Mirosława Kruszewska

Mirosława Maria Kruszewska (ur. 4 kwietnia 1950 r. w Gdańsku) - polska poetka emigracyjna, dziennikarz niezależny, krytyk literacki i teatralny, wydawca, badacz literatury emigracyjnej i historii emigracji polskiej w Ameryce, uchodźca polityczny (1981), doktor nauk humanistycznych, członek Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie (Londyn).

Miroslawa Kruszewska

Biografia

Ukończyła filologię polską na Uniwersytecie Gdańskim w 1975 r. ze specjalizacją edytorską i teatrologiczną.

Zaraz po studiach, współpracowała jako krytyk teatralny i literacki z gdańskim tygodnikiem Czas, Dziennikiem Bałtyckim, Głosem Wybrzeża, Gdańskim Almanachem Środowisk Twórczych Punkt, jak również z katolicką prasą warszawską. W roku 1978 opracowała i wydała zapomniany poemat Stanisława Przybyszewskiego Nad morzem, opatrując go słowem wstępnym i przygotowując do druku w Wydawnictwie Morskim w Gdańsku. Debiut poetycki nietypowy, w postaci audycji muzyczno-poetyckiej na antenie Polskiego Radia Gdańsk w roku 1977. Następnie, jej wiersze drukuje prasa Wybrzeżowa i warszawska.

We wrześniu 1981 r. wyjechała wraz z mężem, Bogusławem, i 22-miesięcznym synem, Mieszkiem, z Polski do Austrii. Tam zgłosiła się do obozu dla uchodźców politycznych w Traiskirchen. Trzeciego dnia rano urodził się jej młodszy syn, Konrad Johann. W sierpniu 1982 dostała się do USA - Fargo, North Dakota. W październiku tego samego roku przeniosła się do Houston w Teksasie. Studia doktoranckie odbyła w Chicago pod kierunkiem prof. Michała Bidy. Była doradcą prof. Pauline H. Isacson, dyrektora International Exchange Students Program na University of Wisconsin. Publikowała w londyńskim Dzienniku Polskim, a następnie w emigracyjnch pismach polskich w Stanach Zjednoczonych (Gwiazda Polarna, Nowy Dziennik, Dziennik Chicagowski i Nowojorski, tygodnik Relax, Nowe Życie, My, Miesięcznik Franciszkański i in.), w Kanadzie (High Park, Głos Polski, Echo, Pielgrzym), we Francji (paryska Kultura, Zeszyty Historyczne, Notre Famille), w Australii (Tygodnik Polski).

Obecnie współpracuje głównie z kanadyjskim Głosem Polskim (Toronto), a w USA - z Gwiazdą Polarną i Kurierem Codziennym.

Jej wydawnictwo literackie, Oficyna Poetów i Prozaików (OPiP), ma na swoim koncie bibliofilskie wydania takich pozycji, jak Wybór wierszy ks. Janusza A. Ihnatowicza czy Kazania wakacyjne ks. Stanisława Kowalskiego.

Mirosława Kruszewska jest członkiem londyńskiego Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie. Mieszka z mężem Bogusławem oraz synami, Mieszkiem i Konradem, w Seattle, w stanie Washington, USA.

Twórczość

Kruszewska publikowała pod licznymi pseudonimami. Felietony podpisywała: Koszałek, Marycha, Balbina; publicystykę - ks. Bogusław Malinowski i Peter Zawada; krytykę literacką - Mikołaj Jarociński i Anastazja Jaworska. Wiele artykułów ukazywało się jedynie pod inicjałami mk, mb lub bezimiennie. Publikacje Kruszewskiej, poświęcone początkom osadnictwa polskiego w Ameryce są próbą uporządkowania badań nad historią wychodźstwa polskiego w Stanach Zjednoczonych.

Zbiór poezji Kruszewskiej o tematyce solidarnościowo-emigracyjnej - W pułapce wolności/Trapped in Freedom - wydanie pierwsze ukazało się w Andre R. Poray Book Publishing, New York-Chicago, w 1987, z przeznaczeniem dla odbiorcy krajowego. Dzięki staraniom ks. dr. Zdzisława Peszkowskiego oraz ks. dr. Romana Nira (działacza Pomostu ze środkowego Wisconsin), nakład pierwszego wydania został w całości przekazany do Polski wraz z publikacjami innych twórców emigracyjnych (Ludwiki Czerskiej, Zbigniewa Chałki, Andrzeja Chciuka, Józefa Mackiewicza, Wacława Iwaniuka). Drugie wydanie, w dwujęzycznej wersji polsko-angielskiej, poszerzone i uzupełnione o Juwenilia, ukazało się w Chicago, w 2007. Jej wiersze tłumaczyli m.in. Magnus J. Kryński, Wacław Iwaniuk, William Clark.

Tom W pułapce wolności (wydanie pierwsze) otrzymał m.in. nagrodę im. Józefa Mackiewicza, ufundowaną przez Mariana Święcickiego w ramach nagród literackich przyznawanych przez Towarzystwo Krzewienia Nadziei Oddział Wisconsin (1988).

Wiersze

• W pułapce wolności (Nowy Jork-Chicago 1987)
• Szyderstwa wolności (Houston 1994) /wydanie bibliofilskie numerowane/
• W pułapce wolności. Wyd.II poszerzone (Chicago 2007)
• Przebudzenie na Santorini (Stevens Point 2011)

W przygotowaniu:

• Blaknące konterfekty

Proza

• Te przeklęte Fluchty. Wyjątki z notatnika azylanta (Stevens Point 1985, 1987, Chicago 1993)
• Z teki Koszałka. Felietony z życia emigracji (Chicago 1992)
• Ludzie z Ewangelii. Eseje religijne (Chicago 1993)
• Trudne lata 'Polanderów'. Początki osadnictwa polskiego w Ameryce' (Chicago 1994)

Szkice i studia literackie

• Andrzej Trzebiński. Teoria dramatu (Gdańsk-Toruń 1974)
• Pejzaż ostatni. Szkice o poetach 'Sztuki i Narodu' (Gdańsk 1982, Nowy Jork 1984)
• Skazani na zapomnienie. Szkice o poetach walczącej Warszawy w 40-tą rocznicę Powstania 1944 (Nowy Jork 1984)
• Biegiem w głąb życia. Wacław Bojarski, Andrzej Trzebiński, Tadeusz Gajcy, Zdzisław Stroiński. W 50-tą rocznicę Powstania Warszawskiego

(Chicago 1994)

Ważniejsze prace redakcyjne i wydawnicze

• Stanisław Przybyszewski Nad morzem (Gdańsk 1978)
• Ludwika Czerska Wspomnienia z kraju niewoli (Stevens Point-Chicago 1987)
• Janusz A. Ihnatowicz Wiersze wybrane (Houston 1990)
• Ks. Stanisław Kowalski Kazania wakacyjne (Houston 1990)
• Edward Dusza Ze Skoków do Sulejówka. Nowele emigranckie (Chicago 1995)
• Edward Dusza Zapiski z Jackowa i okolic (Chicago 1995)
• Edward Dusza Topografia umarłego pejzażu (Chicago 2010)

Publikacje w jęz. ang.

• Who Saved Jamestown? The First Poles in Virginia 1608 (Chicago 1982)
• The Polish Americans. By Choice, By Accident, By Force (Nowy Jork 1983)
• Panna Maria. Texas 1854. The Beginning (Nowy Jork 1984)
• Pocahontas Did Not Save Kpt. Smith (Chicago 1985) /Suplement do nauki historii w szkółkach niedzielnych/

Tłumaczenia na jęz. ang.

• Mirosława Kruszewska Forgotten Poets of Warsaw (Stevens Point 1985) /tytuł oryginału Skazani na zapomnienie. Szkice o poetach walczącej

Warszawy/

• Ludwika Czerska Dark Time (Nowy Jork-Stevens Point 1987) /tytuł oryginału Wspomnienia z kraju niewoli/

Udział w pracach zbiorowych

• Od jarmarcznej budy do telewizyjnego ampeksu. Teatralne ścieżki Jerzego Afanasjewa /w:/ Almanach gdańskich środowisk twórczych Punkt 1978 nr 1 s.98-106.
• Z dnia na dzień (Warszawa 1983, s.143-151)
• Kalendarz Gwiazdy Polarnej na rok 1987 (Stevens Point 1986)
• Panna Maria, Twxas - czyli Polacy na uranie (140 lat pierwszej polskiej osady w Ameryce) /w:/ Zeszyty Historyczne ,Paryż 1994, zeszyt 110, s.178-188
• Kalendarz Dziennika Chicagowskiego i Relaxu 1996 (Chicago 1995)
• Kalendarz Polonijny 2010 (Stevens Point 2009)
• Kalendarz Emigranta Polskiego 2011 (Delano 2010)

Nagrody

• 1973 - wyróżnienie w Dziale Poezji w VI Ogólnopolskim Studenckim Konkursie Literackim w Katowicach za wiersz o Van Goghu pt. Vincent
• 1974 - pierwsza nagroda w XI Ogólnopolskim Sympozjum Teatrologicznym w Toruniu za pracę pt. Teoria dramatu Andrzeja Trzebińskiego
• 1974 - nagroda w Pamiętnikarskim Konkursie Pracowników Kultury org. przez Tygodnik kulturalny, Spółdzielnię Wydawniczą Książka i Wiedza oraz Ministerstwo Kultury i Sztuki za pracę pt. Do emerytury jeszcze daleko
• 1988 - nagroda im.Józefa Mackiewicza ufundowana przez Mariana Święcickiego w ramach nagród literackich przyznawanych przez Towarzystwo Krzewienia Nadziei Oddział Wisconsin, USA
• 1991 - nagroda The Maria Dusza Memorial Fund za publicystykę dokumentalno-interwencyjną o tematyce emigracyjnej
• 2011 - Medal Ignacego J. Paderewskiego przyznany przez Stowarzyszenie Weteranów Armii Polskiej w Ameryce za publicystykę w służbie narodu
• 2011 - nagroda Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie za wiersz Sen

Bibliografia

1. "Who's Who in Polish America", Bicentennial Publishing Corp., 1 edycja, Nowy Jork 1996-1997.
2. "Informator Nauki Polskiej", Tom 5: "Polscy uczeni za granicą", Wydanie XXVI, Ośrodek Przetwarzania Informacji, Warszawa 1996.
3. www.polishamericanpoetry.com
4. Nota o autorze /w:/ Mirosława Kruszewska "W pułapce wolności", wyd. pierwsze, Andre R.Poray Book Publishing, New York-Chicago 1987
5. Wstęp i nota o autorze /w:/ Mirosława Kruszewska "W pułapce wolności/Trapped in Freedom", wyd. drugie poszerzone, [dwujęzyczne pol.-ang.], DSP Chicago 2007
6. „Polska poezja emigracyjna na przełomie wieków: ‘W pułapce wolności’ Mirosławy Kruszewskiej /w:/ „Kurier Chicago”, 1-7 października 2010 nr 39 s. 40-43