Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Michał Godlewski | |
| arcybiskup tytularny Amorium | |
| Kraj działania |  Polska |
| Data i miejsce urodzenia | 21 października 1872 Warszawa |
| Data i miejsce śmierci | 20 maja 1956 Kraków |
| biskup pomocniczy łucki i żytomierski | |
| Okres sprawowania | 1916 - 1926 |
| Wyznanie | katolickie |
| Kościół | rzymskokatolicki |
| Prezbiterat | 20 czerwca 1900 |
| Nominacja biskupia | 21 października 1916 |
| Sakra biskupia | 4 lutego 1917 |
| Odznaczenia | |
 |
|
Michał Godlewski (ur. 21 października 1872 w Warszawie, zm. 20 maja 1956 w Krakowie)– polski duchowny katolicki, historyk Kościoła, biskup pomocniczy łucki i żytomierski, arcybiskup tytularny Amorianus, profesor Akademii Duchownej w Petersburgu i Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Był synem Antoniego (ziemianina, prezesa Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego w Siedlcach) i Anieli Klementyny z domu Le Brun de la Scie. Uczęszczał do IV gimnazjum w Warszawie (do 1893), następnie studiował w Seminari; w latach 1897-1901 odbył studia teologiczne w Akademii Duchownej w Petersburgu, a 1901-1903 historyczne na uniwersytecie we Fryburgu. W 1900 w Warszawie przyjął święcenia kapłańskie. W 1903 został profesorem nadzwyczajnym Akademii Duchownej w Petersburgu, kierował Zakładem Homiletyki (1903-1904), następnie Zakładem Historii Kościoła (1904-1917); był również bibliotekarzem Akademii i kapelanem miejscowych zakonnic. W 1907 obronił doktorat teologii. Korzystając z nawiązanych w Petersburgu kontaktów z arystokracją miał pełny dostęp do archiwów carskich.
W październiku 1916 został mianowany biskupem tytularnym Agbia i biskupem pomocniczym łuckim i żytomierskim; przyjął sakrę biskupią 4 lutego 1917 w Petersburgu. Rezydował początkowo w Żytomierzu, od 1918 w Łucku; pełnił liczne funkcje w obu diecezjach, był m.in. wikariuszem generalnym, oficjałem i administratorem. Ordynariuszami byli w tym czasie Ignacy Dubowski oraz Adolf Szelążek; wobec zmian granic państwowych diecezja żytomierska zanikła w 1921. Biskup Godlewski prowadził aktywną działalność w dziedzinie szkolnictwa; jako prezes Polskiej Macierzy Szkolnej na Wołyniu przyczynił się do powstania kilkuset szkół powszechnych, sześciu gimnazjów oraz wielu seminariów nauczycielskich. Przez pewien czas - w czasie wojny polsko-radzieckiej 1920 - był zmuszony do pracy w fabryce jako robotnik. Zrezygnował z funkcji biskupa pomocniczego w 1926 i skoncentrował się na działalności naukowej na Uniwersytecie Jagiellońskim; później, 14 stycznia 1949, otrzymał promocję do godności arcybiskupa tytularnego Amorianus.
Od 1927 był profesorem zwyczajnym UJ, w latach 1927-1951 kierował Katedrą Historii Kościoła Powszechnego. Wszedł w skład specjalnego poufnego komitetu ds. obrony autonomii uniwersytetu, powołanego przez Stanisława Estreichera w czasie reform ministra Janusza Jędrzejewicza (1933). Na Międzynarodowym Kongresie Historycznym w Warszawie w 1933 reprezentował Watykan. Miał opinię świetnego wykładowcy. W 1915 został członkiem rzeczywistym, a w 1929 członkiem zwyczajnym Towarzystwa Naukowego Warszawskiego; od 1931 był członkiem-korespondentem PAU. Należał ponadto m.in. do Polskiego Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Przeszłości w Rosji, Towarzystwa Miłośników Historii w Petersburgu, Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Wilnie, Królewskiego Towarzystwa Historycznego w Budapeszcie (członek honorowy). Był odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1925) oraz węgierskim Orderem Zasługi II klasy.
W pracy naukowej ks. Godlewski zajmował się historią nowożytną Kościoła w Polsce oraz polsko-rosyjskimi stosunkami religijnymi. Wiele uwagi poświęcił osobie arcybiskupa mohylewskiego Stanisława Siestrzeńcewicza, zwierzchnika katolików w Rosji; przygotował do wydania listy i dziennik Siestrzeńcewicza. Badał ustosunkowanie duchowieństwa do polskiego ruchu narodowowyzoleńczego w XIX-wiecznej Polsce i Rosji. Odnalazł wiele nieznanych materiałów archiwalnych dotyczących organizacji i działalności Kościoła katolickiego w Rosji. Wydał m.in. Polonica XV et XVI ss. quae in Bibliotheca Caes. R.C. Eccl. Academiae Petropolitanae asservantur (1901), źródła do bibliografii księgozbioru Akademii Duchownej w Petersburgu Monumenta Ecclesiastica Petropolitana (1906-1913, 5 tomów), Documenta ad historiam seminarii principalis Vilnensis pertinentia 1803-1822 (1913-1917). Jako historyk był zwolennikiem teorii o decydującej roli wybitnych jednostek na bieg dziejów; krytykowany przez Jana Nepomucena Fijałka, cieszył się natomiast poparciem (i przyjaźnią) Szymona Askenazego.
Ogłosił szereg prac naukowych, m.in.:
Ponadto opublikował kilka przemówień (Mowa miana przy otwarciu pierwszego gimnazjum polskiego w Kijowie, 1917; Mowa w Katedrze wawelskiej w dniu złożenia prochów Słowackiego, 1927) oraz studia literackie (Il Magnifico, 1936; Dante a Odrodzenie, 1938; Jasnowidze i mistycy paryscy a Robespierre, 1939).
