Ministerstwo Spraw Wewnętrznych – struktura administracji państwowej Polski Ludowej, która w latach 1954-1990 nadzorowała organy administracyjno-porządkowe oraz kontrolowała działalność organów bezpieczeństwa państwa (od 1956).
W wyniku likwidacji Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego w 1954, zostały powołane dwie odrębne struktury, Komitet do spraw Bezpieczeństwa Publicznego oraz Ministerstwo Spraw Wewnętrznych. Już dwa lata później, czyli w 1956, dokonano następnych zmian, (między innymi) Ustawą z dnia 13 listopada 1956 został rozwiązany Komitet do spraw Bezpieczeństwa Publicznego, a kompetencje dotychczas mu podległe – walka ze szpiegostwem, dywersją, terrorem, oraz inne wrogie działania skierowane przeciwko PRL, przeszły w zakres działań Ministerstwa Spraw Wewnętrznych.
[edytuj] Zmiany w strukturze w 1956
W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 13 listopada 1956, ustalono następujące jednostki organizacyjne MSW –
Jednostki o charakterze pionów organizacyjnych
- Komenda Główna Milicji Obywatelskiej
- Komenda Główna Straży Pożarnych
- Komenda Główna Terenowej Obrony Przeciwlotniczej
- Główny Zarząd Geodezji i Kartografii
- Centralny Zarząd Służby Zdrowia
Jednostki Organizacyjne Wojsk Wewnętrznych
- Dowództwo Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego
- Dowództwo Wojsk Ochrony Pogranicza
- Zarząd Informacji Wojsk Wewnętrznych
Pozostałe jednostki Ministerstwa
- Jednostki związane ze Służbą Bezpieczeństwa
- Gabinet Ministra
- Główny Inspektorat
- Departament I (ds. wywiadu)
- Departament II (ds. kontrwywiadu)
- Departament III (do spraw walki z działalnością antypaństwową w kraju)
- Departament IV (organizacje religijne i mniejszości narodowe)
- Departament V (przemysł, Solidarność w zakładach pracy)
- Departament VI (rolnictwo, gospodarka żywnościowa)
- Departament Społeczno-Administracyjny)
- Departament Wojskowy
- Biuro Nadzoru nad Orzecznictwem Karno-Administracyjnym
- Biuro Paszportów Zagranicznych
- Biuro Ochrony Rządu
- Biuro T (Techniki Operacyjnej)
- Biuro Ewidencji Operacyjnej
- Biuro A (szyfrów)
- Biuro B (obserwacji zewnętrznej)
- Biuro W (perlustracji i korespondencji)
- Biuro Śledcze
- Biuro Rejestracji Cudzoziemców
- Departament Kadr i Szkolenia
- Główny Inspektorat Ochrony Przemysłu
- Samodzielny Wydział Organizacji
- Jednostki usługowe
- Departament Finansowy
- Departament Inwestycji
- Zarząd Zaopatrzenia
- Zarząd Transportowy
- Zarząd Łączności
- Zarząd Uzbrojenia
- Zarząd Organizacyjno-Wojskowy
- Zarząd Spraw Socjalnych i Kultury
- Centralne Archiwum Ministerstwa Spraw Wewnętrznych
- Główny Inspektorat Ochrony Przemysłu
- Zarząd Administracyjno-Gospodarczy
- Biuro Głównego Komitetu Przeciwpowodziowego
Do Wojewódzkich Komend Milicji Obywatelskiej włączono następujące jednostki organizacyjne
- Wydział II (ds. kontrwywiadu)
- Wydział III (ds. działalności antypaństwowej w kraju)
- Wydział (Samodzielna sekcja) Ewidencji Operacyjnej)
- Wydział (Samodzielna sekcja) (T) Techniki Operacyjnej
- Wydział (Samodzielna sekcja) (B) Obserwacji
- Wydział (Samodzielna sekcja) Śledczy
- Samodzielna Sekcja W (perlustracji i korespondencji)
- Samodzielna Sekcja A (szyfrów)
Do Powiatowych Komend Milicji Obywatelskiej włączono Referaty ds. kontrwywiadu i walki z działalnością antypaństwową w kraju
[edytuj] Szefowie służb MSW na 25 maja 1982
- Minister – gen. dyw. Czesław Kiszczak
- I Zastępca Ministra Podsekretarz Stanu – gen. dyw. Bogusław Stachura
- Szef Służby Bezpieczeństwa, Podsekretarz Stanu – gen. bryg. Władysław Ciastoń
- Szef Służby Wywiadu i Kontrwywiadu podsekretarz stanu – gen. bryg. Władysław Pożoga
- Szef Służby Zabezpieczenia Materiałów podsekretarz stanu – gen. bryg. Stanisław Zaczkowski
- Komendant Główny Milicji Obywatelskiej – gen. bryg. Józef Beim
- Szef Wojsk MSW Dyrektor Generalny – gen. bryg. L. Czybiński
- Szef Służby Kadr i Doskonalenia Zawodowego Dyrektor Generalny – gen. bryg. B. Jedynak
- Szef Służby Zabezpieczenia Operacyjnego Dyrektor Generalny – gen. bryg. K. Straszewski
- Szef Służby Polityczno-Wychowawczej Dyrektor generalny – gen. bryg. E. Tarała
[edytuj] Schemat organizacyjny MSW w dniu 15 lutego 1990
- Minister Spraw Wewnętrznych
- Polityczny Komitet Doradczy Ministra Spraw Wewnętrznych
- Sekretariat Polityczny Komitetu Doradczego Ministra SW
- Komitet Koordynacyjny Rady Ministrów ds. przestrzegania prawa
- I Zastępca Ministra SW
- Zespół Doradców
- Podsekretarz Stanu
- Gabinet Ministra
- GIM
- Departament Finansów
- Nieetatowy Zespół Doradców ds. Reformy Systemu Bezpieczeństwa Państwa
DEPARTAMENTY I SŁUŻBY
- Szef Służby Wywiadu i Kontrwywiadu
- Departament Wywiadu
- Departament Kontrwywiadu
- Biuro Szyfrów
- Wojska Ochrony Pogranicza
- Szef Służby Bezpieczeństwa
- Departament Społeczno-Administracyjny
- Biuro Prawne
- Zarząd I MOB
- Rzecznik Prasowy
- Wydział Prasowy
- Szef Służby Milicji Obywatelskiej
- Departament Prewencji i Porządku Publicznego
- Departament Kryminalny
- Biuro Informacji i Planowania Działalności MO
- Biuro Ruchu Drogowego
- Biuro Dochodzeniowe-Śledcze
- Instytut Kryminalistyki
- Przejściowe Biuro Paszportów
- Szef Służby Kadr i Szkolenia Wychowawczego
- Szef Służby Zabezpieczenia Operacyjnego
- Departament Techniki
- Biuro B – Obserwacji
- Zarząd Łączności Ministerstwa Spraw Wewnętrznych
- Biuro C – Centralne Archiwum
- Departament PESEL
- Rada Naukowo Techniczna
- Szef Służby Zabezpieczenia Materiałowego
- Departament Gospodarki Materiałowo Technicznej
- Departament Inwestycji
- Departament Zdrowia i Spraw Socjalnych
- Zarząd Administracyjno-Gospodarczy
- Komenda Główna Straży Pożarnych
[edytuj] Stan osobowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych PRL
Dane pochodzą z lat 1980-1990.
[edytuj] Ministrowie bezpieczeństwa publicznego
[edytuj] Ministrowie spraw wewnętrznych PRL
- Władysław Wicha, (ur. 1904, zm. 1984), (PZPR) od 7 grudnia 1954 do 12 grudnia 1964
- Mieczysław Moczar, (ur. 1913, zm. 1986), (PZPR) od 12 grudnia 1964 do 15 lipca 1968
- Kazimierz Świtała (ur. 1923, zm. 2011), (PZPR) od 15 lipca 1968 do 13 lutego 1971
- Franciszek Szlachcic, (ur. 1920, zm. 1990), (PZPR) od 13 lutego 1971 do 22 grudnia 1971
- Wiesław Ociepka, (ur. 1922, zm. 1973), (PZPR) od 22 grudnia 1971 do 28 lutego 1973
- Stanisław Kowalczyk, (ur. 1924, zm. 1998), (PZPR) od 22 marca 1973 do 8 października 1980
- Mirosław Milewski, (ur. 1928, zm. 2008), (PZPR) od 8 października 1980 do 31 lipca 1981
- Czesław Kiszczak (PZPR) od 31 lipca 1981 do 31 grudnia 1989
[edytuj] Galeria pieczęci
-
Pieczęć: Minister Spraw Wewnętrznych
-
Pieczęć: Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, Centrum Wyszkolenia
-
Pieczęć: MSW, Departament Szkolenia i Doskonalenia Zawodowego
-
Pieczęć: Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, Biuro paszportów
-
Pieczęć: Ministerstwo Spraw Wewnętrznych
[edytuj] Bibliografia
- Henryk Piecuch – Akcje Specjalne: Od Bieruta do Ochaba, Agencja Wydawnicza CB Warszawa 1996
- Henryk Dominiczak – Organy bezpieczeństwa PRL 1944-1990. Rozwój i działalność w świetle dokumentów MSW, Warszawa 1997
- Filip Musiał – Podręcznik bezpieki, IPN Kraków 2007
- Aparat bezpieczeństwa w Polsce. Kadra kierownicza, t.1, 1944-1956, red. K. Szwagrzyk, IPN Warszawa 2004
- Aparat bezpieczeństwa w Polsce. Kadra kierownicza, t.2, 1956-1975, red. P. Piotrowski, IPN Warszawa 2006
- Aparat bezpieczeństwa w Polsce. Kadra kierownicza, t.3, 1975-1990, red. P. Piotrowski, IPN Warszawa 2008
- Instrukcje pracy operacyjnej aparatu bezpieczeństwa (1945-1989), red. T. Ruzikowski, IPN Warszawa 2004
- Aparat bezpieczeństwa w latach 1944-1956. Taktyka, strategia, metody, cz. I: Lata 1945-1947, oprac. A. Paczkowski, Warszawa 1994
- Aparat bezpieczeństwa w latach 1944-1956. Taktyka, strategia, metody, cz. II: Lata 1948-1949, oprac. A. Paczkowski, Warszawa 1996
- Aparat bezpieczeństwa w Polsce w latach 1950-1952. Taktyka, strategia, metody, oprac. A. Dudek, A. Paczkowski, Warszawa 2000
- Aparat bezpieczeństwa w Polsce w latach 1953-1954. Taktyka, strategia, metody, oprac. G. Majchrzak, A. Paczkowski, Warszawa 2004
|
Polskie służby specjalne |
|
| Obecne |
|
 |
|
| Dawne |
|
Cywilne
|
II RP: Biuro Wywiadowcze MSW • Wydział Informacyjny MSW • Inspektorat Defensywy Politycznej Policji Państwowej • Policja Polityczna
PRL: UB (RBP PKWN • MBP • KdsBP) • SB MSW (I, II, III, IV, V, VI, BS, BŚ, A, B, C, T, W, RKW, BP, GIOP, ZOF, BOR)
III RP: UOP
|
|
|
Wojskowe
|
|
|
|
Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
