Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane stronyMichał Grabowski (pseud. Edward Tarsza; ur. 25 września 1804 we wsi Złotyjowie na Wołyniu, zm. 19 listopada 1863 w Warszawie ) – polski powieściopisarz, publicysta i krytyk literacki.
Pierwsze nauki pobierał w Romanowie u jezuitów. W szkole bazyliańskiej w Humaniu przyjaźnił się z Zaleskim i Goszczyńskim, razem z nimi powołując do życia tak zwaną szkołę ukraińską polskiego romantyzmu. Kształcił się w Odessie i Warszawie, gdzie w latach (1822—1825) był urzędnikiem komisji wyznań religijnych i oświecenia, następnie przebywał głównie na Ukrainie. W roku 1863 za rządów Wielopolskiego powołany na dyrektora Komisji Oświecenia i Wyznań.
Pierwsze artykuły krytyczne ogłaszał od roku 1825, obok Mochnackiego był jednym z najwybitniejszych i najbardziej wpływowych krytyków w duchu romantycznym (Myśli o literaturze polskiej, 1828). Po upadku powstania listopadowego coraz bardziej oddalał się od demokratycznych ideałów współtowarzyszy młodości, aby od roku 1841 pod wpływem zwłaszcza przyjaźni z Henrykiem Rzewuskim stać się rzecznikiem poglądów zachowawczych. Zbiorowe wydanie pism krytycznych: Literatura i krytyka (4 tomy, 1837—1840), Korespondencja literacka (2 tomy, 1842—1843), Artykuły literackie, krytyczne i artystyczne (1849), Ukraina dawna i teraźniejsza i Gran Genrich Rzewuski. Z powieści najważniejsze były ukraińskie, zwłaszcza Koliszczyzna i stepy (1838), Stannica hulajpolska (5 tomów, 1840—1841, nowe wyd. 1900-1901) oraz Tajkury, Pan starosta Zakrzewski, Pan starosta Kaniowski, Oblężenie Połocka, Złotomierz i Zamieć w stepach. Z nowszych studiów o Michale Grabowskim najważniejsze są przekłady Tadeusza Grabowskiego, historyka i badacza literatury.
Swoje artykuły krytyczne ogłaszał w czasopismach i tygodnikach takich jak: Astreja, Dziennik Warszawski, Tygodnik petersburski, Rusałka, Pielgrzym i Athenaeum Józefa Ignacego Kraszewskiego.
