Mathias Bersohn

Grób rodzinny Mathiasa Bersohna

Mathias Bersohn (ur. 4 czerwca 1824 w Warszawie, zm. 19 listopada 1908 tamże) – polski historyk sztuki i kultury pochodzenia żydowskiego.

Życiorys

Urodzony w rodzinie żydowskiej, jako syn Majera Bersohna (1787–1873) i Chai z domu Szyman (1796-1855). Brat m.in. Jana (1829–1913) i Pauliny (żony Salomona Baumana).

Był obywatelem miasta Warszawy. Z zawodu był bankierem. Pełnił wiele odpowiedzialnych funkcji - od był 1877 był sędzią handlowym. Piastował też stanowisko prezesa zarządu Szpitala Dziecięcego Bersohnów i Baumanów, był członkiem zarządu Warszawskiego Towarzystwa Dobroczynności, członkiem Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk oraz członkiem Komisji Archeologicznej i Sztuki Akademii Umiejętności w Krakowie.

Z zamiłowania zajmował się badaniem historii, zbierał zabytki archeologiczne i dzieła sztuki, których bogatą kolekcję przekazał testamentem Towarzystwu Zachęty Sztuk Pięknych. Ogłosił drukiem liczne publikacje.

Jego żoną była Maria Levy (1834-1902), z którą miał cztery córki: Jadwigę (literatkę, poetkę, tłumaczkę (1853-1912), żonę Aleksandra Kraushara), Hortensję (żonę Franciszka Salezego Lewentala, 1856-1923), Wandę (żonę Józefa Baumrittera bankiera, ur. 1861) i Zofię (żonę Leopolda Landaua bankiera, ur. 1863).

Pochowany jest w grobowcu rodzinnym na cmentarzu żydowskim przy ulicy Okopowej w Warszawie (kwatera 26, rząd 1).

Ważniejsze publikacje

• Tobiasz Kohn, lekarz polski XVII wieku, Kraków 1872.
• O rytownikach gdańskich. Podręcznik dla zbierających sztychy polskie, Warszawa 1887.
• Kilka słów o dawniejszych bóźnicach drewnianych w Polsce /Zeszyty 1-3/. Kraków 1895 - 1900 - 1903
• Studenci Polacy na Uniwersytecie Bolońskim w XVI i XVII, t. 1 i 2, Kraków 1894.
• Modlitewnik królowej Maryi Kazimiery Sobieskiej, Warszawa 1896.
• Kilka słów o Janie Heweliuszu astronomie gdańskim z wieku XVII-go oraz o jego korespondencyi, Warszawa 1898.
• Dawna zbrojownia ksiąząt Radziwiłłów w Nieświeżu, Warszawa 1904.
• Słownik biograficzny uczonych Żydów Polskich, Warszawa 1905 (przedruk: Warszawa 1983: Wydawnictwo Artystyczne i Filmowe).

Bibliografia

• Zuzanna Rabska, w: Polski Słownik Biograficzny. T. 1. Kraków: Polska Akademia Umiejętności – Skład Główny w Księgarniach Gebethnera i Wolffa, 1935, s. 469–470.  Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989, ISBN 8304034840
• Kazimierz Reychman, Szkice genealogiczne, Serja I., Hoesick F., Warszawa 1936, ss. 21–24.
• Henryk Kroszczor: Cmentarz Żydowski w Warszawie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1983, s. 11. ISBN 83-01-04304-0. 

Linki zewnętrzne

• Muzeum im. Mathiasa Bersohna w Warszawie Monika Kuhnke, Cenne, bezcenne/utracone, Nr 2 (14) kwiecień 1999
• Joachim Śliwa, Mathias Bersohn (1823 - 1908) i jego dary dla Gabinetu Archeologicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego