| Michał Hieronim Radziwiłł | |
portret Michała Hieronima Radziwiłła pędzla Antona Graffa z 1785 roku |
|
Trąby |
|
| Data urodzenia | 10 października 1744 |
| Miejsce urodzenia | Kraków |
| Data śmierci | 28 marca 1831 |
| Miejsce śmierci | Warszawa |
| Rodzina | Radziwiłł |
| Rodzice | Marcin Mikołaj Radziwiłł Marta Trembicka |
| Małżeństwo | Helena Przezdziecka |
| Dzieci | z Heleną Przezdziecką: Ludwik Mikołaj Radziwiłł Antoni Henryk Radziwiłł Krystyna Magdalena Radziwiłł Michał Gedeon Hieronim Radziwiłł Karol Lukasz Radziwiłł Andrzej Walenty Radziwiłł Aniela Radziwiłł Róża Katarzyna Radziwiłł |
| Odznaczenia | |
Michał Hieronim Radziwiłł herbu Trąby (ur. 10 października 1744, zm. 28 marca 1831 w Warszawie) – wojewoda wileński, książę Świętego Cesarstwa Rzymskiego, miecznik wielki litewski 1771-1775, kasztelan wileński 1775-1790, konsyliarz Rady Nieustającej, targowiczanin. Odznaczony Orderem Orła Białego (1773), Orderem Świętego Stanisława (1773), pruskimi Orderem Czarnego Orła i Orderem Czerwonego Orła, bawarskim Orderem Świętego Huberta, kawaler maltański od 1797[1].
Syn Marcina Mikołaja Radziwiłła i Marty z Trembickich. Brat Józefa Mikołaja Radziwiłła.
Jako dziecko pozostawał zaniedbany aż do ubezwłasnowolnienia chorego umysłowo ojca w roku 1748. Otrzymał staranne wykształcenie. Ożenił się z Heleną Przezdziecką, znaną między innymi z powodu romansu z królem Stanisławem Augustem. Osiedli w Nieborowie.
Właściciel licznych dóbr, zasłynął jako dobry gospodarz. Za jego rządów stawy w położonych k. Ostrowa Wielkopolskiego dobrach przygodzickich stały się jednymi z najznaczniejszych w Polsce i w Europie (ich powierzchnia wynosiła wówczas ok. 700 ha, tj. była porównywalna z obecną). W Nieborowie zgromadził pokaźny zbiór dzieł sztuki.
Był marszałkiem brześciańskim w konfederacji radomskiej. [2] 23 października 1767 wszedł w skład delegacji Sejmu, wyłonionej pod naciskiem posła rosyjskiego Nikołaja Repnina, powołanej w celu określenia ustroju Rzeczypospolitej[3]. Marszałek konfederacji Wielkiego Księstwa Litewskiego, zawiązanej na Sejmie Rozbiorowym w Warszawie w 1773. Jako poseł brzeskolitewski wszedł w skład delegacji wyłonionej pod naciskiem dyplomatów trzech państw rozbiorczych, mającej przeprowadzić rozbiór[4]. Składał podpisy na dokumentach sankcjonujących rozbiory: w 1773 na pierwszym oraz w 1793 na ostatnim sejmie rozbiorowym. Został członkiem Komisji Rozdawniczej Litewskiej, ustanowionej dla likwidacji majątku skasowanego w Rzeczypospolitej zakonu jezuitów[5]. W latach 1773-1775 pobierał miesięcznie 1000 czerwonych złotych z kasy wspólnej trzech dworów rozbiorczych[6]. Na sejmie grodzieńskim w 1793 roku został mianowany przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego członkiem deputacji do traktowania z posłem rosyjskim Jakobem Sieversem. [7] Sejm grodzieński (1793) nominował go do Rady Nieustającej i Komisji Edukacji Narodowej.[8]
W 1773 został kawalerem Orderu Świętego Stanisława[9].
Za pieniądze, które otrzymał od Rosji za złożenie podpisów pod aktami rozbiorowymi, kupił pałac w Nieborowie wraz z otaczającymi go gruntami w roku 1774[10]. Julian Ursyn Niemcewicz napisał o Michale, że był to w ostatnim sposobie samolub, zły obywatel, nieuczynny.
W 1812 roku przystąpił do Konfederacji Generalnej Królestwa Polskiego. [11]
Miał pięciu synów, w tym Antoniego Henryka Radziwiłła i Michała Gedeona Radziwiłła, oraz trzy córki.
Zmarł w Warszawie w wieku 87 lat. Pochowano go w Nieborowie. Był najprawdopodobniej ostatnim żyjącym senatorem świeckim Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
| Poprzednik Karol Stanisław Radziwiłł Panie Kochanku |
Marszałek Sejmu I Rzeczypospolitej 1773-1775 |
Następca Andrzej Mokronowski Andrzej Ignacy Ogiński |