Michałkowice (śl. Michoukowicy, niem. Michalkowitz, ros. Михалковице) – dzielnica miasta Siemianowice Śląskie o charakterze mieszkaniowo-przemysłowo-rolniczym. Znajduje się na północno-zachodnich obrzeżach miasta. Zajmuje powierzchnię 545,5 ha, zamieszkuje ją 15532 mieszkańców (2001 r.). Gęstość zaludnienia 2847 m/km². Kod pocztowy 41-103.
- Osiedle Przyjaźni
- Osiedle Fabud
- Osiedle Bohaterów Września (pot. "Pegeery")
- Osiedle Robotnicze (pot. "osiedle za kościołem", daw. "osiedle im. A. Zawadzkiego")
- Maroko (zachodnia część Osiedla Robotniczego składająca się z kilkudziesięciu dwurodzinnych domków mieszkaniowych, z począktów XX. w.)
- Osiedle im. Witolda Budryka (pot. Falklandy)
- Osiedle przy ul. Bytomskiej
- Osiedle Basztowe
- Michałkowice to jedna z najstarszych dzielnic Siemianowic Śląskich.
- Na terenie Michałkowic znajduje się również jedna z najstarszych parafii rzymskokatolickich na Górnym Śląsku. Z niej wyodrębniły się między innymi parafie: Siemianowice, Bańgów, Przełajka, Maciejkowice, Józefowiec, Bytków.
- Nazwa pochodzi od imienia męskiego Michał, który według legendy był kiedyś właścicielem tej osady. Miejscowa legenda głosi, że Michał wraz z dwoma swoimi braćmi, Siemionem i Maciejem, był rybakiem.
- W czasie, gdy Górny Śląsk należał do Prus i Niemiec Michałkowice nosiły nazwę Michalkowitz.
- Ważniejsze daty:
- 1274 – pierwsza niepotwierdzona w innych źródłach wzmianka o parafii w Michałkowicach
- 1290-1310 – przypuszczalne założenie parafii i zbudowanie pierwszego kościoła w Michałkowicach
- 1326 – w dokumencie kolektora papieskiego Andrzeja z Verolo mowa jest o opuszczonym kościele we wsi Michałkowice, co wskazuje, że istniał już znacznie wcześniej, a Michałkowice już wtedy były wsią parafialną, jedną z najstarszych w kasztelanii bytomskiej
- 1402 – Maciej Wrochlik z Bytkowa funduje drugi kościół parafialny w Michałkowicach
- 1421 – powstanie pierwszej w Siemianowicach szkoły przy kościele i parafii w Michałkowicach
- 1520 – w ciągu XVI wieku, aż do wyczerpania złóż, górnictwo kruszcowe na terenie dominalnym Michałkowic
- 1651 – podział terenów Michałkowic na trzech braci Mieroszewskich i późniejsza częściowa wyprzedaż ziemi przez Rheinbabenów powoduje odłączenie części Michałkowic w rejonie dzisiejszych Sadzwek. Odcięta ziemia nazwana później została Michałkowice II
- 1786 – zbudowanie murowanego kościoła w Michałkowicach, konsekrowanego 21 października 1787 r.
- 1803 – założenie przez Rheinbabenów na polach "Michałkowic II" kopalni "Fanny"
- 1845 – budowa cynkowni, huty "Teresa" na gruntach "Michałkowice II"
- 1853 – początek budowy wąskotorowej kolei przemysłowej biegnącej z Bytomia Karbia przez Michałkowice do Bogucic
- 1856 – powiększenie przez ks. Antoniego Stabika fary św. Michała Archanioła (dostawienie trzech kaplic) oraz założenie obecnego cmentarza
- 1870 – powstanie kopalni "Chassee" na terenie dóbr "Michałkowice II"
- 1882 – powstanie biblioteki Towarzystwa Czytelni Ludowych w Michałkowicach
- 1887 – na terenie Michałkowic uruchomienie kopalni "Max"
- 1902-1904 – na miejscu XVIII-wiecznej, barokowej świątyni pw. Św. Michała Archanioła wzniesienie w Michałkowicach neoromańskiego kościoła pod tym samym wezwaniem
- 1910 – Konsekracja kościoła pw. Św. Michała Archanioła przez kardynała Georga Koppa
- 1936 – przemianowanie kopalni "Max" na "Michał"
- 1939 – w nocy z 31 sierpnia na 1 września na kopalni "Michał" początek II wojny światowej. Dywersyjny oddział Freikorpsu zajmuje teren kopalni i zostaje wyparty dopiero po ciężkich walkach przez oddział regularnego wojska polskiego oraz miejscowych powstańców i harcerzy.
- 1951 – włączenie gminy Michałkowice (z dzielnicą Bytków) do powstającego powiatu miejskiego Siemianowice Śląskie
- 1961 - powstanie pierwszego Zakładu Przeróbczego Haldex przy KWK "Michał"
- 1972 – połączenie KWK "Michał" i KWK "Siemianowice"
- 1994 – uroczyste pożegnanie KWK "Michał"
- 1998 – likwidacja KWK "Michał"
Zameczek w parku "Górnik"
[edytuj] Krzyże, kapliczki
- krzyż przy ul. Żeromskiego
- krzyż przy ul. Tarnogórskiej
- krzyż przy ul. Hadamika
- grupa ukrzyżowania przy kościele św. Michała Archanioła
- kapliczka przy ul. E. Orzeszkowej
- kapliczka przy ul. Kościelnej
- kapliczka przy ul. S. Żeromskiego
- kapliczka Rheinbabenów na cmentarzu michałkowickim (ulica Michałkowicka)
- kaplica "Jezus w ogrójcu" przy drodze na cmentarz
- obelisk przy ul. E. Orzeszkowej
- tablica pamiątkowa na os. Obrońców Kopalni "Michał"
- tablica upamiętniająca ofiary II wojny światowej w kościele św. Michała Archanioła
- tablice pamiątkowe upamiętniające ważne rocznice w kościele św. Michała Archanioła
[edytuj] Obiekty przyrodnicze
[edytuj] Przedsiębiorstwa
[edytuj] Komunikacja i transport
[edytuj] Komunikacja autobusowa
Obecnie w Michałkowicach znajduje się 12 przystanków KZK GOP, przez które przebiega 22 linii: 5, 22, 30 30N, 42, 43, 72, 74, 91, 96, 98, 110, 119, 133, 168, 170, 196, 222, 663, 664, 665 i 974, łączących dzielnicę z wszystkimi dzielnicami Siemianowic Śląskich, jak również z innymi głównymi miastami Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego.
[edytuj] Transport kolejowy
[edytuj] Kolej normalnotorowa
Przez Michałkowice przebiegają następujące linie kolejowe:
Obecnie, na istniejących liniach prowadzony jest wyłącznie ruch towarowy.
[edytuj] Kolej wąskotorowa
W latach 1854-1857 zakończono budowę linii kolei wąskotorowej o prześwicie toru 785 mm z Bytomia Karbia przez Rozbark, Maciejkowice, Siemianowice do Szopienic i Bogucic. Linia przebiegała przez Michałkowice od strony Maciejkowic nasypem kolejowym wzdłuż ogródków działkowych "Malwa", gdzie zlokalizowana była stacja węzłowa Bytków (4 tory stacyjne, 3 tory bocznicowe). Od stacji Bytków w stronę Siemianowic odgałęziały się dwa tory szlakowe, które przecinały ul. Oświęcimską w miejscu lokalizacji przejazdu kolejowego kat.A. Lewy tor przebiegał między Zakładami Kotłomontaż a Parkiem Górnik w kierunku bocznic KWK "Michał" (czynna w latach 1901-1998) i "HALDEX" (czynna w latach 1963-1994). Prawy tor prowadził nasypem kolejowym wzdłuż ogródków działkowych "Szarotka" w stronę Siemianowic i dalej do Szopienic.
Od roku 1998 rozpoczyna się okres kursowania wąskotorowych pociągów turystycznych z Siemianowic Śląskich do Kopalni Zabytkowej w Reptach, Skansenu maszyn parowych w Tarnowskich Górach i nad Zalew Chechło w Miasteczku Śląskim. W tym celu zbudowano dwa perony dla pasażerów "Bytków" i "Siemianowice Śląskie Wąskotorowe". Pierwszy zlokalizowany był przy przejeździe kolejowym przy ul. R. Traugutta i ul. Oświęcimskiej w Michałkowicach, drugi zaś przed bocznicą KWK Siemianowice Szyb Richter przy ul. Wieczorka. W roku 2000 GKW zakupiły wagon motorowy MBd1-281, który obsługiwał planowe kursy pasażerskie pod nazwą Bytomka w relacji Siemianowice Śl. Wąsk.-Bytków-Maciejkowice-Bytom. Rok 2000 zapisał się w historii Michałkowic jako data uruchomienia pierwszego planowego pasażerskiego połączenia kolejowego z Michałkowic do Bytomia i Siemianowic Śląskich.
Wykaz bocznic Górnośląskich Kolei Wąskotorowych na terenie Michałkowic w latach 1854-1990:
- Kopalnia Węgla Kamiennego "Siemianowice" Ruch III (KWK "Michał") (od 1901),
- Polsko-Węgierska Górnicza Spółka Akcyjna "HALDEX" Zakład Michał (od 1963),
- Okręgowe Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Kotłownia "Bytków" (od 1960 do 1983),
- Kamieniołom Michałkowice (od 1890 do 1945).
- Szkoły podstawowe
- Szkoła Podstawowa nr 4 (Zespół Szkół nr 4)
- Szkoła Podstawowa nr 13
- Szkoła Podstawowa dla Dorosłych (ZSOiZ nr 2)
- Gimnazja
- Gimnazjum nr 2
- Gimnazjum nr 7 (Zespół Szkół nr 4)
- Gimnazjum dla Dorosłych (ZSOiZ nr 2)
- Szkoły ponadgimnazjalne
- Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych nr 2
- Zasadnicza Szkoła Zawodowa nr 2
- III Liceum Profilowane
- IV Liceum Ogólnokształcące
- Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych
- Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych
[edytuj] Kultura, Rekreacja,
- Corocznie odbywa się w na terenie parafii św. Michała Archanioła w Michałkowicach we wrześniu śląski festyn "MichałFest".
- Na festynach, świętach i i różnego rodzaju uroczystościach obchodzonych na terenie Michałkowic często artystycznie udziela się artysta Józef Skrzek
- Park Górnik z placem zabaw, Zameczkiem, stawem i trasami rowerowymi
[edytuj] Obiekty sportowe
[edytuj] Kluby sportowe
[edytuj] Bibliografia
[edytuj] Zobacz też
Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
.gif&filetimestamp=20100224215418)
