Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
| Monaster Zaśnięcia Matki Bożej w Wojnowie |
|
 Cerkiew w Wojnowie, pełniąca równocześnie funkcje cerkwi monasterskiej i parafialnej |
|
| Państwo |  Polska |
| Miejscowość | Wojnowo |
| Kościół | Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny |
| Rodzaj klasztoru | monaster |
| Eparchia | diecezja białostocko-gdańska |
| ihumenia | Agnia (Cicha) |
| Klauzura | nie |
| Typ monasteru | żeński |
| Liczba mniszek (2010) | 4 |
| Obiekty sakralne | |
| Cerkiew | Zaśnięcia Matki Bożej |
| Cerkiew | św. Ambrożego z Optiny i Soboru Świętych Starców Optyńskich |
| Założyciel klasztoru | Aleksandr Awajew, Sawa (Hrycuniak) - reaktywacja |
| Materiał budowlany | drewno, cegła |
| Rok budowy | lata 30. XX w. |
| Data zamknięcia | 1956 |
| Data reaktywacji | 1996 |
|
Położenie na mapie Polski
|
|
| Na mapach: | |
Monaster Zaśnięcia Matki Bożej w Wojnowie – jeden z pięciu żeńskich klasztorów w jurysdykcji Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Znajduje się na terenie diecezji białostocko-gdańskiej.
Pierwsza żeńska wspólnota monastyczna powstała w Wojnowie w latach 30. XX w. z inspiracji Aleksandra Awajewa. Ostatnia mniszka z tej grupy, Lidia (Polakowska), w 1956 przeniosła się do klasztoru na Świętej Górze Grabarce. Dopiero po blisko 40 latach podjęta została próba reaktywacji monasteru, który ponownie rozpoczął działalność na mocy dekretu arcybiskupa białostockiego i gdańskiego Sawy (Hrycuniaka). W pierwszych latach istnienia odnowiona wspólnota nosiła wezwanie Opieki Matki Bożej, które w 2010 zostało zmienione na Zaśnięcia Matki Bożej[1].
Spis treści |
W 1913 zanotowano w Wojnowie około siedmiuset starobrzędowców-bezpopowców i ponad dwustu prawosławnych. Staroobrzędowcy przybyli tu (wtedy do Prus Wschodnich) z Rosji w XIX wieku i wybudowali molennę[2]. Od 1848 we wsi funkcjonował staroobrzędowy monaster męski, rozbudowany w latach 1852–1857 przez mnicha Pawła (Ledniewa) zwanego Pawłem Pruskim[3]. W latach 60. XIX w. duchowny ten ostatecznie zerwał z poglądami staroobrzędowców-bezpopowców i stał się propagatorem jednowierstwa[4]. Parafia jednowierska powstała także w Wojnowie w 1885[5].
W latach 1921–1923 były carski oficer, a następnie mnich riasoforny w Pustelni Optyńskiej, Aleksandr Awajew, reaktywował w Wojnowie parafię prawosławną i zbudował na jej potrzeby cerkiew Zaśnięcia Matki Bożej[6]. Inspiratorem działalności Awajewa był metropolita zachodnioeuropejski Eulogiusz, w którego jurysdykcji znajdował się obszar Prus Wschodnich. Duchowny ten udzielił mu święceń kapłańskich w Berlinie i skierował do Wojnowa, gdzie przetrwała wspólnota ok. 200 jednowierców[7]. Ks. Awajew pragnął założyć w Wojnowie również żeński monaster. Na ten cel zbudował dom, w którym zamieszkało kilka kobiet, zaś wspólnocie nadał wezwanie Opieki Matki Bożej. Informacje o tym, ile członkiń wspólnoty złożyło ostatecznie wieczyste śluby zakonne, są rozbieżne – podawane są liczby od dwóch[6] do 10 mniszek[8]. Według innej wersji ks. Awajew zgromadził wokół siebie pięć kandydatek do monasteru, jednak tylko jedna z nich, Helena (Koroniowa), złożyła wieczyste śluby[7]. Zakonnice i posłusznice zajmowały się nauczaniem dzieci prawosławnych z Wojnowa oraz wspierały działalność misyjną wśród miejscowych staroobrzędowców, tworzących społeczność znacznie liczniejszą od prawosławnej[9].
Po II wojnie światowej w monasterze pozostały dwie mniszki z pięciu, jakie znajdowały się w nim w 1939. Ostatnia zakonnica, Lidia (Polakowska), opuściła Wojnowo w 1956, gdy zmarł ks. Awajew, by wstąpić do monasteru Świętych Marty i Marii na Grabarce[6]. W późniejszym okresie otrzymała ona godność ihumeni i została przełożoną tego klasztoru[7].
Ze względu na znaczny spadek liczby prawosławnych w Wojnowie rozważana była likwidacja parafii w tej miejscowości. Przetrwała ona dzięki odnowieniu działalności monasteru[4]. Organizatorem reaktywowanego klasztoru był proboszcz parafii wojnowskiej, ks. Bazyli Omieljańczyk, przy współpracy z riasoforną posłusznicą Niną Sidorenko, pochodzącą z Wojnowa i pamiętającą przedwojenną działalność ks. Awajewa[6]. Oficjalna reaktywacja życia monastycznego miała miejsce 15 kwietnia 1995 na mocy zarządzenia arcybiskupa białostockiego i gdańskiego Sawy. Przełożoną monasteru została ihumenia Ludmiła (Polakowska), która pełniła obowiązki przez rok. Ze względu na stan zdrowia musiała wyjechać z obiektów klasztornych, wymagających remontu[6]. Razem z ihumenią do Wojnowa przybyło kilka mniszek żyjących do tej pory w klasztorze na górze Grabarce[10]. Monaster otrzymał wezwanie Opieki Matki Bożej[1].
Kolejnymi przełożonymi wspólnoty były mniszka Elżbieta (Niczyporuk), a od grudnia 1996 do dnia dzisiejszego – mniszka Agnia (Cicha)[6], podniesiona następnie do godności ihumeni[11]. 1 września 1996 arcybiskup Sawa dokonał rekonsekracji odnowionej cerkwi Zaśnięcia Matki Bożej. W klasztorze doszło do pierwszych ślubów małej schimy po jego odnowieniu[6]. Od 1997 w wyremontowanym monasterze działa również cerkiew św. Ambrożego i Soboru Świętych Starców Optyńskich – świętych mnichów z monasteru, w którym nowicjat odbywał ks. Awajew[6]. Dwa lata później zakonnicy Pustelni Optyńskiej przekazali mniszkom z Wojnowa cząsteczki relikwii wyżej wymienionych świętych[6]. W 2010 wspólnotę tworzyły cztery mniszki, trzy riasoforne posłusznice oraz jedna posłusznica[12].
Po reaktywacji żeńskiego klasztoru Wojnowo stało się prawosławnym ośrodkiem pielgrzymkowym[13]. W związku z tym planowana jest rozbudowa monasteru, którego obecne zabudowania nie pozwalają na pełną obsługę ruchu pielgrzymkowego, ani nawet na przyjmowanie nowych kandydatek do życia klasztornego[11][4].
W 2010 trwało wznoszenie nowego budynku mieszkalnego w monasterze, finansowane przez ofiary wiernych. Monaster zmienił również wezwanie na Zaśnięcia Matki Bożej[1].
|
|||||||||||
