Metaplazja

-plazja
(Hiper)plazja - wzrost liczby komórek
(Meta)plazja - zmiana typu komórek
(Dys)plazja - nieprawidłowe dojrzewanie
(Ana)plazja - odróżnicowanie
(Kata)plazja - ↓ różnicowanie czynnościowe
(Neo)plazja - nowotworzenie
(A)plazja - niewykształcenie się narządu
(Hipo)plazja - "niedorozwój" narządu

Metaplazja (przetwarzanie) - pojęcie z zakresu patomorfologii; określa pojawienie się komórek odmiennych czynnościowo i morfologicznie od swojej macierzy. Dotyczy tkanki łącznej lub nabłonkowej. Na podłożu metaplazji (zwłaszcza w tkance nabłonkowej) częściej rozwijają się nowotwory.

Metaplazja jest sytuacją, w której komórki zmieniły swój pierwotny, dojrzały typ zróżnicowania w inny typ zróżnicowanych komórek, również dojrzałych, w odpowiedzi adaptacyjnej na ekspozycję na chroniczne podrażnienie, patogen lub karcynogen. Metaplazja tym różni się od dysplazji, że w przypadku komórek dysplastycznych zmiany są zakodowane w ich genomie i są przekazywane komórkom potomnym.

Przykłady

• Metaplazja płaskonabłonkowa błony śluzowej dróg oddechowych - zastąpienie prawidłowej tkanki nabłonkowej wielorzędowego migawkowego nabłonkiem płaskim, który normalnie tam nie występuje;
• Metaplazja nabłonka wielowarstwowego płaskiego przełyku do nabłonka walcowatego w tzw. przełyku Barretta;
• Metaplazja tkanki łącznej o charakterze kostnienia, np. w
  • bliznach,
  • migdałkach podniebiennych,
  • metaplastyczne kostnienie chrząstek krtani, tchawicy i oskrzeli w wieku starczym.

Bibliografia

• Janusz Groniowski: Patomorfologia. Wyd. II poprawione i uzupełnione. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1974, s. 207-209. 

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.