Mieczysław Ledóchowski

Mieczysław Halka-Ledóchowski
kardynał prezbiter prymas Polski
Kraj działania	Polska
Data i miejsce urodzenia	29 października 1822 Górki
Data i miejsce śmierci	22 lipca 1902 Rzym
arcybiskup metropolita poznański i gnieźnieński oraz prymas Polski
Okres sprawowania	1866–1886
prefekt Kongregacji Rozkrzewiania Wiary
Okres sprawowania	1892–1902
Wyznanie	katolickie
Kościół	rzymskokatolicki
Prezbiterat	13 lipca 1845
Nominacja biskupia	30 września 1861
Sakra biskupia	3 listopada 1861
Kreacja kardynalska	15 marca 1875 Pius IX
Kościół tytularny	S. Lorenzo in Lucina
Multimedia w Wikimedia Commons

Sukcesja apostolska
Data konsekracji	3 listopada 1861
Konsekrator	Camillo di Pietro
Współkonsekratorzy	Salvatore Vitelleschi Alessandro Franchi
Konsekrowani biskupi Józef Cybichowski 27 października 1867 Jan Chryzostom Janiszewski 23 lipca 1871 Jan Puzyna 25 marca 1886

Mieczysław Ledóchowski herbu Szaława, właśc. Mieczysław Halka-Ledóchowski (ur. 29 października 1822 w Górkach, zm. 22 lipca 1902 w Rzymie) – polski biskup rzymskokatolicki, arcybiskup metropolita poznański i gnieźnieński oraz prymas Polski w latach 1866–1886, prefekt Kongregacji Rozkrzewiania Wiary w latach 1892–1902, kardynał prezbiter od 1875.

Życiorys

Urodził się w Górkach koło Klimontowa jako syn ziemianina Józefa Zachariasza Ledóchowskiego i Rozalii z Zakrzewskich. Uczył się w gimnazjach w Radomiu i Warszawie, a następnie w warszawskim Seminarium Świętokrzyskim. Studia rozpoczął jednocześnie na Uniwersytecie Gregoriańskim i w Accademia dei Nobili Ecclesiastici w Rzymie, kończąc je w 1847 uzyskaniem tytułu doktora obojga praw. Jeszcze podczas studiów w 1845 przyjął święcenia kapłańskie. Po studiach rozpoczął pracę w dyplomacji watykańskiej, działając m.in. w Belgii, Portugalii i Ameryce Południowej.

W 1861 otrzymał sakrę biskupią jako tytularny arcybiskup tebański. W 1864 papież Pius IX uczynił Ledóchowskiego biskupem koadiutorem przy arcybiskupie metropolicie poznańskim i gnieźnieńskim Leonie Przyłuskim. Pomimo oporu zarówno kapituły poznańskiej jak i gnieźnieńskiej oraz sprzeciwu lokalnych władz pruskich 24 kwietnia 1866, po śmierci poprzednika, objął oba trony biskupie.

W pierwszym okresie sprawowania urzędu zyskał sobie życzliwość władz pruskich, zobowiązując się do powstrzymywania Kościoła od popierania ruchów narodowych, zwiększenia udziału Niemców w zarządzie diecezji i wychowaniu kleryków w duchu lojalności wobec państwa pruskiego. Podczas wyborów w 1867 i w okresie kampanii przedwyborczej zakazywał organizowania nabożeństw o charakterze narodowym, a także walczył z działaczami, szczególnie liberalnymi, takimi jak Karol Libelt. Zyskał sobie w tym czasie tak duże zaufanie władz pruskich, że doprowadził do dymisji niesprzyjających mu urzędników władz lokalnych. Równocześnie w społeczeństwie polskim traktowany był niechętnie lub wręcz wrogo. Podczas soboru watykańskiego I prowadził aktywną działalność na rzecz utrzymania świeckiej władzy papieża.

Od całkowicie ugodowej polityki Ledóchowski odszedł dopiero w okresie Kulturkampfu, gdy w 1873 nie zgodził się na zniesienie języka polskiego w nauce religii, a także mianował urzędników diecezjalnych wbrew zaleceniom władz niemieckich. Nie zgodził się również na państwową kontrolę kształcenia księży, co doprowadziło do zamknięcia seminariów w Poznaniu i Gnieźnie. Pomimo wysokich kar finansowych nie zaprzestał działalności na rzecz utrzymania niezależności Kościoła od państwa, co doprowadziło w końcu do uwięzienia go w 1874 w Ostrowie Wielkopolskim. Uwięzienie sprawiło, że stał się bardzo popularny wśród polskich diecezjan. Jego polityka przez cały ten czas była wspierana przez papieża, co zostało potwierdzone nadaniem mu w 1875 godności kardynała. Nominację kardynalską dostarczyć potajemnie miał mu ks. Edmund Radziwiłł. Kardynałów, w myśl prawa niemieckiego traktowano na równi z członkami rodziny królewskiej i nie można ich było więzić, więc w 1876 zwolniono arcybiskupa, nakazując jednocześnie opuszczenie kraju. Ledóchowski udał się do Watykanu, skąd zarządzał diecezjami przez tajnych delegatów. W 1878 jako jedyny kardynał polski w XIX wieku wziął udział w konklawe, podczas dwóch pierwszych głosowań otrzymał po jednym głosie. Głosował na niego belgijski prymas kardynał Victor August Dechamps, który w ten sposób chciał uhonorować jego postawę podczas uwięzienia. Gdy rozpoczęły się negocjacje między Niemcami a Watykanem, kardynał musiał się w 1886 zrzec arcybiskupstw. Pozostał w Watykanie, piastując różnorodne stanowiska, w tym od 1892 prefekta Kongregacji Rozkrzewiania Wiary. Pomimo zrzeczenia się godności metropolity poznańsko-gnieźnieńskiego nadal interesował się życiem politycznym Wielkopolski, wspierając nurty konserwatywne i ugodowe, co przyczyniło się do złagodzenia pod koniec jego życia konfliktu z władzami niemieckimi. W 1896 został protoprezbiterem kolegium kardynałów, zyskując tym samym prawo promocji do rangi kardynała biskupa którejś z diecezji suburbikarnych. Odmówił jednak skorzystania z tego prawa twierdząc, że po wymuszonej rezygnacji z archidiecezji poznańskiej i gnieźnieńskiej nie chce być już biskupem żadnej diecezji.

Zmarł 22 lipca 1902 w Rzymie. W 1927 jego prochy spoczęły w katedrze poznańskiej. W Ostrowie uhonorowany pomnikiem przed konkatedrą św. Stanisława.

Baliw Wielkiego Krzyża zakonu maltańskiego.

Bibliografia

• Gąsiorowski A., Topolski J. (red.), Wielkopolski słownik biograficzny, PWN, Warszawa – Poznań 1983, ISBN 83-01-02722-3.

Linki zewnętrzne

• Nota biograficzna Mieczysława Ledóchowskiego na stronie archidiecezji gnieźnieńskiej [dostęp 2012-01-15]
• Mieczysław Ledóchowski w bazie catholic-hierarchy.org (ang.) [dostęp 2012-01-15]

Poprzednik Leon Przyłuski

Prymas Polski 1866–1886

Następca Juliusz Dinder

Poprzednik Gustav Adolf von Hohenlohe-Schillingsfürst

Protoprezbiter 30 października 1896–22 lipca 1902

Następca José Sebastião Neto