Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej

MAEA Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej
Flaga MAEA
Siedziba	Wiedeń
Członkowie	154 (stan na kwiecień 2012)
dyrektor generalny	Yukiya Amano
Utworzenie	29 lipca 1957
Multimedia w Wikimedia Commons
Oficjalna strona organizacji

Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (MAEA), International Atomic Energy Agency (IAEA) – organizacja pracująca na rzecz bezpiecznego i pokojowego wykorzystania energii jądrowej.

Agencja ma swoją siedzibę w Wiedniu (Austria). Dodatkowo posiada dwa biura ochrony regionalnej w Toronto (Kanada) i Tokio (Japonia) oraz laboratoria w: Seibersdorfie (Austria), Wiedniu (Austria), Monako i Trieście (Włochy).

Historia

MAEA została założona jako autonomiczna organizacja 29 lipca 1957 r., a jej dyrektorem generalnym był Sterling Cole (USA). W latach 1997-2009 agencją kierował Mohamed ElBaradei (Egipt), który w 2005 r. odebrał dla swojej organizacji Pokojową Nagrodę Nobla. W 2009 ElBaradei zrezygnował z ubiegania się o wybór na kolejną kadencję. W dniu 2 lipca 2009 r. na stanowisko dyrektora generalnego MAEA został nominowany Yukiya Amano, ambasador Japonii przy MAEA. Dzięki poparciu krajów rozwiniętych pokonał głównego kontrkandydata, Abdula Minty'ego z RPA, uzyskując 23 głosy w 35-osobowej Radzie Naczelnej MAEA. Pierwsze wybory rozpisane na marzec 2009 roku nie wyłoniły następcy ElBaradei, natomiast tuż przed wyborami lipcowymi z rywalizacji wycofał się Ambasador Słowenii przy MAEA, Ernest Petrič.

Struktura organizacyjna

MAEA jest specjalistyczną agencją ONZ, ale nie jest pod ich ścisłą kontrolą, pomimo, że jej raporty są przedstawiane na Zgromadzeniu Ogólnym oraz Radzie Bezpieczeństwa. Struktura i funkcjonowanie MAEA zawarte są w jej statucie. Agencja składa się z trzech głównych części: Sekretariatu, Rady Naczelnej oraz Konferencji Generalnej.

Rada Gubernatorów

Rada Gubernatorów jest jednym z dwóch ustawodawczych organów MAEA. Składa się ona z 35 państw członkowskich, desygnowanych i wybieranych przez Konferencję Generalną. Rada zbiera się pięć razy do roku: w marcu, w czerwcu, dwa razy we wrześniu (przed i po Konferencją Generalną) oraz w grudniu. Na spotkaniach analizowany jest budżet, program oraz warunki przyjęcia nowych członków.

Członkowie Rady na rok 2011 - 2012 to:

Argentyna Australia Belgia Brazylia Bułgaria

Chile Chiny Czechy Ekwador Egipt

Francja Holandia Francja Indie Indonezja

Japonia Jordania Kanada Korea Południowa Kuba

Kanada Niger Portugalia Republika Południowej Afryki Rosja

Arabia Saudyjska Singapur Stany Zjednoczone Szwecja Tunezja

Tanzania Węgry Wielka Brytania Włochy Meksyk

Konferencja Generalna

Konferencja Generalna jest najważniejszym organem ustawodawczym w MAEA. W skład wchodzą wszystkie państwa członkowskie. Konferencja Generalna odbywa się corocznie, zazwyczaj we wrześniu, by rozważyć oraz zaakceptować planowany program oraz budżet agencji.

Państwa członkowskie i daty wstąpienia do organizacji

Kraje członkowskie MAEA

Obecnie Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej liczy 151 państw członkowskich.

• 1957 – Afganistan, Albania, Argentyna, Australia, Austria, Białoruś, Brazylia, Bułgaria, Kanada, Kuba, Dania, Dominikana, Egipt, Salwador, Etiopia, Francja, Niemcy, Grecja, Gwatemala, Haiti, Stolica Apostolska, Węgry, Islandia, Indie, Indonezja, Izrael, Włochy, Japonia, Republika Korei, Monako, Maroko, Birma, Holandia, Nowa Zelandia, Norwegia, Pakistan, Paragwaj, Peru, Polska, Portugalia, Rumunia, Federacja Rosyjska, Serbia, Afryka Południowa, Hiszpania, Sri Lanka, Szwecja, Szwajcaria, Tajlandia, Tunezja, Turcja, Ukraina, Wielka Brytania, Stany Zjednoczone, Wenezuela, Wietnam
• 1958 – Belgia, Ekwador, Finlandia, Iran, Luksemburg, Meksyk, Filipiny, Sudan
• 1959 – Irak
• 1960 – Chile, Kolumbia, Ghana, Senegal, Mali, Demokratyczna Republika Konga
• 1962 – Liberia, Arabia Saudyjska
• 1963 – Algieria, Boliwia, Wybrzeże Kości Słoniowej, Liban, Syria, Urugwaj
• 1964 – Kamerun, Gabon, Kuwejt, Nigeria

1965 – Kostaryka, Cypr, Jamajka, Kenia, Madagaskar 1966 – Jordania, Panama 1967 – Sierra Leone, Singapur, Uganda 1968 – Liechtenstein 1969 – Malezja, Niger, Zambia 1970 – Irlandia 1972 – Bangladesz 1973 – Mongolia 1974 – Mauritius 1976 – Katar, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Tanzania 1977 – Nikaragua 1983 – Namibia 1984 – Chiny 1986 – Zimbabwe 1992 – Estonia, Słowenia 1993 – Armenia, Chorwacja, Czechy, Litwa, Słowacja

1994 – Macedonia, Kazachstan, Wyspy Marshalla, Uzbekistan, Jemen 1995 – Bośnia i Hercegowina 1996 – Gruzja 1997 – Łotwa, Malta, Republika Mołdawii 1998 – Burkina Faso 1999 – Angola, Benin 2000 – Tadżykistan 2001 – Azerbejdżan, 2002 – Erytrea, Botswana 2003 – Honduras, Seszele, Kirgistan 2004 – Mauretania, Togo 2005 – Czad 2006 – Belize, Malawi, Czarnogóra, Mozambik 2007 – Bahrajn, Burundi, Wyspy Zielonego Przylądka, Nepal, Palau, Republika Konga 2008 - Nepal, Palau, Papua New Gwinea 2009 - Bahrajn, Burundi,Kambodża*, Kongo, Lesotho, Oman, Rwanda

• Kambodża, dołączyła do MAEA w 1958, wycofała się z Agencji 26 marca 2003, po czym ponownie przystąpiła do Agencji 23 listopada 2009.

Dyrektorzy generalni w historii MAEA

• Sterling Cole (USA): 1957–1961
• Sigvard Eklund (Szwecja): 1961–1981
• Hans Blix (Szwecja): 1981–1997
• Mohamed ElBaradei (Egipt): 1997–2009
• Yukiya Amano (Japonia): od 2009

Linki zewnętrzne

• Państwowa Agencja Atomistyki: Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (MAEA). [dostęp 2010-02-15].
• Strona oficjalna: International Atomic Energy Agency (IAEA). [dostęp 2010-02-15].