Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
 |
Ten artykuł należy dopracować zgodnie z zaleceniami edycyjnymi: Rozbudować historię, opisać zarys terytorialny, ważniejsze miejsca, sanktuaria, świątynie itp.. Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
| Metropolia gnieźnieńska | |
| Siedziba | Gniezno |
| Data powołania | 1000 |
| Kościół | Kościół rzymskokatolicki |
| Bazylika mniejsza | Bazylika prymasowska Wniebowzięcia NMP w Gnieźnie |
| Metropolita | abp Józef Kowalczyk |
| Dane statystyczne | |
| Liczba diecezji | 3 |
| Liczba dekanatów | 81 |
Metropolia gnieźnieńska – jedna z 14 metropolii obrządku łacińskiego w polskim Kościele katolickim. Najstarsza metropolia w Polsce. W jej skład wchodzą:
Spis treści |
Metropolia Gnieźnieńska jest pierwszą metropolią w Polsce założoną 1000 roku w trakcie zjazdu gnieźnieńskiego, kiedy to cesarz Otton III odbył pielgrzymkę do grobu św. Wojciecha w Gnieźnie. W jej skład weszły:
Ok. 1007-1015 upadła diecezja kołobrzeska. Na jej miejsce powołano diecezję kruszwicką, która została zastąpiona diecezją kujawską ze stolicą we Włocławku. Ponadto powstały : diecezja płocka (1075), lubuska (ok. 1124) i kamieńska (1140). W latach 1243-1246 metropolii podlegała diecezja chełmińska, która następnie przeszła pod władzę metropolii ryskiej. Metropolii okresowo podlegała również diecezja miśnieńska:
Po unii polsko-litewskiej w skład metropolii weszły nowe diecezje z Wielkiego Księstwa Litewskiego: wileńska (1388) i żmudzka (1421). W 1566 sekularyzowano diecezję lubuską, w tym samym roku metropolii podporządkowano diecezję chełmińską. Od XVI wieku pod metropolię podlegała też diecezja łucka (wcześniej pod metropolię lwowską).
Od 1621 pod metropolię podlegała powstała w 1583 diecezja inflancka. W 1618 powstała diecezja smoleńska.
Skład metropolii od 1772:
W wyniku rozbiorów Polski i zmian terytorialnych zanikły diecezje smoleńska i inflacka. Diecezje łucka, wileńska, żmudzka podporządkowane zostały metropolii mohylewskiej a krakowska przejściowo metropolii lwowskiej. Skład metropolii od 1815:
W 1821 zawiązano unię personalną aeque principaliter metropolii gnieźnieńskiej i poznańskiej. W tym samym roku diecezja wrocławska została podporządkowana Stolicy Apostolskiej. Diecezje płocka i kujawska (od 1818 kujawsko-kaliska) znalazły się w Królestwie Polskim w metropolii warszawskiej. Skład metropolii od 1821:
Po zmianach granicznych i podpisaniu konkordatu w 1925 metropollii gnieźnieńskiej podporządkowano diecezję włocławską. metropolie gnieźnieńska i poznańska w unii personalnej aeque principaliter
W 1946 rozwiązano unię personalną metropolii gnieźnieńskiej i poznańskiej zawiązując unię metropolii gnieźnieńskiej i warszawskiej w składzie:
Po zmianach terytorialnych i utworzeniu nowych diecezji na Ziemiach Zachodnich w skład metropolii weszły diecezje: gdańska, szczecińsko-kamieńska, koszalińsko-kołobrzeska. Skład metropolii:
Po zmianach terytorialnych z 1992 skład metropolii:
|
|||||
|
||||||||
