Monarchizm

To jest artykuł z serii Konserwatyzm    Edmund Burke Nurty i kierunki Konserwatyzm tradycjonalistyczny Konserwatyzm ewolucyjny Paleokonserwatyzm Neokonserwatyzm Konserwatywny liberalizm Narodowy konserwatyzm Konserwatyści na świecie Joseph de Maistre Edmund Burke Friedrich von Gentz Karl Ludwig von Haller Louis Gabriel Ambroise de Bonald Benjamin Disraeli Ronald Reagan Margaret Thatcher Roger Scruton Patrick Buchanan Michael Oakeshott Konserwatyści w Polsce Jacek Bartyzel Michał Bobrzyński Adolf Bocheński Stanisław Estreicher Aleksander Hall Stanisław Mackiewicz Ryszard Legutko Józef Szujski Organizacje Instytut Sobieskiego Stowarzyszenie KoLiber ACU Organizacja Monarchistów Polskich WorldNetDaily Tematy powiązane Prawica Skrajna prawica Monarchizm Eurosceptycyzm Patriotyzm Tradycja Rodzina Wolny rynek Kapitalizm Tradycjonalizm integralny Antykomunizm

Monarchizm (lub rojalizm) – pogląd głoszący, że monarchia jest najlepszym ustrojem politycznym. Monarchizm jest ideologią dążącą do zachowania, ustanowienia, bądź też przywrócenia monarchii w danym państwie. Monarchiści są zwykle powiązani z konserwatyzmem, aczkolwiek zdarzają się wyjątki np. lewicowa Nowa Akcja Rojalistyczna (Francja) czy liberalny Narodowy Ruch "Symeon II" (Bułgaria).

Zwolennicy monarchizmu twierdzą, iż nie chcą władzy dla siebie, więc nie mogą być nazwani partią polityczną. Zazwyczaj mają już swojego kandydata, wywodzącego się z któregoś ze szlacheckich rodów, którego uważają za odpowiedniego monarchę, względnie potomka obalonego wcześniej króla.

Inne nazwy

Termin rojalizm wszedł w użycie w czasie rewolucji francuskiej (1789-1799). Rojaliści francuscy dążyli wówczas do przywrócenia władzy królewskiej, zabiegali na emigracji o pomoc obcych dworów w obaleniu rewolucji, organizowali powstania antyrewolucyjne na terenie kraju, m.in. w Wandei i Paryżu.

I Rzeczpospolita była zarazem i monarchią i demokracją (wyłącznie szlachecką). W Polsce stronników króla nazywano regalistami.

Argumenty monarchistów

Argumenty przytaczane przez monarchistów dla poparcia tej formy rządów:

• władza jest odporna na naciski z zewnątrz
• niemożliwy jest w niej wybór populistów i demagogów
• niemożliwa jest tyrania większości
• monarcha nie ma potrzeby defraudować państwowych pieniędzy, gdyż traktując państwo jako swoją (dziedziczną) własność będzie to uznawał jako działanie pozbawione sensu - nie będzie okradał samego siebie i swoich potomków
• monarchia jest stabilna (władza wędruje jedynie w obrębie dynastii)
• król jest gwarantem wolności, własności; a także ciągłości i przestrzegania prawa (w sytuacjach nadzwyczajnych ma możliwość ustabilizowania ich)
• jest zgodna z prawem naturalnym
• gwarantuje stałość polityki
• monarcha jest żyjącym symbolem narodu i jest mu bliższy niż symbole narodowe
• władca jako "ojciec ojczyzny" jest odpowiedzialny za kraj w większym stopniu niż prezydent
• przyszły monarcha jest od najmłodszych lat szkolony i zaznajamiany z tajnikami rządzenia i przez to jest bardziej kompetentny niż polityk z wyboru.
• dziedziczność motywuje do większej dbałości o państwo - w końcu skutki działań króla będą odczuwalne przez jego potomków

Literatura

• Jacek Bartyzel, Monarchizm, [w:] „Encyklopedia Białych Plam” t. XX, POLWEN, Radom 2000.
• Jacek M. Majchrowski, Ugrupowania monarchistyczne w latach Drugiej Rzeczypospolitej, Wrocław 1988.
• Jacek M. Majchrowski, Polski Ruch Monarchistyczny. Krótki kurs / W: / Ustrój i prawo w przeszłości dalszej i bliższej pod redakcją Jerzego Malca i Wacława Uruszczaka, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2001 .
• Norbert Wójtowicz, Organizacja Monarchistów Polskich jako przejaw młodzieżowej skrajnej prawicy, [w:] „Acta Universitatis Wratislaviensis” 2179, Politologia XXVI, Wrocław 1999, s. 125–142.

Zobacz też

• polscy samozwańcy
• Alexis de Tocqueville
• Sukcesja tronu w Polsce
• Znani polscy monarchiści