| Moskwicz 2140/2138 | |
Moskwicz 2140 (wczesny) |
|
| Inne nazwy | ros. Москвич 2140/2138 Moskvich 1500 |
| Producent | AZLK |
| Okres produkcji | 1975–1988 |
| Miejsce produkcji | |
| Poprzednik | Moskwicz 412 |
| Następca | Moskwicz 2141 |
| Dane techniczne | |
| Segment | C |
| Typy nadwozia | 4-drzwiowy sedan |
| Silniki | R4, gaźnikowe: 2138: 1358 cm³, 50 KM 2140: 1478 cm³, 75 KM |
| Skrzynia biegów | 4-biegowa manualna |
| Rodzaj napędu | silnik z przodu, napęd na tylne koła |
| Długość | 4250 mm |
| Szerokość | 1550 mm |
| Wysokość | 1480 mm |
| Rozstaw osi | 2400 mm |
| Masa własna | 1080 kg |
| Poj. zbiornika paliwa | 46 l[1] |
| Liczba miejsc | 5 |
| Pojemność bagażnika | 600 l[1] |
| Ładowność | 400 kg[1] |
| Dane dodatkowe | |
| Pokrewne | Moskwicz 412 Moskwicz 2137 (kombi) Moskwicz 2734 (furgon) |
| Konkurencja | Polski Fiat 125p WAZ (Łada) 2106 |
Moskwicz 2140 – samochód osobowy produkowany przez radzieckie zakłady AZLK (Moskwicz) w latach 1976–1988. Jego odmianą, różniącą się słabszym silnikiem, był model 2138. Stanowiły one modernizację linii modeli Moskwicz 408/412 z lat 60. XX w. Wprowadzenie nowego modelu było wynikiem słabnącego popytu na poprzednie samochody moskiewskich zakładów AZLK oraz rosnącą konkurencję ze strony Łady. Moskwicze były produkowane zarówno z nadwoziem typu sedan jak i kombi oraz furgon. Początkowo były bardzo konkurencyjne na radzieckim rynku, ze względu na niską cenę, wytrzymałość oraz dostępność części zamiennych. Jakość samochodów zaczęła jednak w latach 80. spadać, po czym poprawiła się nieco pod koniec okresu produkcji. Ogółem w latach 1975-1988 wyprodukowano ponad 818 tys. samochodów tego modelu.
Spis treści |
Podstawowym modelem nowej generacji Moskwiczy z połowy lat 70. XX wieku był 2140, stanowiący odmianę sedana z mocniejszym silnikiem o pojemności 1,5 l i mocy 75 KM. Nie był on jednak nową konstrukcją, a jedynie zmodernizowaną wersją modelu Moskwicz 412, wprowadzonego w 1967 roku. Potrzeba modernizacji wynikała ze słabnącego popytu na poprzedni model, tak w ZSRR, gdzie konkurowały z nim nowocześniejsze Łady (Żyguli), jak i za granicą, dokąd eksportowano znaczną część produkcji Moskwicza (ponad połowę pod koniec lat 60.)[2]. Zmiany ograniczyły się jednak do unowocześnienia wyglądu nadwozia i ulepszenia niektórych podzespołów, bez głębszej ingerencji w strukturę nośną nadwozia i układ jezdny, wywodzący się konstrukcyjnie z modelu 402 z lat 50. Silnik o pojemności 1,5 l, opracowany dla modelu 412 na wzór silnika BMW, był natomiast jeszcze dość nowoczesny[2].
Najbardziej widocznym zmianom podlegał przedni pas nadwozia, w którym zamieniono chromowaną atrapę chłodnicy i grube chromowane obramowania prostokątnych reflektorów przez kratę z czarnego plastiku, zgodnie z ówczesną modą. Cała atrapa z reflektorami była jedynie obwiedziona cienką chromowaną obwódką. Zmieniono też pas tylny, rezygnując z bocznych "płetw" z kierunkowskazami po bokach klapy bagażnika, lecz pozostawiając mimo to na ich miejscu niewielkie przetłoczenia nadwozia. Tylne poziome lampy zespolone zostały umieszczone na charakterystycznym lakierowanym na czarno i obwiedzionym cienką chromowaną obwódką poziomym pasie[2]. Ponadto, samochód otrzymał bezpieczniejsze dla pieszych wpuszczone (kasetowe) klamki drzwi oraz plastikowe kratki wentylacyjne nad tylnymi kołami. Modernizacji zgodnie z ówczesnymi trendami podlegało też wnętrze i deska rozdzielcza, z okrągłymi wskaźnikami w dużej czarnej prostokątnej konsoli z tworzyw sztucznych. Wygodniejsze stały się przednie siedzenia, z zagłówkami. Z przodu zainstalowano hamulce tarczowe, dwuobwodowe i wprowadzono lepszy system wspomagania hamulców, na licencji angielskiej firmy Girling[2]. Uprościła się też obsługa samochodu, w tym czas między smarowaniem elementów podwozia wydłużył się z 4 do 10 tysięcy km. Nietypowym rozwiązaniem było to, że w trybie nocnym (przy włączonych światłach pozycyjnych), światła stopu i kierunkowskazy świeciły słabiej, niż w dzień, dla zmniejszenia oślepiania[2].
Samochód otrzymał numer modelu 2140, zgodnie z nowymi unifikowanymi oznaczeniami samochodów produkowanych w ZSRR. Zaprezentowany został po raz pierwszy w połowie 1974 roku, lecz do produkcji wszedł dopiero od października-listopada 1975 roku, przy tym ulepszenia wprowadzano stopniowo. Początkowo produkowano modele przejściowe, z nową tylną częścią, a resztą nadwozia odpowiadającą Moskwiczowi 412[2]. W styczniu 1976 roku samochód otrzymał nową przednią część, a w ciągu kolejnych miesięcy nowe drzwi i elementy wyposażenia wnętrza i przyrządy. Od 1976 roku część samochodów wyposażano, zamiast gaźnika K-126N, w nowocześniejsze gaźniki DAAZ-2101-412 od Łady, a od lat 80. – gaźniki DAAZ-2140 serii Ozon[2]. W 1978 roku po raz pierwszy w ZSRR, w modelu 2140 zastosowano lakier metalizowany[3].
W latach 1981–1984 wprowadzono szereg drobnych modyfikacji nadwozia i wnętrza, częściowo w ślad za bardziej luksusową odmianą 2140SL. Między innymi usunięto chromowaną obwódkę atrapy chłodnicy, a znak firmowy na niej zastąpiono zgodnie z nową modą przez prosty napis АЗЛК lub AZLK (w wersji na eksport)[2]. Zrezygnowano też z czarnego pasa pod tylnymi lampami i lampek postojowych na tylnych słupkach dachu, a także tabliczek z pojemnością silnika "Moskvich 1500" na przednich błotnikach i "1500" pod prawą tylną lampą. Od 1982 roku część samochodów zaczęła otrzymywać fabrycznie opony radialne z kordem stalowym, w miejsce opon diagonalnych. Od 1985 roku rogi chromowanych zderzaków wykonywano z czarnego plastiku[2].
Model 2140 i odmiany pochodne był przez większość czasu produkcji (pomiędzy 1976 a 1986 rokiem) jedynym modelem osobowego Moskwicza produkowanym przez zakłady AZLK, które uzyskały w tym czasie szczyt wydajności. W 1980 roku wyprodukowano w nich najwięcej samochodów – 188 tysięcy. Moskwicz 2140 stał się trzymilionowym samochodem produkcji AZLK (25 sierpnia 1980) oraz czteromilionowym (17 września 1986, model 2140SL)[2]. Mimo starszej konstrukcji od samochodów Łada (Żyguli), Moskwicz początkowo w dość udany sposób z nimi konkurował na rynku wewnętrznym[4], będąc łatwiejszym do kupienia i nieco tańszym[5]. Uważany był przy tym za mało wymagający i bardziej wytrzymały samochód, co było istotne zwłaszcza poza miastami[4]. Jego atutem w Moskwie była też lepsza dostępność części, produkowanych na miejscu. W latach 80. jednak jakość produkowanych moskwiczy pogorszyła się, co miało związek m.in. z pogonią za wypełnieniem planów co do liczby wyprodukowanych samochodów[4]. W konsekwencji, popyt na nie spadł i doszło do tego, że w 1984 roku, po raz pierwszy od prawie 30 lat[6], Moskwicze pojawiły się w wolnej sprzedaży dla mieszkańców Moskwy, bez konieczności oczekiwania w kolejkach, które wciąż obowiązywały na samochody Żyguli[4]. Według niektórych danych, na początku lat 80. eksport spadł do około 20 tysięcy samochodów rocznie[4]. W związku ze zmniejszonym zainteresowaniem w kraju i za granicą, liczne samochody kupowano w tym okresie dla użytkowników państwowych, w tym milicji i przedsiębiorstw taksówkowych. Kolejki na zakup samochodu jeszcze powróciły w ślad za poprawą jakości produkcji, od 1987 roku[4]. Mimo to, z powodu słabnącego eksportu i wdrożenia do produkcji całkiem nowego samochodu Moskwicz 2141, w 1988 roku zakończono produkcję modelu 2140 (ostatni wyprodukowano 8 lipca 1988, z numerem podwozia 818096)[4].
Warto dodać, że równolegle do modelu 2140 i jeszcze dłużej od niego – do 1996 roku – był produkowany nieznacznie zmodernizowany stary model Moskwicz 412 w zakładach IżAwto w Iżewsku[7].
Z powodu ograniczonej wielkości produkcji silników UZAM-412, produkowano także do 1981 roku słabszą wersję zmodernizowanego samochodu, Moskwicz 2138, ze starym silnikiem MZMA-408 z Moskwicza 408, o pojemności 1358 cm³ (1,4 l) i mocy 50 KM (pojemność często podaje się jako 1360 cm³). Cieszyła się ona jednak znacznie mniejszym zainteresowaniem i stosunkowo szybko zaprzestano jej produkcji, gdy rozwiązano problemy z dostępnością silników[2].
W celu ożywienia eksportu, a także uzyskania droższego modelu na rynek wewnętrzny, pod koniec lat 70. opracowano odmianę "luks" Moskwicz 2140SL, oznaczaną także na eksport jako 1500SL lub 1,5SL. Produkowano ją od listopada 1980 do końca 1987 roku. Była ona wykonywana we współpracy z jugosłowiańską firmą Saturnus, która zajmowała się m.in. sprzedażą samochodów radzieckich na tamtejszym rynku[3]. Wersja 2140 SL podlegała modernizacji zarówno zewnętrznej, jak i wewnętrznej. Najbardziej zauważalnym elementem były grubsze i szersze plastikowe zderzaki zamiast chromowanych, lepiej odpowiadające normom bezpieczeństwa. Do przedniego zderzaka przeniesiono spod reflektorów kierunkowskazy i światła pozycyjne[3]. Wzdłuż boku samochodu ciągnęła się przyklejona plastikowo-aluminiowa listwa, a na przednich błotnikach były napisy SL. Zmieniła się nieco forma atrapy chłodnicy, na której znak fabryczny został zastąpiony przez napis AZLK. Powiększono i unowocześniono tylne lampy zespolone, które obejmowały teraz także światła cofania (bazowy model 2140 miał jedno osobne światło cofania, poniżej lewej lampy). Zrezygnowano z chromowanych detali, w tym kołpaków kół[3]. Unowocześniono nieco wystrój wnętrza i tablicę przyrządów, która mieściła się w znacznie zmniejszonej prostokątnej konsoli. Na środku tablicy przyrządów umieszczono zegar elektroniczny z zielonym wyświetlaczem. Zmieniono też formę kierownicy. Siedzenia otrzymały miękkie welurowe obicia, a przednie – bezstopniową regulację nachylenia oparcia[3]. W latach 80. ergonomia stanowiska kierowcy Moskwicza 2140SL była uważana za najlepszą wśród radzieckich samochodów[8]. Zderzaki, lampy, obicie siedzeń i część innych podzespołów były dostarczane przez firmę Saturnus[3].
W luksusowej wersji wprowadzono także pewne usprawnienia mechaniczne, jak standardowo opony radialne i nowsze gaźniki. W celu oszczędności paliwa zmniejszono przełożenie przekładni głównej do 1:3,89. Znacznie ulepszono system ogrzewania wnętrza oraz wprowadzono standardowo ogrzewanie tylnej szyby[3]. Część ulepszeń, jak kierownica, ogrzewanie wnętrza, regulacja siedzeń, przełożenie tylnego mostu, zostały po 1982 roku zaadaptowane także do modelu bazowego 2140[3].
Na bazie modelu 2140 produkowano także do 1985 roku wersje kombi Moskwicz 2137 oraz do 1981 roku furgon Moskwicz 2734. Miały one także swoje odpowiedniki z silnikiem 1,4 l: kombi 2136 i furgon 2733[9]. Budowano także nieseryjne pick-upy, w drodze przeróbki innych wariantów nadwoziowych, głównie na potrzeby transportu wewnątrzzakładowego zakładów AZLK[9].
| Samochody Moskwicz, 1930–2001 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1930-39 | 1940-49 | 1950-59 | 1960-69 | 1970-79 | 1980-89 | 1990-99 | 2000 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | |
| Samochody osobowe | Ford A | GAZ-A | KIM 10 | 400-420 | 402 | 403 | 412 | 2140 | 2142 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 401-420 | 407 | 408 | 2138 | 2141 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kombi | 423 | 424 | 426 / 427 | 2136 / 2137 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Furgon | 400-422 | 401-422 | 430 | 432 | 433 / 434 | 2734 | pick-up: | 2335 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Samochody ciężarowe | Ford AA | GAZ-AA | Samochody terenowe | sedan: | 410 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| kombi: | 411 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||