Mensa ołtarzowa (z łac. stół, tablica) – płyta stanowiąca blat ołtarza w Kościele katolickim. Mensa jest oparta na nogach (stipes) lub bloku, skrzyni (sarkofagu).
Od średniowiecza w mensie umieszczano relikwie męczenników. W tym celu na środku wykonywano kwadratowe zagłębienie (sepulcrum – grób). Od 1977 relikwie zaczęto umieszczać w stipes bądź pod ołtarzem. Mensa powinna być wykonana z kamienia. Za zgodą Konferencji Episkopatu można używać innych wartościowych materiałów (OWMR 301)[1].