Tworzenie książki (wyłącz)
 Dodaj tę stronę do książki Pokaż książkę (0 stron) Proponowane strony

Miastko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta pomorskiego. Zobacz też: Miastko – wieś w woj. wielkopolskim.
Miastko
Panorama ronda im. Jana Pawła II i ulicy Armii Krajowej
Panorama ronda im. Jana Pawła II i ulicy Armii Krajowej
Herb
Herb Miastka
Państwo  Polska
Województwo pomorskie
Powiat bytowski
Gmina Miastko
gmina miejsko-wiejska
Założono 1506 r.
Prawa miejskie 26 marca 1617 r.
Burmistrz Roman Ramion
Powierzchnia 5,68 km²
Ludność (2009)
• liczba
• gęstość

10 757
1911 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 59
Kod pocztowy 77-200 / 77-201
Tablice rejestracyjne GBY (dawniej SLV, SPV, SLT)
Położenie na mapie Polski
Poland location map.svg
"Miastko"
Miastko
54°01′00.01″N 16°59′00″E / 54.01667, 16.98333Na mapach: 54°01′00.01″N 16°59′00″E / 54.01667, 16.98333
TERC
(TERYT)
6222801064
SIMC 0977404
Urząd miejski
ul. Grunwaldzka 1
77-200 Miastko
Wikisłownik Hasło Miastko w Wikisłowniku
Strona internetowa

Miastko (kaszb. Miastkò, niem. Rummelsburg, ros. i ukr. Мястко) – miasto w woj. pomorskim, w południowo-zachodniej części powiatu bytowskiego, położone na Pomorzu Zachodnim, nad rzeką Studnicą, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Miastko.

Według danych z 30 czerwca 2009 r. Miastko miało 10 841 mieszkańców[1].

W miejscowości działał Zakład Rybacki Miastko wchodzący w skład Państwowego Gospodarstwa Rybackiego Słupsk[2].

Spis treści

[edytuj] Położenie

Miastko leży na Pojezierzu Bytowskim, nad rzeką Studnicą (będącą lewym dopływem Wieprzy). Mimo że miasto znajduje się w woj. pomorskim, historycznie należy do Pomorza Zachodniego[3]. W latach 1945-1946 miasto administracyjnie należało do woj. gdańskiego, w latach 1946-1950 do woj. szczecińskiego, w latach 1950-1975 do woj. koszalińskiego, a w latach 1975-1998 do woj. słupskiego.

Miastko położone jest 220 km na północny wschód od Szczecina, 63 km na południe od Koszalina, 45 km na zachód od Bytowa, 130 km na zachód od Gdańska.

Według danych z 1 stycznia 2009 r. powierzchnia miasta wynosi 5,68 km²[4].

[edytuj] Warunki naturalne

W okolicach Miastka, przy źródłach rzeki Studnicy, znajduje się źródło wody głębinowej – Hammer[potrzebne źródło].

[edytuj] Historia

Dane historyczne
Rok Ludność Zm., %
1605 140
1717 208 48,6%
1740 968 365,4%
1784 1264 30,6%
1817 1690 33,7%
1857 3209 89,9%
1871 4707 46,7%
1875 4814 2,3%
1880 5304 10,2%
1890 5080 –4,2%
1900 5335 5%
1905 5453 2,2%
1925 6682 22,5%
1933 7687 15%
1939 8516 10,8%
1955 5000 –41,3%
1961 5700 14%
1970 8136 42,7%
1975 9800 20,5%
1987 11 658 19%
2002 11 976 2,7%
2003 11 100 –7,3%
2007 10 883 –2%
dane z XVII-XVIII w. – Zarys historii Miastka[5]
dane 1817-1925 – Der Kreis Rummelsburg[6]
dane 1933 – Volkszählung 1933[7]
dane 1939 – Volkszählung 1939[8]
dane powojenne – GUS

Miastko było starym osiedlem słowiańskim. Pierwsze wzmianki o miejscowości, określanej wówczas zarówno jako "miasteczko", jak i "wieś", pochodzą z dokumentów z lat 1335, 1368, 1478, 1496 i 1506. Miastko było wówczas własnością lenną niemieckiej rodziny von Massow. W latach 1616-1617 mieszkańcy wszczęli bunt przeciw Massowom. Zamieszki w Miastku trwały właściwie do wybuchu wojny trzydziestoletniej. Wymiernym efektem buntu było otrzymanie w 1617 r. po raz pierwszy przez Miastko praw miejskich. W latach 1628 (podczas wycofywania się stacjonującej przez rok w mieście armii cesarskiej) i 1657 (podczas najazdu wojsk polskich w ramach wojny polsko-szwedzkiej) dwa pożary zniszczyły ponad 1/3 budynków w mieście, zaś 26 czerwca 1719 r. trzecia pożoga zniszczyła miasto właściwie w całości (pozostają jedynie dwa ocalałe budynki). Od 1637 roku Miastko należało do Szwecji, a od 1657 r. do Brandenburgii. Mimo nadania praw miejskich rodzina von Massow w dalszym ciągu traktowała Miastko jako swoją własność, dalsze spory spowodowały nawet interwencję króla Fryderyka Wilhelma I w 1721 r. Spór został jednak ostatecznie zakończony wyrokiem sądu nadwornego w Koszalinie (1781). Po raz pierwszy w historii siedzibą powiatu zostało Miastko w 1843 r.

Od połowy XVIII w. datuje się w Miastku gwałtowny rozwój przemysłu – głównie włókienniczego (będącego kontynuacją miasteckich tradycji sukienniczych) i drzewnego. W 1840 r. otworzono pierwszy w mieście młyn parowy. W 1878 r. przez miasto przebiegła pierwsza linia kolejowa, a w 1909 r. – druga. Do wybuchu II wojny światowej w Miastku funkcjonowały cztery zakłady włókiennicze i jeden zakład drzewny.

26 sierpnia 1939 r. ogłoszono w Miastku stan wojenny. Miastko przetrwało wojnę bez większych zniszczeń, ale zdobyte 3 marca 1945 r. przez żołnierzy radzieckich[9] doznało z ich ręki zniszczeń sięgających 70% istniejących w mieście budowli. Już 14 marca 1945 r. utworzono powiat miastecki. Reforma z 1946 r. umieściła Miastko w województwie szczecińskim, z kolei w 1950 r. powiat miastecki znalazł się województwie koszalińskim. Następna reforma administracyjna w 1975 r. zniosła podział na powiaty i umieściła Miastko w województwie słupskim. Rok 1998 przyniósł w Miastku powstanie Społecznego Komitetu Obrony Powiatu Miasteckiego i wielkie protesty, mimo których po kolejnej reformie w 1999 r. Miastko pozostało jedynie gminą i znalazło się w powiecie bytowskim.

W 2009 r. rozpoczęto w Miastku emisję dukatów lokalnych, które nazwano rummelami.

[edytuj] Toponimia

Niemiecka nazwa Miastka – Rummelsburg, jak głosi legenda, pochodzi od imienia pomorskiego rozbójnika Rummela, grasującego w dawnych czasach w okolicach dzisiejszego Miastka. Rodzina von Massow miała zaoferować Rummelowi na własność taki obszar ziemi, jaki zdoła od wschodu do zachodu słońca przejechać konno, o ile rozbójnik zaprzestanie swej działalności. Na ziemiach przekazanych Rummelowi miał powstać Rummelsburg, czyli Miastko.

Polska nazwa miasta nawiązuje do użytego 25 listopada 1506 przez Bogusława X określenia Stedken czyli miasteczko[10]. Polska nazwa Miastko używana była przez polskich kartografów i źródła encyklopedyczne. Zarządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z 7 maja 1946 ustaliło dla pomorskiego miasta o dotychczasowej nazwie (niemieckiej) Rummelsburg, nazwę Miastko z "przypadkiem II - 'Miastka' i przymiotnikiem 'miastecki' "[11].

[edytuj] Herb

Herb Miastka wywodzi się z herbu jego dawnych właścicieli – rodziny von Massow. W herbie Miastka widnieje czerwona falista wstęga na srebrnym tle, zaś w herbie rodziny von Massow widoczne są dwie czerwone poprzeczne belki na srebrnej tarczy. Na przestrzeni wieków falista belka została przemieszczona w dół, by stworzyć miejsce dla dodatkowego motywu – pomorskiego Gryfa, ukazanego tylko częściowo (górna część), który trzyma kosę, aby podkreślić typowo rolniczy charakter regionu Miastka.

Na przestrzeni wieków herb ulegał częstym zmianom. W XVII w. miasto wprowadziło w pieczęci pruskiego orła. W końcu XIX w. nowe pieczęcie miejskie mają raz tarczę z poprzecznym strumieniem, raz z rosnącym gryfem. Zarząd miasta Rummelsburg posiadał do wybuchu II wojny światowej owalną pieczęć z rosnącym gryfem nad tarczą. Herb powiatu Rummelsburg został zaprojektowany przez prof. Otto Huppa z Monachium i zatwierdzony dekretem pruskiego ministra państwowego w dniu 5 marca 1932 r. W obrazie tym na srebrnym tle czerwony gryf trzyma w szponach niebieską kosę osadzoną w żółtej rękojeści.

[edytuj] Ważne wydarzenia

[edytuj] Architektura

Kościół NMP Wspomożenia Wiernych
Dworzec kolejowy
Wieża ciśnień na Zatorzu
Information icon.svg Osobny artykuł: Browar w Miastku.

Lista zabytków rejestrowanych (chronionych prawem):

Lista obiektów o walorach historycznych:

[edytuj] Miastczanie

Ewa Gawryluk - urodzona w Miastku aktorka filmowa i teatralna

Od 2007 przyznawane są statuetki Miasteckiej Victorii dla osób zaangażowanych w życie miasta i gminy.

[edytuj] Podział administracyjny

[edytuj] Osiedla

Miastko dzieli się na 6 osiedli jako jednostki pomocnicze ponumerowane w kolejności od 1 do 6[16].

Zwyczajowo osiedla te mają nazwy potoczne:

Samolot podarowany miastu przez Mirosława Hermaszewskiego

Osiedle podmiejskie

[edytuj] Ulice

Information icon.svg Osobny artykuł: Ulice i place Miastka.

[edytuj] Komunikacja

Miastko w 2009

Miastko stanowi ważny węzeł drogowy, przez miasto przebiegają:

Przez miasto przebiega także linia kolejowa

Kiedyś Miastko stanowiło węzeł kolejowy, lecz linia Bytów – Miastko została rozmontowana i w tej chwili przez Miastko przebiega tylko jedna linia kolejowa.

Według planów z 1941 r. w okolicach Miastka miała przebiegać autostrada (tzw. berlinka)[17] – miała mijać Miastko od południowego zachodu (w okolicach Miłocic do dziś są widoczne pozostałości prac ziemnych przy przecięciu planowanego szlaku autostrady z rzeką Czernicą) w kierunku północnego wschodu, gdzie w okolicach Brzeźna Szlacheckiego miała przecinać ówczesną granicę niemiecko-polską.

[edytuj] Instytucje

[edytuj] Oświata

[edytuj] Wspólnoty religijne

Większość mieszkańców Miastka stanowią wierni Kościoła rzymskokatolickiego (parafie NMP Wspomożenia Wiernych i Miłosierdzia Bożego)[19]. Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzi także Kościół Zielonoświątkowy w RP[20] i Kościół greckokatolicki[19].

[edytuj] Samorząd lokalny

Administracja niemiecka

Administracja polska

Miastem partnerskim Miastka jest niemieckie Bad Fallingbostel[24][25]; umowę o partnerstwie miast podpisano 7 października 2000 r.

[edytuj] Media lokalne

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. Stan w dniu 30 VI 2009 r.. „Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym”, 2009-11. Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1734-6118. 
  2. M.P. z 1985 r. Nr 7, poz. 60
  3. Pomorze Gdańskie zaczyna się 5 km na pd.-wsch.
  4. 2009 r.. „Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym”, 2009-08-20. Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1505-5507. 
  5. Jarosław Lemański: Zarys historii Miastka (Rummelsburga)
  6. Der Kreis Rummelsburg. Ein Heimatbuch. Pommerscher Buchversand, Hamburg 1979, s. 230.
  7. Wohnbevölkerung am Tag der Volkszählung am 16. Juni 1933, [w:] Der Kreis Rummelsburg. Ein Heimatbuch. Pommerscher Buchversand, Hamburg 1979, s. 594.
  8. Wohnbevölkerung am Tag der Volkszählung am 17. Mai 1939, [w:] Hans-Ulrich Kuchenbäcker (red.): Der Kreis Rummelsburg. Ein Schicksalsbuch. Pommerscher Zentralverband, Lübeck 1985, s. 357.
  9. Jarosław Lemański: Zdobycie Miastka
  10. [http:www.mgok.miastko.pl/historia.html Historia Miastka]. [dostęp 12 czerwca 2011].
  11. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 r. (M.P. z 1946 r. Nr 44, poz. 85, s. 2)
  12. [Głos Pomorza, nr 123/1980 z 31 maja-1 czerwca 1980r., s. 1]
  13. miastko24.pl
  14. 14,0 14,1 14,2 Hans Juergen Knaack: Sukiennictwo w Miastku
  15. Die Pommersche Zeitung. nr 46/2008, s. 8.
  16. Statut Gminy Miastko
  17. Fragmenty mapy topograficznej z lat 70., w skali 1:50 000, z zaznaczonymi nasypami berlinki w okolicach Miłocic i Słosinka
  18. Oferta Edukacyjna na rok szkolny 2010/2011 (pol.). Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza w Miastku. [dostęp 2010-03-01].
  19. 19,0 19,1 Parafie w diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej
  20. Kościół Zielonoświątkowy w Miastku
  21. Stadt Rummelsburg i. Pom.
  22. Janusz Gawroński: Historia i kultura Ziemi Miasteckiej i okolic. Miastko: MGOK Miastko, 2012, s. 213. ISBN 987-83-61603-44-3. 
  23. Jan Ponulak jako burmistrz Miastka
  24. Współpraca z krajami Unii Europejskiej
  25. Kronika kontaktów partnerskich
  26. Jarosław Lemański - Zarys historii Miastka (Rummelsburg) http://www.histor.republika.pl/plik/arty/Historia_Miastka.htm
  27. Bałtycka Biblioteka Cyfrowa

[edytuj] Linki zewnętrzne

Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Miastko&oldid=31414462
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach

Polecamy: Pozycjonowanie, wózki dziecięce, Kino domowe, Viagra, Kredyty