Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
Mityng Solidarności z Bośnią i Hercegowiną 1996 – zawody lekkoatletyczne, które odbyły się 9 września na stadionie Koševo w Sarajewie.
W zawodach rozegranych na wyremontowanym po oblężeniu miasta stadionie Koševo, który w 1984 był areną ceremonii otwarcia i zamknięcia zimowych igrzysk olimpijskich[1], wystąpili – charytatywnie – zawodnicy z 27 krajów[2]. Zawody obserwowało 50 000 widzów[3]. Promotorem imprezy był ówczesny prezydent IAAF Włoch Primo Nebiolo, a zawody były pierwszym wydarzeniem sportowym w mieście po zakończeniu wojny i oblężenia[4]. Mityng miał pokazać zaangażowanie Międzynarodowego Stowarzyszenia Federacji Lekkoatletycznych (IAAF) w działania na rzecz pokoju i zrozumienia między narodami[5]. IAAF oraz Międzynarodowy Komitet Olimpijski przekazali w sumie ok. 1,5 miliona dolarów amerykańskich na odbudowę miasta i stadionu[2].
Spis treści |
W marcu 1992 odbyło się w Bośni i Hercegowinie referendum, w którym ponad 64% głosujących opowiedziało się za odłączeniem od Jugosławii i stworzeniem niepodległego państwa[6]. Głosowanie zostało zbojkotowane przez Serbów, stanowiących około połowy ówczesnej ludności Bośni i Hercegowiny, ponieważ było niezgodne z konstytucją Federalnej Republiki Jugosławii[7]. 5 kwietnia 1992 Bośnia i Hercegowina proklamowała niepodległość, po czym szybko została uznana przez wspólnotę międzynarodową[8][9]. Po tych wydarzeniach góry otaczające położone w dolinie rzeki Miljacka miasto zostały zajęte przez liczące ok. 18 000 żołnierzy wojska serbskie – 2 maja 1992 siły serbskie całkowicie zablokowały miasto[10][11].
W sierpniu 1995 po drugiej masakrze na Markale siły międzynarodowe przystąpiły do działań – 30 sierpnia NATO i ONZ rozpoczęły operację Deliberate Force ukierunkowaną na serbskie pozycje wokół Sarajewa[6]. Atakowane były składy amunicji oraz cele militarne. Powolne wypieranie z Sarajewa Serbów pozwoliło na ponownie uruchomienie w mieście sieci centralnego ogrzewania, elektryczności i bieżącej wody. 14 grudnia 1995 w Paryżu podpisano układ z Dayton, który przyniósł kres oblężeniu. 22 grudnia 1995 tysiące Serbów opuściło okolice Sarajewa, a 29 lutego 1996 siły serbskie ostatecznie opuściły rejon miasta[6].
Wedle szacunków w czasie oblężenia w mieście zginęło lub zaginęło ok. 10 000 osób (w tym 1500 dzieci), a dodatkowo liczba rannych została oszacowana na ok. 56 000 osób w tym ok. 15 000 dzieci[12][13][14]. W skutek działań wojennych i przymusowej migracji liczba mieszkańców stolicy Bośni i Hercegowiny zmniejszyła się w 1996 roku w stosunku do początku oblężenia o 64%[15].
Idea przeprowadzenia zawodów narodziła się na początku maja 1996, a jej propagatorem był szef IAAF Primo Nebiolo[16]. W maju 1996 IAAF podpisał umowy z włoską firmą Mondo na rekonstrukcję bieżni stadionu w Sarajewie oraz z władzami Bośni i Hercegowiny na przeprowadzenie 9 września zawodów na odnowionym obiekcie[17]. Koszty organizacyjne podzieliły między siebie Międzynarodowe Stowarzyszenie Federacji Lekkoatletycznych oraz Międzynarodowy Komitet Olimpijski[17]. Z okazji zawodów wydano okolicznościowy znaczek pocztowy, którego cena wynosiła 300 dolarów, a cały dochód ze sprzedaży miał zostać przekazany na rzecz Związku Lekkoatletycznego Bośni i Hercegowiny[17]. Dzięki umowie z Europejską Unią Nadawców zapewniono transmisje telewizyjne z planowych zawodów[16].
Początkowo planowano, że mężczyźni będą rywalizować w biegach na 100, 400, 1500 i 5000 metrów oraz skoku wzwyż, skoku o tyczce i pchnięciu kulą, a kobiety w biegach na 100, 400, 1500, 3000 i 100 metrów przez płotki oraz skoku w dal i rzucie oszczepem[16].
7 września w Mediolanie odbył się finał Grand Prix IAAF[18] – z tych zawodów lotem czarterowym do Bośni i Hercegowiny miało udać się ponad 100 czołowych lekkoatletów[4]. Z wyjazdu na Bałkany zrezygnował dwa dni przed zawodami mistrz olimpijski w biegu na 400 metrów Amerykanin Michael Johnson, który swoją decyzję argumentował obawami o bezpieczeństwo[4]. Algierczyk Noureddine Morceli, który na igrzyskach w Atlancie wygrał bieg na 1500 metrów zrezygnował z wyjazdu z powodu ataku grypy[4]. Rekordzista świata w trójskoku Brytyjczyk Jonathan Edwards nie pojechał do Sarajewa mimo wcześniejszych zapowiedzi, ponieważ w programie zawodów zabrakło jego konkurencji[4]. W ostatniej chwili ze startu wycofała się także Rosjanka Swietłana Mastierkowa[4]. Postawę zawodników, którzy zrezygnowali ze startu w Sarajewie skrytykował szef IAAF Primo Nebiolo[4].
Wśród zawodników, którzy nie zrezygnowali z przyjazdu do Sarajewa znaleźli się m.in. mistrzowie olimpijscy z Atlanty: Kenijczyk Daniel Komen, Amerykanin Charles Austin oraz Szwedka Ludmiła Engquist[4]. Komen, w wywiadzie udzielonym światowej federacji lekkoatletycznej na początku września, powiedział:
Jonathan Edwards w sierpniu 1996 zaapelował na łamach włoskiego dziennika Corriere della Sera do zawodników, którzy nie chcieli lub obawiali się wyjazdu do Bośni i Hercegowiny mówiąc:
 |
Sportowcy dotarli do Sarajewa samolotem z Mediolanu popołudniu w niedzielę 8 września i zostali zakwaterowani w znajdującym się w centrum miasta hotelu sieci Holiday Inn[21], w którym podczas wojny mieszkali zagraniczni dziennikarze[22].
Kierownikiem komitetu organizacyjnego był premier Bośni i Hercegowiny Haris Silajdžić[21]. Mityng odbył się w poniedziałek 9 września[23]. Na stadion przybyli m.in. prezydent Bośni i Hercegowiny Alija Izetbegović oraz zastępca szefa MKOlu Australijczyk Kevan Gosper, który zastąpił chorego Hiszpana Juana Antonio Samarancha[24]. W słowach wstępnych Primo Nebiolo powiedział:
Słowa Włocha zostały przyjęte owacją i płaczem[23]. Podczas uroczystego otwarcia stadionu na płycie obiektu wystąpiły tańczące dzieci[23], a odnowiony ze środków MKOl i IAAF stadion[2] został oficjalnie otwarty i przekazany przez światową federację Związkowi Lekkoatletycznemu Bośni i Hercegowiny[3].
Zawody rozpoczęły się o godzinie 15:30 czasu środkowoeuropejskiego[21]. Podczas mityngu Kenijczyk Vincent Malakwen uzyskał najlepszy na świecie wynik w 1996 w biegu na 1000 metrów – 2:15,89, czym poprawił swój rekord życiowy o 0,31 s[24]. Lekkoatleci wyjechali z miasta wieczorem 9 września[21]. Amerykański skoczek wzwyż Charles Austin powiedział po opuszczeniu Sarajewa:
Mityng był niezwykle trudną i kosztowną do zorganizowania misją ruchu lekkoatletycznego w mieście, które w ostatnich latach było areną przemocy[23]. Zawodnicy, którzy wystartowali w Sarajewie nie otrzymali żadnych nagród finansowych ani rzeczowych – nagrodą dla nich miały być uśmiech i łzy, które mieli zapamiętać na całe życie[23].
| Konkurencja: | 1. miejsce | Rezultat | 2. miejsce | Rezultat | 3. miejsce | Rezultat | Źródło |
| Bieg na 100 m |  Osmond Ezinwa |
10,34 |  Darren Campbell |
10,52 | Deji Aliu |
10,67 | [24] |
| Bieg na 400 m | Sunday Bada |
46,25 |  Samson Yego |
46,66 |  Norberto Téllez |
46,85 | [24] |
| Bieg na 1000 m | Vincent Malakwen |
2:15,89 | William Tanui |
2:16,60 | Robert Kibet |
2:16,80 | [24] |
| Bieg na 1500 m |  Hicham El Guerrouj |
3:34,38 | Daniel Komen |
3:35,16 | John Kosgei |
3:35,78 | [24] |
| Bieg na 2000 m | John Mayock |
5:00,91 | Salah Hissou |
5:00,95 | Ismaïl Sghyr |
5:02,69 | [24] |
| Skok wzwyż |  Charles Austin |
2,27 |  Steinar Hoen |
2,24 |  Wolfgang Kreißig |
2,21 | [24] |
| Skok o tyczce |  Maksim Tarasow |
5,70 | Pat Manson |
5,50 | Igor Trandienkow |
5,50 | [24] |
| Rzut młotem |  Balázs Kiss |
77,60 | Ilja Konowałow |
75,48 | Zsolt Németh |
72,30 | [24] |
| Konkurencja: | 1. miejsce | Rezultat | 2. miejsce | Rezultat | 3. miejsce | Rezultat | Źródło |
| Bieg na 100 m | Chioma Ajunwa |
11,43 | Marina Trandienkowa |
11,52 |  Żanna Pintusewicz |
11,69 | [24] |
| Bieg na 400 m | Olabisi Afolabi |
53,60 |  Orit Kolodni |
53,97 |  Fiorella Ferrari |
56,34 | [24] |
| Bieg na 1500 m |  Carla Sacramento |
4:15,37 | Jekatierina Podkopajewa |
4:15,57 |  Anna Brzezińska |
4:15,82 | [24] |
| Bieg na 100 m przez płotki |  Ludmiła Engquist |
12,78 |  Brigita Bukovec |
12,98 |  Julie Baumann |
13,48 | [24] |
| Skok w dal | Chioma Ajunwa |
6,60 |  Renata Nielsen |
6,24 | Jelena Sinczukowa |
6,16 | [24] |
