Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Mordwini (Erzja i Moksza) | |
| Liczebność ogółem | ponad 1.054.000 |
| Regiony zamieszkania | Federacja Rosyjska |
| Język | język erzja, język moksza |
| Religie | prawosławie |
| Pokrewne grupy etniczne | Czeremisi |
Mordwini (Mordwa) to ludność, mówiąca językami ugrofińskimi z grupy języków wołżańskich; zamieszkuje (w rozrzuconych skupiskach) głównie Federację Rosyjską: autonomiczną republikę Mordowia oraz Tatarstan i obwody: samarski, penzeński, orenburski, niżnonowogrodzki oraz Syberię; także w Azji Środkowej w Armenii i w USA. W 2003 było około 1 054 000 Mordwinów.
Mordwini z Tatarstanu, zwani „Karataj” lub „Muksza”, mówią obecnie językiem tatarskim z domieszką słów mordwińskich, a Mordwini z okręgu Niżny Nowogród (zwani „Terjukanami” lub „Mordwa”) od XIX w. mówią językiem rosyjskim. Najbardziej wysunięta na zachód i odizolowana grupa Mordwinów Erzja jest nazywana „Szoksza” lub „Szokszo”.
Określenie „Mordwini” jest sztuczne, ponieważ ludność ta składa się z dwóch grup etnicznych: Erzja i Moksza, mówiących dwoma różniącymi się językami (brak jednego języka ogólnonarodowego) i uważających się za dwa odrębne narody. W autonomicznej Republice Mordwa zamieszkuje mniej niż 1/3 ogólnej liczby Mordwinów. Językami urzędowymi w republice, obok rosyjskiego, są dwa języki mordwińskie: język erzja i język moksza. Stały się one językami literackimi dopiero na początku XIX w., kiedy pojawiły się pierwsze prawosławne teksty religijne w tych językach. Większy rozwój literatury mordwińskiej nastąpił po I wojnie światowej. Wraz z rozwojem oświaty w ZSRR, nastąpiło jednak wypieranie języków mordwińskich przez język rosyjski, szczególnie od lat 50.
Narodowym dziełem epickim literatury mordwińskiej jest Mastorava, (Matka Ziemia), zbiór ustnych przekazów, zebranych i opublikowanych przez A. M. Szaronowa w 1994. Współcześnie wydawane są następujące publikacje w językach mordwińskich:
Spis treści |
Purgine — bóg piorunów, z bałtyckiego Perkun.
