Międzynarodowe Dni i Tygodnie ONZ

Flaga ONZ.

Zgromadzenie Ogólne ONZ podczas obrad w siedzibie w Nowym Jorku.

Międzynarodowe Dni i Tygodnie ONZ – grupa okolicznościowych dni i tygodni proklamowanych przez Zgromadzenie Ogólne ONZ i jej wyspecjalizowane organizacje oraz agendy, m.in. UNESCO, UNICEF, Światową Organizację Zdrowia (ang. WHO), ONZ ds. Wyżywienia i Rolnictwa (ang. FAO), czy Międzynarodową Organizację Pracy (ang. ILO, pol. MOP), a także inne organizacje działające pod ich auspicjami.

Dni te obchodzone są dorocznie przez system ONZ, celem zwrócenia uwagi społeczeństwa na problemy tego świata i zapobiegania im, oraz zwiększenia działań w niesieniu pomocy potrzebującym w życiu społeczno-politycznym, militarnym, edukacyjnym, kulturalnym i zdrowotnym.

Okolicznościowe dni obchodzone w ONZ

Styczeń

27 stycznia: Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu; Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu.

• 27 stycznia
  • Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu

Luty

• 4 lutego
  • Światowy Dzień Walki z Rakiem (WHO)
• 6 lutego
  • Międzynarodowy Dzień Zerowej Tolerancji dla Okaleczania Żeńskich Narządów Płciowych (od 2003 z inicjatywy pierwszej damy Nigerii Stelli Obasanjo, WHO od 2006)
• 13 lutego
  • Światowy Dzień Radia (UNESCO od 2012)
• 20 lutego
  • Światowy Dzień Sprawiedliwości Społecznej
• 21 lutego
  • Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego (UNESCO)

Marzec

8 marca: Międzynarodowy dzień Kobiet w Afganistanie (2002).

• święta ruchome
  • trzecia niedziela marca – Międzynarodowy Dzień Inwalidów (ustanowiony przez MOP)
  • ostatnia sobota marca – poparcie dla akcji Godzina dla Ziemi
• 8 marca
  • Międzynarodowy Dzień Praw Kobiet i Pokoju na Świecie
• 21 marca
  • Światowy Dzień Poezji (UNESCO)
  • Międzynarodowy Dzień Nowruz
  • Międzynarodowy Dzień Walki z Dyskryminacją Rasową, rozpoczyna Tydzień Solidarności z Ludami Zmagającymi się z Rasizmem i Dyskryminacją Rasową
  • Światowy Dzień Zespołu Downa (od 2005; pod auspicjami ONZ od 2012)
• 22 marca
  • Światowy Dzień Wody
• 23 marca
  • Światowy Dzień Meteorologii (WMO)
• 24 marca
  • Światowy Dzień Gruźlicy
  • Międzynarodowy Dzień Prawa do Prawdy dotyczącej Poważnych Naruszeń Praw Człowieka i Godności Ofiar
  • Międzynarodowy Dzień Solidarności z Uwięzionymi i Zaginionymi Pracownikami ONZ
• 26 marca 2007
  • Międzynarodowy Dzień Pamięci Dwusetnej Rocznicy Zniesienia Transatlantyckiego Handlu Niewolnikami
• 27 marca
  • Międzynarodowy Dzień Teatru (ustanowiony w 1961 przez ITI, działający pod auspicjami UNESCO)

Kwiecień

2 kwietnia: Logo Światowego Dnia Wiedzy na temat Autyzmu.

• 2 kwietnia
  • Światowy Dzień Świadomości Autyzmu (z inicjatywy Kataru popartej przez ONZ w 2008)
• 4 kwietnia
  • Międzynarodowy Dzień Wiedzy o Minach i Działań Zapobiegających Minom
• 7 kwietnia
  • Światowy Dzień Zdrowia (WHO, WHA/A.2/Res.35)
  • Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa w Rwandzie
• 12 kwietnia
  • Międzynarodowy Dzień Załogowych Lotów Kosmicznych (ustanowiony w 2011 w 50. rocznicę 1. lotu załogowego Jurija Gagarina)
• 18 kwietnia
  • Międzynarodowy Dzień Ochrony Zabytków (UNESCO – ICOMOS)
• 22 kwietnia
  • Międzynarodowy Dzień Matki Ziemi (od 2010)
• 23 kwietnia
  • Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich (UNESCO)
• 24 kwietnia
  • Światowy Dzień Zwierząt Laboratoryjnych
• 25 kwietnia
  • Światowy Dzień Malarii (WHO)
• 26 kwietnia
  • Światowy Dzień Własności Intelektualnej
• 28 kwietnia
  • Światowy Dzień Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia w Pracy (ang. World Day for Safety and Health at Work , od 2003 ustanowiony przez ILO)
• 29 kwietnia
  • Międzynarodowy Dzień Tańca (ITI pod auspicjami UNESCO)
  • Dzień Pamięci o Ofiarach Wojen Chemicznych (OPCW, ONZ)
• 30 kwietnia
  • Międzynarodowy Dzień Jazzu (UNESCO, od 2012)

Maj

31 maja: Światowy Dzień bez Papierosa.

• święta ruchome
  • Dzień Vesak (od 2000)
  • 2. weekend maja – Światowy Dzień Ptaków Wędrownych (UNEP)
• 3 maja
  • Światowy Dzień Wolności Prasy
• 8 i 9 maja
  • Czas Upamiętniający i Jednoczący Tych, Którzy Stracili Życie Podczas II Wojny Światowej
• 12 maja
  • Międzynarodowy Dzień Pielęgniarek (ICN, WHO)
• 15 maja
  • Międzynarodowy Dzień Rodzin
• 17 maja
  • Światowy Dzień Społeczeństwa Informacyjnego jako kontynuacja Światowego Dnia Telekomunikacji (z inicjatywy ITU pod patronatem UNESCO)
• 18 maja
  • Międzynarodowy Dzień Muzeów (ustanowione przez ICOM, Międzynarodową Radę Muzeów, działającą przy UNESCO)
• 21 maja
  • Światowy Dzień Różnorodności Kulturowej – w Trosce o Dialog i Rozwój
• 22 maja
  • Międzynarodowy Dzień Różnorodności Biologicznej
• 25 maja
  • Światowy Dzień Mleka (ustanowione przez FAO)
• 29 maja
  • Międzynarodowy Dzień Uczestników Misji Pokojowych ONZ
• 31 maja
  • Światowy Dzień bez Papierosa (WHO)

Czerwiec

14 czerwca: Światowy Dzień Krwiodawcy.

• 4 czerwca
  • Międzynarodowy Dzień Dzieci Będących Ofiarami Agresji
• 5 czerwca
  • Światowy Dzień Środowiska
• 8 czerwca
  • Światowy Dzień Oceanów (ustanowione na Szczycie Ziemi w 1992 roku; przez Zgromadzenie Ogólne ONZ ustanowione w 2008, pierwsze obchody w ONZ w 2009)
• 12 czerwca
  • Światowy Dzień Sprzeciwu wobec Pracy Dzieci (od 2002 ustanowione przez ILO)
• 14 czerwca
  • Światowy Dzień Krwiodawcy (m.in. WHO, ustanowiony 14 czerwca 2004, w dzień urodzin Karla Landsteinera)
• 17 czerwca
  • Światowy Dzień Walki z Pustynnieniem i Suszą
• 20 czerwca
  • Światowy Dzień Uchodźcy
• 23 czerwca
  • Dzień Służby Publicznej
  • Międzynarodowy Dzień Wdów (od 2011, rezolucja ONZ A/RES/65/189 z grudnia 2010)
• 25 czerwca
  • Dzień Żeglarza (IMO)
• 26 czerwca
  • Międzynarodowy Dzień Zapobiegania Narkomanii , właśc. Międzynarodowy Dzień Przeciwdziałania Nadużywaniu Środków Odurzających i Leków oraz ich Nielegalnemu Handlowi
  • Międzynarodowy Dzień Pomocy Ofiarom Tortur
• 27 czerwca
  • Światowy Dzień Rybołówstwa (ustanowione przez ONZ ds. Wyżywienia i Rolnictwa w 1984 roku)

Lipiec

• święta ruchome
  • pierwsza sobota lipca – Międzynarodowy Dzień Spółdzielczości
• 11 lipca
  • Światowy Dzień Ludności (UNDP)
• 18 lipca
  • Międzynarodowy Dzień Nelsona Mandeli
• 28 lipca
  • Światowy Dzień Wirusowego Zapalenia Wątroby (w dzień ur. Barucha Samuela Blumberga ustanowiony przez ELPA w 2004; w WHO od 2011, wcześniej jako Światowy Dzień Świadomości WZW 1 października od 2007, następnie 19 maja od formalnego uznania WHD w 2010)
• 30 lipca
  • Międzynarodowy Dzień Koleżeństwa

Sierpień

9 sierpnia: Międzynarodowy Dzień Ludności Tubylczej na Świecie, lapońska grupa.

• 9 sierpnia
  • Międzynarodowy Dzień Ludności Tubylczej na Świecie (do 9 sierpnia 2014r.)
• 12 sierpnia
  • Międzynarodowy Dzień Młodzieży
• 19 sierpnia
  • Światowy Dzień Pomocy Humanitarnej (ustanowiony w 2008)
• 23 sierpnia
  • Międzynarodowy Dzień Pamięci o Handlu Niewolnikami i jego Zniesieniu (z inicjatywy UNESCO w 1998 roku, rezolucja 29C/40)
• 29 sierpnia
  • Międzynarodowy Dzień Sprzeciwu wobec Prób Jądrowych (proklamowane przez Zgromadzenie Ogólne ONZ na 64 sesji, 30 października 2009)

Wrzesień

21 września: Międzynarodowy Dzień Pokoju; Japoński Dzwon Pokoju w siedzibie ONZ w Nowym Jorku.

• święta ruchome
  • ostatni pełny tydzień września – Światowy Dzień Morski (ang. World Maritime Day, ustanowiony przez IMO)
  • ostatnia niedziela września
    • Światowy Dzień Serca (WHO, z inicjatywy WHF od 2000)
    • Międzynarodowy Dzień Głuchych (wieńczący powstały później Międzynarodowy Tydzień Głuchych ustanowiony w 1958 przez Światową Organizację Głuchych (WFD), pozostającą w oficjalnej współpracy z ECOSOC, UNESCO, MOP, WHO i Radą Europy)
• 8 września
  • Międzynarodowy Dzień Alfabetyzacji (pod patronatem UNESCO)
• 10 września
  • Światowy Dzień Zapobiegania Samobójstwom (WHO)
• 15 września
  • Międzynarodowy Dzień Demokracji (ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2007)
• 16 września
  • Międzynarodowy Dzień Ochrony Warstwy Ozonowej (ang. World Ozone Day, proklamowany przez ONZ w 1994, obchodzony w rocznicę podpisania Protokołu Montrealskiego z 1987)
• 21 września
  • Międzynarodowy Dzień Pokoju
• 27 września
  • Światowy Dzień Turystyki (UN WTO)
• 28 września
  • Światowy Dzień Wścieklizny (ONZ i UE – Kalendarz weterynaryjny UE 2009-2011)
• 30 września
  • Międzynarodowy Dzień Tłumacza (z inicjatywy FIT-IFT, organizacji afiliowanej przez UNESCO)

Październik

24 października: FN-bakelse z okazji Dnia NZ w Szwecji (24 października 2009).

• święta ruchome
  • pierwszy poniedziałek października – Światowy Dzień Habitatu (ang. World Habitat Day, ONZ – Ludzkie Osady, wg Unesco: Światowy Dzień Ludzkich Siedlisk, wg Rady UE: Światowy Dzień Siedlisk – fauny i flory – natural Habitat); w Polsce: 1. dekada października – Światowy Dzień Mieszkalnictwa
  • druga środa października – Międzynarodowy Dzień Ograniczania Klęsk Żywiołowych
  • drugi czwartek października – Światowy Dzień Wzroku
• 1 października
  • Międzynarodowy Dzień Osób Starszych
  • Międzynarodowy Dzień Muzyki (od 1975 roku, z inicjatywy IMC działającej pod auspicjami UNESCO)
• 2 października
  • Międzynarodowy Dzień bez Przemocy
• 5 października
  • Światowy Dzień Nauczyciela (UNESCO)
• 9 października
  • Światowy Dzień Poczty (UPU)
• 10 października
  • Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego (pod patronatem WFMH i WHO)
• 15 października
  • Międzynarodowy Dzień Kobiet Wiejskich
  • Światowy Dzień Mycia Rąk
• 16 października
  • Światowy Dzień Żywności (w rocznicę utworzenia FAO)
• 17 października
  • Międzynarodowy Dzień Walki z Ubóstwem
• 18 października
  • Światowy Dzień Menopauzy i Andropauzy (WHO)
• 20 października
  • Światowy Dzień Statystyki (rezolucja nr 64/267 z 3 czerwca 2010)
• 24 października
  • Dzień Narodów Zjednoczonych – rocznica wejścia w życie Karty Narodów Zjednoczonych w 1945
  • Światowy Dzień Informacji na temat Rozwoju
• 27 października
  • Światowy Dzień Dziedzictwa Audiowizualnego

Listopad

21 listopada: Światowy Dzień Telewizji w Mali.

• święta ruchome
  • trzeci czwartek listopada – Światowy Dzień Filozofii (UNESCO)
  • trzecia niedziela listopada – Światowy Dzień Pamięci o Ofiarach Wypadków Drogowych
• 6 listopada
  • Międzynarodowy Dzień Zapobiegania Wyzyskowi Środowiska Naturalnego podczas Wojen i Konfliktów Zbrojnych
• 10 listopada
  • Światowy Dzień Nauki dla Pokoju i Rozwoju (UNESCO)
• 12 listopada
  • Światowy Dzień Zapalenia Płuc, Światowy Dzień Pneumonii (WHO)
• 14 listopada
  • Światowy Dzień Cukrzycy (ang. World Diabetes Day, ustanowiony przez WHO w rocznicę urodzin odkrywcy insuliny Fredericka Bantinga)
• 16 listopada
  • Międzynarodowy Dzień Tolerancji
• 19 listopada
  • Światowy Dzień POChP, Światowy Dzień Przewlekłej Obturacyjnej Choroby Płuc (w ramach programu WHO i amerykańskiego Narodowego Instytutu Serca, Płuc i Krwi)
• 20 listopada
  • Dzień Industrializacji Afryki, Dzień Uprzemysłowienia Afryki
  • Powszechny Dzień Dziecka
• 21 listopada
  • Światowy Dzień Telewizji
• 25 listopada
  • Międzynarodowy Dzień Eliminacji Przemocy wobec Kobiet
• 29 listopada
  • Międzynarodowy Dzień Solidarności z Narodem Palestyńskim

Grudzień

1 grudnia: Symbol solidarności z zakażonymi HIV i chorymi na AIDS.

• 1 grudnia
  • Światowy Dzień AIDS
• 2 grudnia
  • Międzynarodowy Dzień Upamiętniający Zniesienie Niewolnictwa
• 3 grudnia
  • Międzynarodowy Dzień Osób Niepełnosprawnych
• 5 grudnia
  • Międzynarodowy Dzień Wolontariusza, Międzynarodowy Dzień Wolontariusza Wspierającego Rozwój Gospodarczy i Społeczny
• 7 grudnia
  • Międzynarodowy Dzień Lotnictwa Cywilnego
• 9 grudnia
  • Międzynarodowy Dzień Przeciwdziałania Korupcji
• 10 grudnia
  • Dzień Praw Człowieka
• 11 grudnia
  • Międzynarodowy Dzień Terenów Górskich
• 18 grudnia
  • Międzynarodowy Dzień Migrantów
• 19 grudnia
  • Dzień Narodów Zjednoczonych dla Współpracy Południe-Południe
• 20 grudnia
  • Międzynarodowy Dzień Solidarności (od 2006 na zakończenie pierwszej Dekady Walki z Ubóstwem)

Okolicznościowe tygodnie obchodzone w ONZ

• pierwszy tydzień lutego
  • Światowy Tydzień Zgody Między Wyznaniami (od 2011)
• 21-27 marca
  • Tydzień Solidarności z Ludami Zmagającymi się z Rasizmem i Dyskryminacją Rasową
• 23-29 kwietnia 2007
  • Światowy Tydzień Bezpieczeństwa na Drodze
• ostatni tydzień kwietnia
  • Światowy Tydzień Działań na rzecz Edukacji (UNESCO)
• 25-31 maja
  • Tydzień Solidarności z Ludami Zamieszkującymi Niesamorządne Terytoria
• 1-7 sierpnia
  • Światowy Tydzień Karmienia Piersią (kampania WABA w zespół z UNESCO i WHO)
• 4-10 października
  • Światowy Tydzień Przestrzeni Kosmicznej
• 24-30 października
  • Tydzień Rozbrojenia
• tydzień w którym przypada 11 listopada
  • Światowy Tydzień Nauki i Pokoju (rezolucja 43/61 z grudnia 1988)

Zobacz też

• międzynarodowe lata i dekady ONZ
• święta państwowe oraz inne okolicznościowe dni i święta obchodzone i obserwowane w Polsce

Bibliografia

• Konferencje i obchody organizowane przez ONZ. Ośrodek Informacji ONZ w Warszawie (UNIC Warsaw. [dostęp 2012-03-25].
• Dni, tygodnie, dekady proklamowane przez UNESCO. Polski Komitet ds. UNESCO. [dostęp 2012-03-25].
• Światowe Dni Obchodzone przez WHO. Biuro WHO w Polsce. [dostęp 2012-03-25].
• Uinted Nations Observances (ang.). UN. [dostęp 2012-03-25].
• International Weeks (ang.). UN. [dostęp 2012-03-25].

Linki zewnętrzne

• Wypowiedzi Sekretarza Generalnego z okazji dni okolicznościowych (1997-2012) – Ośrodek Informacji ONZ w Warszawie (UNIC Warsaw)
• Światowy Szczyt 2005, Nowy Jork, 14-16 września 2005 r. - UNIC Warsaw
• Konferencje i obchody ONZ na oficjalnej stronie ONZ, Nowy Jork (ang.)