Modus tollens

Modus tollens (modus tollendo tollens, łac. sposób zaprzeczający przy pomocy zaprzeczenia) – wnioskowanie logiczne, reguła logiki mówiąca, że jeśli zaakceptujemy, że z $X$ wynika $Y$ oraz że $Y$ jest fałszywe, to musimy zaakceptować też fałszywość $X$.

$[(p \Rightarrow q) \land \lnot q] \Rightarrow \lnot p\,\!$

"Modus tollendo tollens – tryb obalający [...] przez obalenie [...]. Jest to inna postać »sylogizmu kategoryczno-hipotetycznego«. Zastosowania: Jeżeli nie ma śladów uderzeń na zwłokach, a przy tym gdyby zmarły był bity przed śmiercią, to by były ślady uderzeń na zwłokach, tedy nieprawda, że zmarły był bity przed śmiercią." Tadeusz Kotarbiński, Elementy teorii poznania, logiki formalnej i metodologii nauk.

Zobacz też

• prawa rachunku zdań,
• implikacja
• modus ponens.