| Matwiej Wasiljewicz Zacharow Матвей Васильевич Захаров |
|
płk Matwiej Zacharow w 1938 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 17 sierpnia 1898 Twer |
| Data i miejsce śmierci | 31 stycznia 1972 Moskwa |
| Przebieg służby | |
| Lata służby | 1918–1972 |
| Siły zbrojne | |
| Stanowiska | szef wywiadu wojskowego GRU, d-ca Leningradzkiego Okręgu Wojskowego, d-ca grupy wojsk radzieckich w NRD, szef SG RKKA |
| Główne wojny i bitwy | wojna domowa w Rosji, II wojna światowa, Wielka Wojna Ojczyźniana, operacja kwantuńska |
| Odznaczenia | |
Matwiej Wasiljewicz Zacharow, ros. Матвей Васильевич Захаров (ur. 17 sierpnia 1898 w Twerze, zm. 31 stycznia 1972 w Moskwie) – radziecki dowódca wojskowy, Marszałek Związku Radzieckiego (1959), dowódca grupy wojsk radzieckich w NRD, szef wywiadu wojskowego GRU (1949–1952), szef Sztabu Generalnego RKKA (1960–1963 i 1964–1971), deputowany do Rady Najwyższej ZSRR 4., 5., 6., 7. i 8. kadencji, dwukrotny Bohater Związku Radzieckiego (1945, 1971) i Bohater Czechosłowackiej Republiki Socjalistycznej (1970).
Spis treści |
W czasie I wojny światowej uniknął poboru do wojska i aktywnie działał w ruchu antywojennym. W kwietniu 1917 wstąpił do bolszewickiej Czerwonej Gwardii. W tym samym roku w październiku brał udział w szturmie na Pałac Zimowy.
Brał udział w wojnie domowej awansując w Armii Czerwonej. Studiował w Akademii Wojskowej im. Michaiła Frunzego. We wrześniu 1935, w wieku 35 lat, objął dowództwo pułku, a w 1936 został wysłany do nowoutworzonej Akademii Sztabu Generalnego. Przeżył stalinowskie czystki i w lipcu 1937 został mianowany szefem sztabu Leningradzkiego Okręgu Wojskowego, a w maju 1938 pomocnikiem szefa Sztabu Generalnego Armii Czerwonej.
W 1940 po zmianach personalnych w kierownictwie sił zbrojnych (powodem zmian była wojna zimowa z Finlandią), został przeniesiony na szefa sztabu do nowoutworzonego Odeskiego Okręgu Wojskowego. Po ataku Niemiec na Związek Radziecki w czerwcu 1941, w stopniu generała-majora objął funkcję szefa sztabu nowo sformowanej 9. Armii, utworzonej z wojsk Odeskiego Okręgu Wojskowgo. Następnie był szefem sztabu 2. Frontu Ukraińskiego, a następnie Frontu Zabajkalskiego.
Po zakończeniu II wojny światowej kierował Akademią Sztabu Generalnego. W styczniu 1949 zastąpił na stanowisku szefa wywiadu wojskowego GRU Nikołaja Trusowa i zarazem został zastępcą szefa Sztabu Generalnego RKKA. Z obydwu stanowisk został zwolniony w 1952, jego miejsce na stanowisku szefa GRU zajął Michaił Szalin.
Po śmierci Józefa Stalina w marcu 1953, spychany był na coraz niższe stanowiska w hierarchii wojskowej, ale w maju 1954 został mianowany dowódcą Leningradzkiego Okręgu Wojskowego, a następnie w 1957 dowódcą grupy wojsk stacjonujących w Niemieckiej Republice Demokratycznej. W 1959 awansowany na Marszałka Związku Radzieckiego i w 1960 mianowany szefem Sztabu Generalnego RKKA. Stracił to stanowisko w 1963, w ramach zmiany w radzieckim kierownictwie polityczno-wojskowym po Kubańskim Kryzysie Rakietowym.
W marcu 1963 powierzono mu ponownie komendę Akadamii Sztabu Generalnego. Później brał udział w spisku przeciwko Nikicie Chruszczowowi i po jego obaleniu w październiku 1964, przywrócono mu stanowisko szefa Sztabu Generalnego RKKA, które zajmował do września 1971.
Od 1961 członek Komitetu Centralnego KPZR, w latach 1947–1952 deputowany do Rady Najwyższej RFSRR, a w latach 1954–1972 do Rady Najwyższej ZSRR od 4. do 8. kadencji.
Zmarł cztery miesiące później, 31 stycznia 1972 i został pochowany pod murem kremlowskim na Placu Czerwonym w Moskwie.