Materiał budowlany – w budownictwie różnego rodzaju materiał do budowy nowych obiektów lub naprawy istniejących.
Aby materiały budowlane spełniały swoją rolę muszą posiadać odpowiednie cechy fizyczne, fizykochemiczne, mechaniczne i chemiczne. Cechy te określane są parametrami technicznymi i badane przed dopuszczeniem materiałów na rynek. Materiały podlegają kontroli podczas produkcji i odbioru na budowie w zakresie możliwym do sprawdzenia: np. wymiary dostarczonych wyrobów, data przydatności do stosowania np. cementu itp. Ponadto prowadzi się kontrolę laboratoryjną dla każdej partii dostarczanych materiałów. Ilość i zakres badań określają normy państwowe.
Stosowanie materiałów odpowiedniej jakości jest jednym z warunków wykonania trwałego budynku lub budowli. Znajomość cech materiałów pozwala przewidzieć zachowanie samego materiału i wybudowanego obiektu podczas zmiennych warunków atmosferycznych oraz w przypadku pożaru.
Podział materiałów budowlanych można przeprowadzić na kilka sposobów takich jak:
Poniższy podział opiera się częściowo na klasyfikacji według rodzaju tworzywa i częściowo według ich właściwości technicznych i miejsca zastosowania. Nie obejmuje wszystkich materiałów. Rozwój nauki, udoskonalanie procesów technologicznych, konkurencja na rynku powoduje stałe zmiany, wprowadza się nowe materiały, zaprzestaje się produkcji niektórych z nich. Ponadto, część materiałów może mieć zastosowanie do różnych elementów: np. cegły stosowano do budowy sklepień, czasem używa się ich przy konstrukcji stropów, ale najczęściej używa się ich przy murowaniu ścian, zatem zostały wymienione w poniższym zestawieniu w wyrobach ściennych: