| Most Zygmunta Augusta | |
| Poprzednie nazwy | most warszawski pons Varszoviensis |
| Długość całkowita | 500 m |
| Miejscowość | Warszawa |
| Podstawowe dane | |
| Przeszkoda | Wisła |
| Długość | 500 m |
| Szerokość: - całkowita |
6 m |
| Zbudowano | 1568-1573 |
| Zburzono | 1603 |
| Projektant | Erazm Cziotko |
Most Zygmunta Augusta - drewniany most przez Wisłę w Warszawie oddany do użytku w 1573 roku, istniejący przez 30 lat. Była to pierwsza stała przeprawa przez Wisłę w Warszawie i najdłuższa drewniana przeprawa ówczesnej Europy licząca 500 metrów długości.
Spis treści |
Rozpoczęcie budowy nastąpiło w 1568 roku na mocy rozporządzenia króla Zygmunta Augusta w związku z rozwojem Warszawy, częstymi pobytami króla prowadzącego aktywną politykę w północno-wschodniej części Rzeczypospolitej. Znaczenie miał fakt, że Warszawę przewidywano jako miejsce wspólnych sejmów Korony i Wielkiego Księstwa po spodziewanej unii realnej. Po jego śmierci budową zajęła się Anna Jagiellonka, w dużej mierze sumptem własnych środków. Głównie dzięki niej budowa mostu została zakończona. W 1573 roku oddano most, a w 1582 Bramę Mostową, odgradzającą most od drewnianych zabudowań miasta (dla ochrony przed pożarem). Po praskiej stronie Wisły nie było podobnej Bramy, a wjazd na most znajdował się w rejonie wylotu dzisiejszej ulicy Ratuszowej.
Budową kierował Erazm Giotto z Zakroczymia, nadzór sprawował kasztelan czerski i starosta warszawski Zygmunt Wolski. Ksiądz Kasper Sadłocha, kanonik warszawski i sekretarz królewski, odpowiadał za sprawy finansowe. Budowa kosztowała 100 tys. florenów. Pierwszy pal wbito 25 czerwca 1568, a w 1572 po nie wykończonym jeszcze moście przeprawił się sam król Zygmunt August. Porządku na moście pilnowała specjalnie powołana milicja, pobierane też były opłaty za przeprawę. Najprawdopodobniej w latach 1569-1572 powstał po praskiej stronie przy przeprawie drewniany dwór Zygmunta Augusta, wzniesiony na kamiennym fundamencie i posiadający 3 główne pomieszczenia: wielka ogrzewana sala jadalna, komnata z piecem kaflowym i sypialnia z wejściem do piwnicy. Dwór otoczony był ogrodem i palisadą i był wykorzystywany przez króla do odpoczynku przy przeprawach przez Wisłę.
Most służył mieszkańcom i przyjezdnym przez okres 30 lat. Zawalił się pod naporem wiosennej kry. Ulica Mostowa, która do niego prowadziła pozostała w Warszawie do dnia dzisiejszego.
Jan Kochanowski napisał o tym moście kilka fraszek, jedna z nich nosi tytuł Na most warszawski:
Nieubłagana Wisło, prózno wstrząsasz rogi,
Prózno brzegom gwałt czynisz i hamujesz drogi;
Nalazł fortel król August, jako cię miał pożyć,
A ty musisz tę swoję dobrą myśl położyć,
Bo krom wioseł, krom prumów już dziś suchą nogą
Twój grzbiet nieujeżdżony wszyscy deptać mogą.
|
|||||||||||||