OSP Łubniany; jest to także najbliższa jednostka włączona do KSRG[13]. W ramach struktury PSP Masów podlega pod KM PSP Opole[14]. Masów należy do rejonu służbowego nr 39, sektoru nr 20, komisariatu policji w Dobrzeniu Wielkim. W ramach podziału policji na komendy szczebla wojewódzkiego Masów podlega pod Komendę Miejską Policji w Opolu[15]. Najbliższy Urząd pocztowy Poczty Polskiej SA znajduje się w Łubnianach[16].
Uczniowie z Masowa odbywają naukę w zakresie podstawowym w Publicznej Szkole Podstawowej w Łubnianach, a następnie w Publicznym Gimnazjum Gminnym w Biadaczu[3][17]. Najbliższe placówki szkolnictwa ponadpodstawowego znajdują się w Opolu.
Masów jest zelektryfikowany, stelefonizowany i zwodociągowany. Operatorem sieci dystrybucji energii elektrycznej jest należąca do grupy Tauron EnergiaPro SA (oddział w Opolu, rejon Opole)[18]. Operatorem sieci telekomunikacyjnej jest Telekomunikacja Polska SA. W miejscowości znajduje się też publiczny automat telefoniczny[19]. Masów jest przyłączony do administrowanego przez Urząd Gminy w Łubnianach tzw. wodociągu grupowego „Północ”, dla którego punktem zasilania jest ujęcie wody pitnej w Niwie[20].
Przez Masów przechodzą 2 drogi powiatowe: nr 1703 (ulica Opolska, prowadząca od Opola, przez Kępę, Luboszyce, Biadacz i Łubniany, do drogi wojewódzkiej nr 461) i nr 1725 (ulica Leśna, prowadząca przez Świerkle, Brzezie i Dobrzeń Wielki do Chróścic, do drogi powiatowej nr 1723)[21] oraz 2 drogi gminne (ulice Kolanowska i Osowska)[22]. Poprzez drogi leśne możliwy jest też dojazd do miejscowości od strony Kolanowic, Osowca i Surowiny[4]. Najbliższe drogi rangi krajowej i wojewódzkiej to: droga krajowa nr 45 (ok. 7 km – Opole, Kolanowice, ok. 9 km – Jełowa) oraz drogi wojewódzkie nr 454 (ok. 8 km – Czarnowąsy, ok. 10 km – Opole) i nr 461 (ok. 3 km – Łubniany).
Najbliższe stacje i przystanki kolejowe to: Jełowa (ok. 7 km), Czarnowąsy (ok. 9 km), Borki Opolskie (ok. 10 km), Osowiec Przystanek (ok. 10 km), Osowiec Śląski (ok. 11 km) i Kotórz Mały (ok. 11 km), znajdujące się przy liniach kolejowych nr 277 (Opole – Wrocław przez Jelcz-Laskowice) i 301 (Opole – Namysłów), po których kursują pociągi Przewozów Regionalnych Sp. z o.o., relacji Opole – Jelcz-Laskowice (Czarnowąsy i Borki Opolskie) oraz Opole – Namysłów, Nysa – Kluczbork i Opole – Kluczbork (Kotórz Mały, Osowiec Przystanek, Osowiec Śląski i Jełowa). Najbliższe węzły kolejowe to: Jełowa (linie kolejowe nr 293 i nr 301 i Opole Główne (ok. 13 km; linie kolejowe: nr 132, nr 136, nr 144, 277, nr 287 i nr 301).
W Masowie znajdują się 3 przystanki autobusowe („Masów”, „Masów,centr.” i „Masów,skrz.”), przy których zatrzymują się autobusy Opolskiego PKS-u SA, kursujące na trasie Opole – Dąbrówka Łubniańska[23][24][25].
Przez Masów przechodzi Rowerowy Szlak Drewnianych Kościołów, na odcinku między Dobrzeniem Wielkim a Kolanowicami[4].
Masów został założony 20 maja 1773 r.[26], dekretem króla Fryderyka II. Wielkiego (kolonizacja fryderycjańska), a jego nazwa została nadana na cześć generała pruskiego, Hansa von Massowa[3]. Miejscowość została zasiedlona Czechami. Od 1796 r. w miejscowości znajdował się drewniany budynek szkoły[3]. Także w 1861 r. odnotowuje się istnienie w miejscowości 1-klasowej szkoły[1].
Do głosowania podczas plebiscytu uprawnionych było w Masowie 211 osób, z czego 173, ok. 82,0%, stanowili mieszkańcy (w tym 173, ok. 82,0% całości, mieszkańcy urodzeni w miejscowości). Oddano 209 głosów (ok. 99,1% uprawnionych), w tym 207 (ok. 98,1%) ważnych; za Niemcami głosowało 112 osób (ok. 53,6%), a za Polską 95 osób (ok. 45,5%)[27]. 1 kwietnia 1939 r. Masów został włączony do Łubnian[28]. 1 czerwca 1948 r. nadano miejscowości, będącej wówczas związanej administracyjnie z Łubnianami, polską nazwę Masów[29]. W okresie PRL-u w miejscowości funkcjonowała 3-klasowa szkoła podstawowa (edukcja w zakresie klas 4–8 odbywała się w placówce w sąsiednim Biadaczu).
| Rok | 1783 | 1787 | 1819 | 1861 | 1890 | 1910 | 1925 | 1933 | 1946 | 1960 | 1965 | 1988 | 1994 | 2002 | 2009 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Liczba mieszkańców | 75[lm 1] | 105 | 145 | 321[lm 2] | 339[lm 3] | 396[lm 4] | 365[lm 5] | 366 | 401 | 425[lm 6] | 428[lm 7] | 353[lm 8] | 354[lm 9] | 320[lm 10] | 324[lm 11] |
(Źródła: [1][30][28][2][3][31].)
|
|||||||||||||||||